II SA/Wr 218/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 19 lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o odszkodowaniu od Skarbu Państwa p o s t a n a w i a : odrzucić skargę J. Z. Ż. wniósł w dniu 24 marca 2009 r. (data nadania przesyłki zawierającej skargę) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 19 lutego 2009r. ([...]) w której stwierdzono nieważność decyzji tego Kolegium z dnia 19 stycznia 2007 r. nr SKO [...] orzekającej na rzecz J. Ż. oraz S. S.- Ż. odszkodowanie od Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej odrzucenie ze względu na niewyczerpanie - przed wniesieniem skargi do Sądu - środków zaskarżenia. Kolegium wskazało, że skarżący wniósł skargę do Sądu pomimo prawidłowego pouczenia, że od decyzji służy wniosek do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy. Poinformowało jednocześnie, że w dniu 2 kwietnia 2009 r. wpłynęło do organu zażalenie J. Ż. (nadane w dniu 30 marca 2009 r.), które należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm) – zwanej w dalszej części u.p.p.s.a. - sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej orzekając między innymi, w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przepis art. 52 § 1 przywołanej ustawy stanowi jednak wyraźnie, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Spraw Obywatelskich. Przytoczony przepis niewątpliwie określa związek pomiędzy postępowaniem administracyjnym, obejmującym akty lub czynności, które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, a postępowaniem sądowadministracyjnym. Wynika z niego, że postępowanie sądowadmnistracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego. Intencją ustawodawcy było bowiem aby sądy administracyjne kontrolowały decyzje administracyjne, które stały się decyzjami ostatecznymi, po wyczerpaniu toku instancji. Skarga do sądu administracyjnego nie może być środkiem konkurencyjnym dla normalnych środków odwoławczych przysługujących stronie w postępowaniu administracyjnym. Tym samym, postępowanie sądowadministracyjne nie może być wszczęte jeżeli nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia, przysługujące stronie w postępowaniu administracyjnym. Powyższe znajduje potwierdzenie w art. 52 § 2 przywołanego wcześniej aktu, zgodnie z którym, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zawarty w tym przepisie warunek nie zostanie spełniony zarówno w przypadku, gdy strona wniesie skargę do sądu administracyjnego na wydaną w toku instancji decyzję administracyjną nie składając wcześniej odwołania od decyzji lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również, gdy strona złoży skargę przed rozpoznaniem przez organ administracyjny wniesionego przez nią środka zaskarżenia (odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi wniesionej przez J. Z. Ż. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. podjęta w nadzwyczajnym trybie postępowania zmierzającym do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wydanej w dniu 19 stycznia 2007 r. przez to Kolegium. Wyjaśnić zatem należy, że decyzja podejmowana w przedmiocie stwierdzenia nieważności, jest decyzją wydaną w nowej sprawie administracyjnej i wobec tego podlega weryfikacji w toku instancji a następnie zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. B.Adamiak, J.Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck. Warszawa 2005, s. 745). Z lektury akt sprawy wynika, że Kolegium po wszczęciu z urzędu postępowania – w związku ze sprzeciwem Zastępcy Prokuratora Rejonowego w Z. Ś. - podjęło decyzję z dnia 19 lutego 2009 r. o stwierdzeniu nieważności własnej decyzji z dnia 19 stycznia 2007 r. o nr [...]. Decyzję tę należało zatem uznać za decyzję podjętą przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej instancji, a to oznacza, ze zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. stronom niezadowolonym z takiej decyzji przysługiwało – nie odwołanie – lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące odwołań. W zaskarżonej decyzji Kolegium pouczyło stronę o przysługującym jej środku zaskarżenia. Pouczenie to otwierało skarżącemu drogę do weryfikacji decyzji w trybie instancyjnym a następnie w postępowaniu sądowadministracyjnym. Dopiero bowiem po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydaniu przez Kolegium decyzji rozpatrującej tenże wniosek, stronie przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. W sprawie bezsporne jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze do dnia wniesienia do sądu niniejszej skargi nie wydało żadnej decyzji w przedmiocie rozpatrzenie ewentualnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie budzi też wątpliwości, że skarżący do dnia wniesienia skargi nie wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kolegium. Natomiast w dniu 30 marca 2009 r. wniósł do Kolegium pismo zatytułowane "zażalenie na decyzję SKO z dnia 19 lutego 2009r.". Niezależnie jednak od tego, jak zostanie zakwalifikowane i rozstrzygnięte przez organ wskazane pismo, uznać należy, że w chwili wniesienia niniejszej skargi nie został wyczerpany przysługujący stronie w postępowaniu administracyjnym środek zaskarżenia. Przedmiotem skargi z dnia 24 marca 2009 r. byłą więc decyzja, która nie została poddana weryfikacji w trybie postępowania instancyjnego określonego w art. 127 § 3 k.p.a. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych należało uznać, że niniejsza skarga - jako co najmniej przedwczesna - podlega odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.