II SA/Wr 2182/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-12-15
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Halina Kremis, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana w obszarze ochrony konserwatorskiej, jest zgodna z prawem, jeśli postanowienie uzgadniające wydane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków nie zostało doręczone wszystkim stronom postępowania?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana w obszarze ochrony konserwatorskiej, jest niezgodna z prawem, jeśli postanowienie uzgadniające wydane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków nie zostało doręczone wszystkim stronom postępowania. Naruszenie to, polegające na pozbawieniu stron możliwości skorzystania z prawa do zażalenia na postanowienie uzgadniające, stanowi istotne uchybienie proceduralne, które może mieć wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej PTC. Skarżąca zarzucała, że planowana inwestycja stanowi zagrożenie ze względu na promieniowanie niejonizujące oraz że poprzednie postępowanie zakończyło się odmową uzgodnienia przez konserwatora zabytków. Kluczowym zarzutem w postępowaniu sądowym było niedoręczenie postanowienia uzgadniającego przez D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wszystkim stronom postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: NSA Halina Kremis Asesor WSA Alicja Palus Protokolant: Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia na rzecz Spółki z o.o. A z siedzibą w W. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej PTC I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. akt II SA/Wr 2182/03 U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent W., powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 104 kpa oraz art. 40 ust. 1 i 3 i art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), a ponadto art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo Ochrony Środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627) oraz ustalenia miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. uchwalonego przez Miejską Radę Narodową uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. (Dz.Urz. Województwa W. Nr 11, poz. 165), ustalił na rzecz Spółki z o.o. A z siedzibą w W. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej PTC, zlokalizowanej na budynku Szkoły Muzycznej im. G. B., usytuowanym na części działki nr [...], AM-36, obręb Południe, przy pl. P. Ś. [...]we W .
W decyzji tej wskazano, że teren inwestycji oznaczony jest na rysunku planu symbolem MŚ, UC, A i należy do strefy ochrony konserwatorskiej AB. Podano, iż inwestycja została uzgodniona przez D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków postanowieniem [...] z dnia [...] r. oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego postanowieniem [...] z dnia [...]r.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedmiotowa stacja bazowa należy do infrastruktury niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania miasta, podobnie jak sieci energetyczne, gazowe, telefonii stacjonarnej, wodno-kanalizacyjne, ciepłownicze. Przebieg tych sieci, zarówno istniejący, jak i planowany, nie został zaznaczony ani na rysunku planu ogólnego, ani opisany w tabeli przedstawiającej przeznaczenie terenów, gdyż tego typu zagadnienia miały być rozwiązane w planach szczegółowych, zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w czasie podejmowania omawianej decyzji. W ocenie organu I instancji realizacja planowanego przedsięwzięcia polegająca na budowie stacji bazowej PTC na budynku Szkoły Muzycznej I stopnia im. G. B. nie wpłynie dezorganizująco, ani nie spowoduje uciążliwości w stosunku do podstawowego przeznaczenia terenu objętego wnioskiem, jakim jest przewidziana w planie administracja, a przedsięwzięcie to w stanie prawnym obowiązującym w czasie podejmowania omawianej decyzji jest zgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego.
Od powyższej decyzji odwołania wnieśli mieszkańcy sąsiednich domów, w tym skarżąca H. L., zarzucając, iż planowana inwestycji z powodu emitowania przez zainstalowane anteny promieniowania niejonizującego stanowi zagrożenie dla nich i dzieci uczących się w Szkole Muzycznej. Odwołujący podnieśli ponadto, że poprzednie postępowanie w tej sprawie zakończyło się decyzją odmowną z powodu negatywnego stanowiska D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który postanowieniem z dnia [...]r. odmówił uzgodnienia decyzji.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podnosząc zarzut odmowy uzgodnienia decyzji przez D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odwołujący się przeoczyli, iż nie dotyczy to postępowania w niniejszej sprawie, bowiem tenże organ postanowieniem z dnia [...]r. uzgodnił decyzję w tej sprawie, co wyraźnie podkreślono w tekście decyzji. Stwierdzając, iż postanowienie to, podobnie jak postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r., stało się ostateczne, Kolegium, powołując się na uchwałę NSA z dnia 15 lutego 1999 r. sygn. akt OPK 14/97 (ONSA z 1999 r., Nr 3, poz. 80) podkreśliło, że postanowienia te są, jako rozstrzygnięcia organów współdziałających wydane w trybie art. 106 kpa, wiążące w zakresie ich kompetencji dla organu właściwego w sprawie głównej.
Odnosząc się do zarzutu zagrożenia promieniowaniem niejonizującym, mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, Kolegium odwołało się do oceny tego zagrożenia zawartej w Raporcie Oddziaływania na Środowisko oraz do stanowiska i argumentów zawartych w postanowieniach Wojewódzkiego i Głównego Inspektora Sanitarnego oraz Prezydenta W., jako właściwego miejscowo organu ochrony środowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że istotnym w tych argumentach jest to, iż usytuowanie anten stacji będzie takie, że w miejscach dostępnych dla ludzi nie powstaną pola elektromagnetyczne o wartościach przekraczających wartość dopuszczalną, a ponadto uruchomienie stacji będzie związane z kontrolnym pomiarem rzeczywistego rozkładu pól elektromagnetycznych wykonanym przez upoważnioną jednostkę.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ we Wrocławiu złożyła H. L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżąca przedstawiła argumentację tożsamą z zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji podkreślając, że ostateczną decyzją z dnia [...]r. Prezydent W. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania decyzji dla przedmiotowej inwestycji oraz szeroko wywodząc, iż planowana inwestycja jest szkodliwa dla ludzi i środowiska.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), mające zastosowanie w czasie podejmowania kontrolowanych decyzji.
Przepis art. 40 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 1 (określającego, kiedy sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest obowiązkowe), na podstawie przepisów szczególnych.
Zgodnie z pkt 4 ust. 4 tego artykułu, w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaje się po uzgodnieniu z działającym w imieniu wojewody wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Formą prawną uzgodnienia, o którym mowa w powyższym przepisie, jest postanowienie wydane w trybie art. 106 § 5 kpa. Na postanowienie to przysługuje stronie zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie teren planowanej inwestycji należy do strefy ochrony konserwatorskiej AB.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wydane w powyższym trybie przez D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków postanowienie nr [...] z dnia [...]r., zawierające prawidłowe pouczenie o przysługującym stronom zażaleniu, przesłano jedynie do Urzędu Miejskiego we W. oraz "do wiadomości" P. F. ze Spółki z o.o. "B" we W . Natomiast nie zostało ono doręczone pozostałym stronom tego postępowania, a w szczególności nie doręczono go skarżącej.
W tej sytuacji skarżąca (podobnie jak inne pominięte strony) nie miała możliwości podjęcia zgodnie z prawem polemiki z powyższym postanowieniem D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, uzgadniającym bez uwag przedstawioną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Fakt ten jednak nie został dostrzeżony przez organy administracyjne orzekające w obu instancjach w niniejszej sprawie.
Organ I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł zatem na postanowieniu D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...]r., które – wbrew obowiązującym przepisom – nie zostało doręczone wszystkim stronom występującym w tej sprawie. Tymczasem gdyby skarżąca miała możliwość złożenia zażalenia na powyższe postanowienie, ponieważ doręczono by jej to postanowienie wraz ze stosownym pouczeniem, mogłaby z możliwości tej skorzystać i w zażaleniu mogłaby przedstawić argumenty kwestionujące prawidłowość tegoż postanowienia. Taką samą możliwość miałyby też pozostałe strony pominięte przy doręczaniu przedmiotowego postanowienia. Nie można przy tym wykluczyć, że organ II instancji rozpatrujący zażalenie mógłby uznać jego zasadność. Zauważyć wypada, że w stosunku do doręczonego wszystkim stronom postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...]r. strony skorzystały z prawnej możliwości kwestionowania tego aktu prawnego, wnosząc na nie zażalenie, które zostało rozpatrzone przez Głównego Inspektora Sanitarnego postanowieniem z dnia [...]r.
Mając na względzie powyższe uznać trzeba, że nie dostrzeżenie przez wydającego decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Prezydenta W. faktu, iż nie doręczono wszystkim stronom postanowienia D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...]r., stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy natomiast, pomimo tego istotnego uchybienia, uznał decyzję organu I instancji za zgodną z prawem. Dlatego też decyzje obu tych organów naruszyły obowiązujące przepisy prawa i to w stopniu wymagającym usunięcie ich z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło