II SA/Wr 217/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-02-07
Skład orzekający: Halina Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów może być rozpoznany, gdy postępowanie sądowe zostało prawomocnie zakończone poprzez odrzucenie skargi?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe, w którym można skutecznie złożyć wniosek o wyłączenie sędziego, musi być w toku. Skoro skarga została prawomocnie odrzucona, postępowanie jest zakończone, a tym samym wniosek o wyłączenie sędziów staje się bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania oraz postanowienie odrzucające zażalenie na to zarządzenie powinny zostać uchylone, a zażalenia odrzucone.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę, która została prawomocnie odrzucona. Następnie skarżący składali liczne wnioski i zażalenia, w tym wnioski o wyłączenie kilkudziesięciu sędziów. Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA pozostawiło wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania, a postanowienie WSA odrzuciło zażalenie na to zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wyznaczenia innego sądu do rozpoznania wniosku, wskazując na prawomocne zakończenie postępowania przed WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2013 r. oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 września 2013 r.; odrzucono zażalenia D. W., M. W., J. W. i M. W. na rozstrzygnięcia opisane w pkt I i pkt II oraz umorzono postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 7 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 125/04 postanawia: I. uchylić zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 217/12; II. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 217/12; III. odrzucić zażalenia D. W., M. W., J. W. i M. W. na rozstrzygnięcia opisane w pkt I i pkt II oraz umorzyć postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r. odrzucił skargę D. W., M. W., J. W. i M. W. w niniejszej sprawie. Postanowienie to jest prawomocne.
Kolejno zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 217/12) Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek D. W. i M. W. o wyłączenie kilkudziesięciu sędziów od orzekania w niniejszej sprawie.
D. W. i M. W. oraz J. W. i M. W. wnieśli zażalenie na to zarządzenie. Dodatkowo D. i M. W. wnieśli uzupełniający wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 2 września 2013 r. odrzucił zażalenie J. W. i M. W. na zarządzenie z dnia 24 czerwca 2013 r. Na to postanowienie D. i M. W. oraz J. W. i M. W. wnieśli zażalenie.
W związku z wnioskiem o wyłączenie sędziów akta sprawy przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r. (sygn. akt II OW 10/14) odmówił wyznaczenia innego sądu do rozpoznania wniosku. W uzasadnieniu tego prawomocnego postanowienia wskazano, że sprawa tocząca się przed WSA we Wrocławiu została prawomocnie zakończona i postępowanie w tej sprawie jest zakończone. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pisma skarżących nie są wnioskiem o wyłączenie sędziów i nie wymagają merytorycznego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie należy powiedzieć, że skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnie odrzucił skargę w niniejszej sprawie, to postępowanie sądowe w sprawie oznaczonej sygnaturą akt II SA/Wr 217/12 zostało zakończone.
Dalej powiedzieć wypada, że w myśl art. 22 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy. Tymczasem, jak wynika z akt niniejszej sprawy, sprawa sądowoadministracyjna już nie toczy, ponieważ skargę prawomocnie odrzucono. Nadto sąd rozpoznający sprawę na obecnym etapie przyjął argumentację zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2014 r. (sygn. akt II OW 10/14) o tym, że w sprawie brak jest wniosku o wyłączenie sędziów, który wymagałby rozpoznania.
W świetle przytoczonej argumentacji, którą sąd przyjął w niniejszej sprawie, należało stwierdzić, iż zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2013 r. o pozostawieniu wniosku o wyłączenie sędziów bez rozpoznania (k. 207 akt sądowych) musiało zostać uchylone. W myśl art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zgodnie z art. 167 p.p.s.a. zasada ta ma zastosowanie również do zarządzeń przewodniczącego. Zdaniem sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, doszło do zmiany okoliczności sprawy, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnie przesądził, że w sprawie po odrzuceniu skargi skarżący nie złożyli skutecznie wniosku o wyłączenie sędziów, który wymagałby rozpoznania. Skoro tak, to dalsze funkcjonowanie w obrocie prawnym zarządzenia było niecelowe i rozstrzygnięcie to należało uchylić, o czym postanowiono w pkt I sentencji niniejszego postanowienia.
Konsekwentnie należało również uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 września 2013 r. (k. 288 akt), odrzucające zażalenie na opisane już zarządzenie (pkt II sentencji postanowienia).
W związku z tym, że w pkt I i pkt II sentencji orzeczono o uchyleniu rozstrzygnięć sądu, należało konsekwentnie odrzucić zażalenia strony skarżącej na te rozstrzygnięcia. Nie jest dopuszczalne nadanie dalszego biegu zażaleniu na rozstrzygnięcie, które zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. należało zażalenia odrzucić. Nadto wobec treści art. 22 § 1 p.p.s.a., należało postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziów umorzyć jako bezprzedmiotowe (pkt III sentencji), albowiem brak jest sprawy sądowoadministracyjnej w toku, w trakcie której można by było złożyć wniosek o wyłączenie sędziów.
Kończąc należy jeszcze powiedzieć, że niniejsze postanowienie zapadło na skutek licznych pism, wniosków i zażaleń strony skarżącej, które to pisma w żadnym razie nie zmierzały i nie zmierzają do nadania biegu skardze złożonej w lutym 2012 r., która to skarga została prawomocnie odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Trzeba powiedzieć, że wprawdzie składanie wniosków i zażaleń jest uprawnieniem strony, to jednak gdy strona podejmuje działania prawnie dozwolone, lecz dla celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę, dochodzi do nadużycia prawa. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, ale sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę (zob. M. Warchoł, Pojęcie nadużycia prawa w procesie karnym, Prokuratura i Prawo Nr 11/2007). Uwagi te w pełni odnoszą się do uprawnień stron postępowania sądowoadministracyjnego, co uprawnia sąd do konstatacji, że wnioski i zażalenia skarżącej złożone po odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie nie dążyły w istocie do merytorycznego rozpoznania sprawy, a sąd zobligowany był do stricte formalnego ich rozpoznania, co niniejszym uczyniono. W tym stanie rzeczy prawo skarżących do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), w tym postulat wyjaśnienia sprawy, nie zostało naruszone. Zdaniem sądu konstytucyjne prawo do sądu nie może być absolutyzowane i traktowane jako prawo samoistne, albowiem prawo to zawsze musi być skorelowane ze sprawą, której można nadać bieg w toku postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie skargę prawomocnie odrzucono, a niniejszym postanowieniem rozstrzygnięto pozostałe kwestie procesowe wynikłe wyłącznie wskutek działania strony po odrzuceniu skargi.
Mając na uwadze poczynione rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło