II SA/Wr 215/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-10-23

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Alicja Palus, Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły kategorię i kubaturę obiektu budowlanego na potrzeby wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie, a także czy prawidłowo zakwalifikowały prowadzoną działalność gospodarczą jako usługową?
Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienia organów administracji obu instancji, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 w związku z art. 124 § 2 i art. 126 kpa. Brak było w aktach sprawy dokumentacji w sposób niebudzący wątpliwości wykazującej powierzchnię i kubaturę całego obiektu oraz jego części nielegalnie użytkowanej, a także nieprecyzyjne zapisy na rysunkach i szkicach nie mogły zastąpić koniecznych elementów uzasadnień rozstrzygnięć. Ponadto, organy nie wykazały podstaw do ustalenia, że w obiekcie prowadzono sprzedaż detaliczną żywności i artykułów spożywczych, a jedynie produkcję wyrobów ciastkarskich, co mogło mieć wpływ na prawidłowe zakwalifikowanie kategorii obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez organy nadzoru budowlanego kar pieniężnych na M. P. z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego (zakładu cukierniczego) bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Skarżący kwestionował zarówno sam fakt nielegalnego użytkowania, jak i prawidłowość ustaleń organów dotyczących kategorii i kubatury obiektu oraz wysokości nałożonej kary. Organy obu instancji utrzymały w mocy postanowienia o nałożeniu kar, opierając się na dowodach z oględzin i kontroli.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienia organów I i II instancji, orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Protokolant Paweł Kysiak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2007r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu I. uchyla postanowienie I i II instancji; II. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; III. zasądza zwrot kosztów postępowania od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego w kwocie 657 (sześćset pięćdziesiąt siedem) zł . Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na podstawie art. 59g ust. 1 i art. 83 ust. 1 w związku z art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 123 kpa wymierzył skarżącemu M. P. , jako użytkownikowi i inwestorowi budowy pn.: "Cukiernia z częścią mieszkalną nad zakładem, przyłącze wodociągowe, bezodpływowy zbiornik na ścieki i dobudowaną do budynku częścią magazynu gospodarczego, chłodni i garaży" na działce nr [...] położonej w R. gmina Z., karę z tytułu nielegalnego użytkowania części wyżej wymienionego obiektu, to jest pomieszczeń znajdujących się na parterze obiektu, tworzących zakład cukierniczy, w wysokości 50.000 zł, wyliczoną według art. 59f ust. 1 ustawy – Prawo budowlane: 10 x (s) x (k) x (w) = 10 x 500 zł x 10 x 1,0 = 50.000 zł, gdzie (s) – stawka opłaty wynosi 500 zł, (k) – współczynnik kategorii obiektu budowlanego wynosi 10,0 według kategorii XVIII dla części parterowej obiektu budowlanego obejmującą zakład cukierniczy, (w) – współczynnik wielkości obiektu budowlanego wynosi 1,0 według kategorii XVIII dla części parterowej obiektu budowlanego obejmującą zakład cukierniczy. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu [...] Państwowa Inspekcja Pracy poinformowała Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w T., iż podczas dokonywanych czynności kontrolnych w związku ze zgłoszeniem przez inwestora M. P. zakończenia budowy obiektu budowlanego "Cukiernia – wyrób ciast, część mieszkalna jednorodzinna" stwierdzono użytkowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. W dniu [...] podczas dokonanych oględzin stwierdzono użytkowanie części parterowej przedmiotowego obiektu, w której odbywa się produkcja ciast, bułek i pączków. Powiatowy Inspektor stwierdził, że obiekt realizowany jest na podstawie decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia[...]., zmienionej decyzją Starosty T. nr [...] z dnia [...] przy czym jednym z warunków decyzji nr [...] z dnia [...] jest obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu. Organ podał, że zgodnie z danymi ewidencyjnymi i rysunkami zawartymi w zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projekcie budowlanym powierzchnia całkowita budynku wynosi 1026,51 m², a powierzchnia całkowita cukierni z magazynem wynosi 660,81 m², czyli 64,37 % powierzchni całkowitej budynku. Skazując na powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie można uznać, iż przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym oraz że współczynnik kategorii obiektu (k) dla części parterowej obiektu, jaką jest zakład cukierniczy, określony jest w załączniku do ustawy i wynosi 10,0 dla kategorii XVIII, a współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) dla kategorii XVIII wynosi 1,0, gdyż kubatura cukierni wraz z magazynem wynosi 1551,7 m³. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Po jego rozpatrzeniu D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...][...] uchylił wyżej wymienione postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał w szczególności, iż wątpliwości budzi udokumentowanie prawidłowości przyjęcia współczynnika wielkości obiektu i określenie jego kategorii. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na podstawie art. 59g ust. 1 i art. 83 ust. 1 w związku z art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz art. 123 kpa wymierzył skarżącemu M. P. karę z tytułu nielegalnego użytkowania części przedmiotowego obiektu w wysokości 112.500 zł, wyliczoną według wzoru wynikającego z treści art. 59f ust. 1 ustawy – Prawo budowlane: 10 x (s) x (k) x (w) = 10 x 500 zł x 15 x 1,5 = 112.500 zł, gdzie (s) – stawka opłaty wynosi 500 zł, (k) – współczynnik kategorii obiektu budowlanego wynosi 15,0 według kategorii XVII dla części parterowej i piwnicznej obiektu budowlanego obejmującą zakład cukierniczy, (w) – współczynnik wielkości obiektu budowlanego wynosi 1,5 według kategorii XVII dla części parterowej i piwnicznej obiektu budowlanego obejmującą zakład cukierniczy. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu [...] przeprowadzono ponowne oględziny przedmiotowych robót budowlanych, podczas których stwierdzono, że parter całego obiektu i część dobudowana w dalszym ciągu użytkowana jest jako powierzchnia produkcyjno-magazynowa, zaś piwnice w części dobudowanej użytkowane są jako powierzchnia magazynowa ciastkarni. Organ podał, że w trakcie oględzin sporządzono szkic obiektu zawierający w swej treści charakterystyczne dane techniczne pozwalające na obliczenie kubatury części użytkowanego obiektu. Szkic ten sporządzono z uwagi na konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego, jak również ze względu na fakt, iż inwestor dokonał istotnych odstąpień od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] zmienioną decyzją Starosty T. nr [...] z dnia[...]. Zmiany te polegają na wydłużeniu części obiektu użytkowanej jako ciastkarnia oraz powiększeniu podpiwniczenia budynku, w której znajduje się magazyn ciastkarni. Ponadto w dniu [...] przeprowadzono kontrolę, podczas której ponownie stwierdzono, że parter budynku i piwnice w części dobudowanej są w dalszym ciągu użytkowane jako "ciastkarnia", a w trakcie kontroli odbywała się produkcja wyrobów cukierniczych. Podczas kontroli M. P. oświadczył, że przedmiotowa część obiektu jest użytkowana jako ciastkarnia, a jest to spowodowane tym, że musi płacić podatki, spłacać kredyt i utrzymywać rodzinę. Organ podkreślił, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, co wynika między innymi z zapisu w protokole oględzin, jak również pisma Państwowej Inspekcji Pracy, znajdującego się w aktach sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., przywołując art. 54 Prawa budowlanego, wskazał, że jednym z warunków decyzji [...] z dnia [...] jest obowiązek uzyskania przez inwestora przedmiotowego obiektu budowlanego pozwolenia na użytkowanie obiektu, czyli przed przystąpieniem do użytkowania całego lub części obiektu wymagane jest pozwolenie na użytkowanie w formie decyzji. Powołując się następnie na art. 54, art. 55, art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1 i 4 oraz art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego i stwierdzając, że z materiału dowodowego wynika, iż powierzchnia cukierni z magazynem jako lokalu użytkowego stanowi ponad 60 % powierzchni całkowitej budynku bez względu na wprowadzone istotne zmiany dotyczące zwiększenia powierzchni i kubatury części usługowej budynku, organ I instancji wywiódł, że nie można uznać, iż przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Powiatowy Inspektor podał następnie, że kubatura cukierni wraz z magazynem wynosi 2628,88 m³, a obliczono ją stosując zasady ujęte w normie PN-ISO 9836:1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie. Określenie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych". Powołując się na wytyczne D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji podniósł, że mimo nie wskazania w decyzji o pozwoleniu na budowę kategorii obiektu uznano, iż spełnia ona kryteria dla obiektów budowlanych, o których mowa w kategorii XVII załącznika do ustawy – Prawo budowlane. Zaznaczając, że kategoria XVII określa – budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż przedmiotem wykonywanej działalności gospodarczej w omawianej części obiektu budowlanego jest produkcja wyrobów ciastkarskich, sprzedaż detaliczna żywności i artykułów spożywczych. Zdaniem organu, tę formę działalności należy zakwalifikować jako świadczenie usług. Organ I instancji wywiódł, że zgodnie z definicją usługi należy przez to rozumieć środek zaspokojenia potrzeb ludzkich, jest to jeden z rodzajów wytworów działalności gospodarczej, czyli zespół czynności wykonywanych przez jedne podmioty gospodarcze na rzecz innych podmiotów w celu zaspokojenia ich potrzeb konsumpcyjnych lub produkcyjnych. Powiatowy Inspektor stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z budynkiem, którego większa część jest przeznaczona i wykorzystywana jako warsztat rzemieślniczy wyposażony w odpowiednie urządzenia, narzędzia i przyrządy do prowadzenia usług w zakresie wyrobów ciastkarskich. Ustosunkowując się do wyjaśnień skarżącego organ I instancji wskazał, iż przedmiotowa część obiektu użytkowana jest od 2005 r., co zostało potwierdzone w protokole z oględzin z dnia[...] . oraz wynika z przedłożonych faktur VAT, a przeprowadzona w dniu [...] kontrola przedmiotowego obiektu wykazała, że jest on użytkowany w sposób ciągły. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że Państwowa Inspekcja Pracy po przeprowadzeniu kontroli pismem z dnia [...] wniosła sprzeciw co do zamierzonego przejęcia wskazanego obiektu do użytkowania, jak również pismem z dnia[...] . powiadomiła Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w T., że podczas swoich czynności kontrolnych stwierdzono użytkowanie obiektu bez pozwolenia na użytkowanie. M. P. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Skarżący wniósł o odstąpienie od wymierzenia mu kary grzywny podnosząc, że wykonał szereg działań mających na celu ostateczny odbiór obiektu. Podał, iż dnia [...] otrzymał pozytywną decyzję z Państwowej Inspekcji Pracy we W., dopuszczającą obiekt cukierni do użytku. Oświadczył, że procedura odbioru cukierni przesunęła się w czasie, ponieważ Państwowa Inspekcja Pracy zażądała zrobienia projektu zamiennego, gdyż pomieszczenia magazynowe zostały zamienione na produkcyjne, a garaż na magazyn. Użytkowanie zakładu rozpoczął z konieczności spłacania zaciągniętego kredytu na budowę cukierni i zobowiązań kontrahentów. Zamknięcie zakładu wiązałoby się z koniecznością wymówienia umów pracownikom i uczniom. Stary obiekt musiał opuścić, ponieważ została mu wymówiona umowa najmu. Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie zapłacić wymierzonej mu grzywny z powodu silnego obciążenia hipoteki zakładu, a opóźnienia w spłacie kredytu uniemożliwiają mu zaciągniecie kolejnego. Brakuje mu pieniędzy na terminowe płatności składek ZUS i wypłaty. Wysokość nałożonej kary zniszczy go i jego firmę oraz pozbawi pracy dwadzieścia osób. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w środku zaskarżenia nie przedstawiono żadnych zarzutów, które kwestionowałyby ustalenia dokonane przez organ I instancji, a podniesione kwestie nie mają wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Przeprowadzone przez organ I instancji czynności wyjaśniające oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalają – w opinii organu odwoławczego – na jednoznaczne stwierdzenie, że miało miejsce naruszenie norm prawa materialnego. Dowód z oględzin przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. potwierdza fakt użytkowania części obiektu budowlanego, w którym odbywa się produkcja wyrobów cukierniczych, bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie. Wskazując na brzmienie art. 57 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane oraz na fakt, iż zgodnie z decyzją Starosty T. uprawniającą skarżącego do realizacji inwestycji, inwestor był zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, czego nie uczynił, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ był zobligowany do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, a naliczenie kary odbyło się zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora organ I instancji przeprowadził szeroką analizę dotyczącą zakwalifikowania obiektu do właściwej kategorii (k) odpowiadającej załącznikowi do ustawy – Prawo budowlane, jak również w sposób poprawny udokumentował zasadność przyjęcia wysokości współczynnika wielkości obiektu (w). Zdaniem organu odwoławczego ustalenia w tym zakresie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyczerpują unormowania zawarte zarówno w przepisach prawa materialnego, jak też procedury administracyjnej, przy czym mając na uwadze ewidentność naruszenia przez inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przed faktycznym przystąpieniem do użytkowania części obiektu zastosowanie sankcji przewidzianej w prawie materialnym jest prawidłowe. Na powyższe postanowienie M. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący wniósł o uchylenie postanowień obu instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego kwestionowane postanowienia naruszają prawo materialne, a ich wydanie odbyło się z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. M.P. oświadczył, że nie użytkował budowanego obiektu bez pozwolenia na użytkowanie, bowiem produkcja w rzeczywistości odbywała się w starym budynku zakładu, znajdującym się na tej samej działce, a nie w nowo wybudowanym. Datę rozpoczęcia przez niego działalności wymyślono bez porozumienia się z nim. Dołączone do akt zdjęcia dowodzą tylko tego, że budowa zbliżała się ku końcowi, ale – w opinii skarżącego – na pewno nie są dowodem na to, że użytkował budynek do celów produkcji wyrobów cukierniczych. Mając zamiar rozpoczęcia użytkowania obiektu po uzyskaniu stosownych zezwoleń przygotowywał się do tego poprzez sprzątanie obiektu po zakończeniu budowy. Skarżący zarzucił ponadto, że błędnie ustalono, iż przedmiotowa część obiektu spełnia kryteria dla obiektów budowlanych, o których mowa w kategorii XVII załącznika do ustawy – Prawo budowlane, albowiem stosunek powierzchni mieszkalnej do użytkowej jest inny niż przyjęto w "decyzji". Błąd ten wynika z niewłaściwego zakwalifikowania części parteru i podpiwniczenia do lokalu przyszłego zakładu, podczas gdy stanowią one składowe części mieszkalnej. Stąd też nawet gdyby Sąd nie przychylił się do stanowiska, że nałożenie kary było w ogóle niezasadne, to – zdaniem skarżącego – z pewnością nieuzasadnione było przyjęcie mnożnika ze względu na kategorię obiektu. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżone postanowienie i argumenty zawarte w jego uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podnoszone w niej argumenty były uzasadnione. Polemizując z zaskarżonym postanowieniem i poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji skarżący zaprzeczył, by faktycznie użytkował przedmiotowy obiekt. Oświadczył, że w rzeczywistości produkcja odbywała się w starym budynku zakładu, znajdującym się na tej samej działce, a nie w nowo wybudowanym. Ponadto zarzucił, że błędnie ustalono, iż część budynku, którą miał użytkować, spełnia kryteria dla obiektów budowlanych, o których mowa w kategorii XVII załącznika do ustawy – Prawo budowlane, albowiem stosunek powierzchni mieszkalnej do użytkowej jest inny niż przyjęto w "decyzji". Zdaniem skarżącego, "błąd ten wynika z niewłaściwego zakwalifikowania części parteru i podpiwniczenia do lokalu przyszłego zakładu, podczas gdy stanowią one składowe części mieszkalnej". Ustosunkowując się do podnoszonych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że ustalając, iż prowadzona przez firmę skarżącego produkcja wyrobów cukierniczych odbywała się w części pomieszczeń nowego budynku bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie, organy administracyjne obu instancji oparły się na zawartych w aktach administracyjnych dowodach. W szczególności podkreślić trzeba, że w protokole oględzin i kontroli z dnia [...] zaznaczono, iż część produkcyjna obiektu "jest użytkowana od 1 roku i 3 miesięcy wg oświadczenia Inwestora", a skarżący podpisał bez uwag ten protokół, potwierdzając w ten sposób prawdziwość zawartych w tym protokole zapisów. W protokole oględzin i kontroli z dnia[...] . również podano, iż część obiektu jest użytkowana jako pomieszczenia produkcyjno-magazynowe i magazynowe "ciastkarni". Także protokół oględzin i kontroli z dnia [...] zawiera zapis o treści: "W trakcie kontroli odbywała się produkcja wyrobów cukierniczych", przy czym skarżący protokoły te również podpisał bez uwag. Fakt prowadzonej w przedmiotowych pomieszczeniach produkcji wyrobów cukierniczych potwierdzają też zdjęcia zawarte w aktach administracyjnych. Zauważyć przy tym wypada, że argument, iż produkcja odbywała się w starym budynku zakładu, znajdującym się na tej samej działce, a nie w nowo wybudowanym, nie był początkowo w ogóle podnoszony. Gdyby zaś w rzeczywistości produkcja odbywała się w starym budynku zakładu, a nie w nowo wybudowanym, to fakt ten niewątpliwie byłby akcentowany od samego początku postępowania toczącego się w niniejszej sprawie. Tymczasem nawet w zażaleniu z dnia [...] skarżący podawał m.in.: "Użytkowanie zakładu rozpocząłem z konieczności spłacania zaciągniętego kredytu i zobowiązań kontrahentów. (...) Stary obiekt cukierni musiałem opuścić, ponieważ została mi wymówiona umowa najmu. W rezultacie nie mogłem zaprzestać produkcji i zamknąć zakład na kilka miesięcy". Tak więc zarzut, iż przedmiotowa produkcja odbywała się w starym budynku zakładu, znajdującym się na tej samej działce, a nie w nowo wybudowanym, nie zasługuje na uwzględnienie. W odniesieniu do zarzutu błędnego ustalenia, iż część budynku, którą skarżący miał użytkować, spełnia kryteria dla obiektów budowlanych, o których mowa w kategorii XVII załącznika do ustawy – Prawo budowlane, albowiem stosunek powierzchni mieszkalnej do użytkowej jest inny niż przyjęto w zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym je postanowieniu organu I instancji, stwierdzić trzeba, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy i uzasadnienia podjętych przez organy administracyjne obu instancji postanowień nie pozwalają na jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy zarzut ten jest trafny, czy też nie. W zaskarżonym postanowieniu D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w dniu [...] organ powiatowy przeprowadził ponowne oględziny samowolnie użytkowanej części obiektu, w trakcie których sporządzony został szkic obiektu, "zawierający charakterystyczne dane techniczne, pozwalające na obliczenie kubatury użytkowanej części". Na podstawie tak zgromadzonych dowodów organ I instancji ustalił, że kubatura użytkowanej części wynosi 2628,88 m³. Wojewódzki Inspektor podał następnie, iż dodatkowej analizie poddano przyjętą uprzednio kategorię tej części obiektu i ustalono, że część ta spełnia kryteria dla obiektów budowlanych, o których mowa w kategorii XVII załącznika do Prawa budowlanego. Podkreślono przy tym, że kategoria XVII dotyczy "budynków handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze...". Zaznaczając, iż przedmiotem działalności gospodarczej w omawianym obiekcie jest produkcja wyrobów ciastkarskich świeżych oraz sprzedaż detaliczna żywności i artykułów spożywczych, organ powiatowy tę formę działalności zakwalifikował jako usługową. Przytoczywszy powyższe ustalenia organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał je za prawidłowe, stwierdzając jednocześnie, że w zażaleniu "nie podniesiono żadnych zarzutów, które kwestionowałyby ustalenia dokonane przez organ I instancji", a zatem zarzuty te nie mają wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, powyższe stanowisko budzi poważne wątpliwości. Podkreślić przede wszystkim trzeba, iż w aktach administracyjnych brak jest dokumentacji w sposób nie budzący wątpliwości wykazującej, jaka jest powierzchnia i kubatura całego przedmiotowego obiektu oraz jego części nielegalnie użytkowanej przez firmę skarżącego. Trudno bowiem za w pełni wiarygodne uznać znajdujące się w aktach rysunki piwnicy i parteru oraz odręczne szkice, stanowiące załącznik do protokołu z dnia [...] Zauważyć w tym miejscu wypada, że na rysunkach parteru i piwnicy przyjęto wysokość 3,20 m (piwnica) i 3,21 m (parter), co odpowiada wymiarom podanym na szkicu przekroju budynku (wraz ze stropami, przy czym wysokość pomieszczeń parteru pomiędzy stropami podano jako 280), natomiast nie odpowiada innym zapisom figurującym na wspomnianym załączniku, zamieszczonym nad szkicem przekroju budynku (wys. – 2,64 do stropu; 3,00 – od – dalej zapis nieczytelny) i na szkicu parteru (wys.pom. 2,74 na parterze). Brak jest przy tym w motywach postanowień szczegółowych wyliczeń dotyczących powierzchni zajmowanej przez poszczególne części przedmiotowego obiektu. Organy nie wykazały ponadto w swych rozstrzygnięciach, jak wyliczono kubaturę. W szczególności nie jest wystarczające samo powołanie się na normę PN-ISO 9836:1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie. Określenie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych". Oprócz wskazania tej normy należało jeszcze przedstawić dokładne wyliczenia powierzchni i kubatury, które poddawałyby się kontroli co do ich prawidłowości. Wyliczeń takich jednak w motywach postanowień organów obu instancji nie przedstawiono, a nieprecyzyjne zapisy na znajdujących się za protokołem oględzin z dnia [...] rysunkach i szkicach nie mogą zastąpić koniecznych elementów uzasadnień podjętych rozstrzygnięć. Tymczasem od wyliczeń powierzchni i kubatury budynku zależą ustalenia dotyczące zarówno współczynnika kategorii obiektu, jak i współczynnika wielkości obiektu. Wątpliwości budzą też rozważania organów odnośnie do ustalenia kategorii obiektu. Jak wyżej wskazano, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. w swym postanowieniu z dnia [...] nr [...] podał, iż przedmiotem działalności gospodarczej w omawianym obiekcie jest produkcja wyrobów ciastkarskich świeżych oraz sprzedaż detaliczna żywności i artykułów spożywczych. Z akt sprawy jednak nie wynika, aby były podstawy do takiego ustalenia, gdyż przedstawione dowody pozwalają jedynie na przyjęcie, że w przedmiotowym obiekcie prowadzona była wyłącznie produkcja wyrobów ciastkarskich, cukierniczych i magazynowano wyprodukowane wyroby. Organ I instancji nie wskazał, na czym oparł swoje twierdzenie, że oprócz produkcji wyrobów ciastkarskich w omawianym obiekcie prowadzona była również sprzedaż detaliczna żywności i artykułów spożywczych. Nie rozważono zatem, czy sama produkcja wyrobów ciastkarskich, to świadczenie usług, czy może działalność produkcyjna. Zauważyć wypada, że na przykład w kategorii XVIII nie ma rozróżnienia rodzajów produkcji. Pojęcie to obejmuje zatem również produkcję wyrobów cukierniczych. Wymienienie w kategorii XVIII m.in. rzeźni wskazuje, że kategoria ta obejmuje także produkcję spożywczą. W kategorii XVII nie ma mowy o produkcji. Dlatego też wątpliwości budzi prawidłowość rozważań organów co do przyjętej kategorii, a dokładne i prawidłowe rozważenie tej kwestii ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tej sytuacji uznać należy, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 124 § 2 i art. 126 kpa, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe postanowienia te, jako naruszające obowiązujące przepisy prawa, należało wyeliminować z obrotu prawnego. Obowiązkiem organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy jest wydanie zgodnych z prawem materialnym i procesowym, należycie uzasadnionych aktów administracyjnych, znajdujących potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, zebranym i przedstawionym w taki sposób, aby była możliwa ewentualna kontrola ich zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło