II SA/Wr 2159/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Dorota Hurman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2006r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wypłaconej odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji. Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego, po rozpatrzeniu odwołania podpułkownika J. M. od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w K. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zwrotu wypłaconej odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej w kwocie [...] zł, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. z 2002r. Nr 76, poz. 693/ i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993r. w sprawie określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawie o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. Nr 23, poz. 101/ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że podpułkownik J. M. pełnił służbę na stanowisku zastępcy Przewodniczącego Okręgowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K.. W dniu [...] r. ppłk J.M. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] /Kadr z dnia [...] r., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej Nr [...] /Kadr z dnia [...] r., oraz decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] /punkt 70/ z dnia [...] r. na skutek upływu okresu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy - decyzja Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Nr [...] /Kadr z dnia [...] r. Na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] /Kadr z dnia [...] r. ppłk J. M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2003r. /sygn. akt II SA 1520/02/ uchylił zaskarżoną decyzję. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego uchylił wypowiedzenie stosunku służbowego Nr [...] /Kadr z dnia [...] r. wydane w stosunku do ppłk J. M., a Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] r. stwierdził wygaśnięcie decyzji Nr [...] /punkt 70/ Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. ustalił obowiązek zwrotu wypłaconej odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej w kwocie [...] zł przez ppłk J. M.. Ppłk J. M. w dniu [...] r. wniósł do Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego odwołanie od powyższej decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...], w którym podnosi, iż jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] r. nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami mimo, że organ wojskowy miał świadomość faktu wniesienia przez zainteresowanego żołnierza skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na prawomocną decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. W związku z tym ppłk J. M. stoi na stanowisku, że wypłacona odprawa stanowiła realizację obowiązujących przepisów. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, iż ppłk J. M. w dniu [...] r. został zaliczony do stanu ewidencyjnego Jednostki Wojskowej [...] w K. i przyjęty na wszelkiego rodzaju zaopatrzenie, oraz przystąpił do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym ppłk J. M. jest zobowiązany do zwrotu należności pieniężnych określonych w sentencji decyzji, gdyż należności te przysługują jedynie żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, a więc ich wypłata możliwa będzie dopiero w przypadku zwolnienia ppłk J. M. z zawodowej służby wojskowej. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji z powodu wad prawnych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oraz związanej z tym faktem wypłaconej odprawy. Zarzucił organowi odwoławczemu pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy przepisu art. 10 ustawy o uposażeniu żołnierzy. Ponadto podniósł, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004r. właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Według zaś art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem procedury administracyjnej, uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę Sąd stwierdził, że zaskarżoną decyzję wydano z istotnym naruszeniem art. 107 § 1 kpa. W art. 107 § 1 kpa wymienione są składniki, które powinna zawierać decyzja. Do nich należą: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służby od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. W wyroku z dnia 20 lipca 1981r. /sygn. akt SA 1163/81/ Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwionej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcia o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. /OSPiKA 1982/9-10 poz. 169/. Nie może oznaczać do jednakże, że decyzja taka była prawidłowa, jeżeli brak pozostałych elementów wymienionych w art. 107 § 1 kpa. Powinno to natomiast być przedmiotem oceny jej zasadności w szczególności, czy naruszenie wspomnianego przepisu prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanym przypadku decyzje obu instancji nie wskazują przepisu prawa pozwalającego ustalić obowiązek zwrotu odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej jako świadczenia nienależnego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zwrot taki powinien mieć za podstawę przepis powszechnie obowiązującego prawa. Źródłami prawa w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Zgodnie natomiast z art. 93 ust. 2 Konstytucji RP podstawę obowiązku nakładanego na obywatela nie mogą stanowić przepisy zarządzenia. Tylko zatem przepisy rangi ustawowej lub rozporządzenia opartego na upoważnieniu ustawowym mogą być podstawą obowiązku nakładanego na obywatela. W każdym razie obowiązek taki powinien być wyprowadzony z przepisu lub normy prawnej. Tymczasem ani decyzja I instancji ani II instancji nie wyjaśnia skąd organy orzekające czerpią możliwość nakazania zwrotu wypłaconej odprawy. Można wskazać, iż podstawa ta powinna być podobnie sformułowana jak przepisy art. 98 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz.U. Nr 64, poz. 593/ bądź art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucje rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001/. Z powodów wyżej wskazanych należało stwierdzić, że zaskarżone decyzje naruszyły prawo w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Względy wyżej przedstawione nakazały także Sądowi orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.