II SA/Wr 217/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-07-09
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżący nie wykazał należycie spełnienia przesłanki do jego przyznania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawierał wszystkich niezbędnych informacji dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej, a wezwanie sądu do uzupełnienia braków pozostało bez odpowiedzi. Prawo pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ponoszenia kosztów sądowych, a jego udzielenie wymaga rzetelnego wykazania niemożności ich poniesienia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niską emeryturę i znaczne wydatki na leczenie, a także posiadanie domu. Sąd wezwał do uzupełnienia i udokumentowania sytuacji finansowej, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr I[...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę garażu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż ma 69 lat, jedynym jego dochodem jest świadczenie emerytalne w wysokości brutto 1.259 zł, a z uwagi na zły stan zdrowia wydatki na leki i leczenie są znaczne. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił dom o pow. 156, 50 m2 .
Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone mu w dniu 9 czerwca 2008 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)).
Odmowa uwzględnienia wniosku jest następstwem nie wykazania należycie przez wnioskodawcę spełniania przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawców. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 214 u.p.s.a. i stanowi "kredytowanie" kosztów sądowych z budżetu Państwa. Zaznaczyć należy, iż w niniejszej sprawie nie zostało wyjaśnione wiele istotnych okoliczności, które mogą kształtować sytuację finansową wnioskodawcy, np. nie przedłożono zaświadczeń o wysokości dochodu, wyciągów z rachunków bankowych i deklaracji podatkowej za 2007 r.; skarżący nie wyjaśnił czy korzysta z pomocy finansowej osób trzecich lub opieki społecznej; nie wyjaśnił także z jakiego źródła uzyska środki finansowe na budowę przedmiotowego garażu i nie określił wartości posiadanych składników majątkowych; nie wyjaśnił skąd bierze środki na utrzymanie domu o pow. 156 m2 i dlaczego nie czerpie korzyści z ww. nieruchomości (np. poprzez wynajem części pomieszczeń); nadto- wnioskodawca nie sprecyzował i nie udokumentował wysokości ponoszonych wydatków.
W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów postępowania nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło