II SA/Wr 22/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi D. S. i Ł. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 listopada 2025 r. nr 1106/2025 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych zgodnie z przedłożoną ekspertyzą techniczną I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr 25/25 z dnia 16 września 2025 r., nałożono na Państwa K. F. i Pana M. K. - obecnych właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w G. przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...] Ż., jedn. ewid. miasto G., obowiązek wykonania następujących robót budowlanych w tym budynku, zgodnie z przedłożoną ekspertyzą techniczną, wykonaną przez osobę uprawnioną, tj: 1. Wymienić pokrycie dachu na pokrycie dachu o zbliżonej masie do pierwotnego nie przekraczającego masy 15 kg/m2, 2.Zdemontować zadaszenie balkonu lub. usytuować słupy podporowe nad ścianą nośną niższej kondygnacji, 3. Skuć wylewki betonowe oraz wykonać posadzkę np. ze styrobetonu lub innej technologii nieprzekraczającej masy 65kg/m2; 4. Jako nadproże w garażu zastosować HEB 140 w układzie poziomym/pionowym, alternatywnie można zastosować nadproże 2 x C120 zwrócone do siebie plecami, w celu zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji budynku przy ul. [...], [...] i [...] w G. i tym samym doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie do 31 stycznia 2026 r., Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 listopada 2025 roku, NR 1106/2025, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Państwa D. i Ł. S. od opisanej decyzji utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 24.09.2023 r. Państwo D. i Ł. S., będący właścicielami budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego przy ul. [...] w G. na dz. nr [...], obręb [...]-Ż., poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., że właściciele budynku sąsiedniego zlokalizowanego przy ul. [...] w G., bezpośrednio sąsiadującego z ich nieruchomością prowadzą inwestycję, która w ich ocenie jest niezgodna z przepisami prawa i prawdopodobnie przyczyniła się do powstania szkód w ich domu, m.in. powstały spękania, zarysowania sufitów i ścian, od piwnicy poprzez wszystkie kondygnacje aż po poddasze. Państwo S. załączyli kopię pisma skierowanego do Starosty G. informujące, że wystąpili z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: ,,czy została wydana decyzja pozwolenia na budowę lub zostało złożone zgłoszenie w zakresie prac budowlanych na działce ewid. nr [...], obręb [...]-Ż., położonej przy ul. [...], [...] G., w latach 2022/2023?". W odpowiedzi Starosta G. poinformował, że po przeanalizowaniu rejestru zgłoszeń oraz rejestru pozwoleń na budowę organ nie posiada dokumentacji projektowej, uwzględniającej przedmiotową nieruchomość. W dniu 3.10.2023 r. w siedzibie PINB w G. M.(1) i G. K. złożyli pismo przewodnie wraz z załącznikiem w postaci analizy statycznowytrzymałościowej dotyczącej konstrukcji dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G. Właściciele i jednocześnie inwestorzy oświadczyli, że nie posiadają żadnych dokumentów świadczących o legalności przedmiotowych prac w przedmiotowym budynku. W dniu 24.10.2023 r. do PINB w G. wpłynęło kolejne pismo Państwa D. i Ł. S. w przedmiotowej sprawie, wnoszące o kontrolę wykonanych samowolnie robót budowlanych jak również wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej m.in. przywrócenie stanu poprzedniego opierzenia ogniomuru etc. Wobec powyższego jak również z obowiązku zebrania dodatkowego materiału dowodowego w sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. pismem z dnia 30.10.2023 r. zawiadomił strony skarżące tj. Państwa D. i Ł. S. jak również Państwa M.(1) i G. K. o terminie i miejscu przeprowadzenia kontroli w związku ze skargą, dotyczącą prowadzonych robót budowlanych w G. przy ul. [...], wyznaczając termin kontroli na dzień 13 listopada 2023 r. W związku z powyższym w dniu 13.11.2023 r., dokonano kontroli w przedmiotowej sprawie. Na powyższe spisano stosowny protokół i wykonano dokumentację fotograficzną. W trakcie kontroli ustalono, że w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej zlokalizowanym przy ul. [...] w G., inwestorzy dokonali wymiany pokrycia dachowego z blachy na dachówkę oraz wzmocnili więźbę dachową. W trakcie kontroli stwierdzono również, że na poddaszu trwają prace budowlane wykończeniowe, polegające m.in. na ocieplaniu poddasza. Od strony ogrodu inwestorzy w budynku przy ul. [...] nad balkonem, na I piętrze dokonali wymiany konstrukcji dachu wraz z pokryciem. Inwestorzy nie dysponują na przedmiotowe prace zgłoszeniem za co zostali ukarani grzywną w formie mandatu karnego. Od strony wschodniej na elewacji na budynku przy ul. [...] widoczna jest pozioma rysa, we wnętrzu budynku nie stwierdzono rys. W budynku zlokalizowanym przy ul. [...], bezpośrednio sąsiadującym z budynkiem nr [...], w środku budynku od piwnicy po ostatnią kondygnację widoczne są drobne spękania i rysy na ścianach oraz sufitach. Na elewacji widoczne pionowe rysy od strony ogrodu oraz poziome od strony ulicy. Obecny podczas kontroli Pan G. K. oświadczył, że dokonał rozbiórki i wymiany konstrukcji wraz z pokryciem nad balkonem ze względu na bardzo zły stan techniczny (spróchniałe belki). Państwo D. i Ł. S. oświadczyli do protokołu, że inwestorzy podnieśli połać dachu od strony wschodniej, dodali także dwa okna dachowe od strony wschodniej (od strony ulicy [...]), a także wzmocnili konstrukcję dachu poprzez dodanie jętek i wzmocnienie belek. Do protokołu Państwo D. i Ł. S. wnieśli kolejne pismo w formie wniosku, w którym zwrócili się m.in. o dokładne przeanalizowanie robót budowlanych wykonanych w domu przy ul. [...] w G. m.in. na wspólnej ścianie pomiędzy budynkiem [...] i [...]. PINB stwierdził, że ściany konstrukcyjne pomiędzy każdym budynkiem mieszkalnym w zabudowie szeregowej są ścianami wspólnymi, a granicą pomiędzy nieruchomościami, zgodnie z analizą projektu budowlanego z roku 1985 i decyzją zatwierdzająca plan realizacyjny budowy domów jednorodzinnych przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) nr [...] z dnia 03.05.1983 r. oraz pozwoleniem na budowę nr [...], stanowi oś ścian konstrukcyjnych wspólnych pomiędzy obiektami budowlanymi – budynkami jednorodzinnymi szeregowymi. Inwestorzy wykonując zmianę i przebudowę pokrycia dachu przy ul. [...] w G., wykonali także prace budowlane polegające na wymianie obróbki blacharskiej ścian wspólnych (ogniomuru). W wyniku powyższych ustaleń PINB stwierdził, że inwestorzy dokonali przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej poprzez naruszenia konstrukcji więźby dachowej i przebudowę przegrody zewnętrznej - dachu m.in. przez wykonanie dodatkowych okien dachowych. Wobec zebranego materiału dowodowego organ nadzoru budowlanego w G. wszczął w dniu 24.11.2023 r. postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej w G. przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...]-Ż., miasto G. Postanowieniem nr 56/23 z dnia 12.12.2023 r. PINB nałożył na Inwestorów obowiązek wykonania i dostarczenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz ekspertyzy technicznej, gdyż złożona przez Inwestorów analiza statycznowytrzymałościowa dotycząca konstrukcji dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G., mimo, że wykonana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyino-budowlanej, w ocenie organu jest niepełna w stosunku do całości wykonanych robót budowlanych przez inwestorów. Od powyższego postanowienia żadna ze stron nie wniosła zażalenia. W dniu 11.01.2024 r. G. K. złożył w PINB pismo z prośbą o przedłużenie terminu na złożenie ekspertyzy nakazanej ww. postanowieniem o kolejne 30 dni. W dniu 5.02.2024 r. w siedzibie PINB w G. G. K. złożył pismo przewodnie wraz z pismem mgr inż. M. R. zatytułowane "ocena techniczna", w której autor stwierdził, że zmiana pokrycia dachowego nie miała wpływu na elementy konstrukcyjne budynków sąsiednich. Także dnia 5 lutego 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w G. na podstawie art. 10 k.p.a., zawiadomił strony o zebraniu dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do nich. Państwo D. i Ł. S., po zapoznaniu się z zebranymi przez PINB dowodami, złożyli w dniu 12.02.2024 r. i w dniu 14.02.2024 r. pisma (wnioski), w których odnieśli się do zebranych dowodów. W piśmie z 14.02.2024 r. wnieśli do sprawy, że przedstawiona przez G. K. ocena techniczna jest niewystarczająca z punktu widzenia robót jakie zostały wykonane, wskazuje tylko na wymianę pokrycia dachowego z blachy na dachówkę. Jednocześnie pokreślili, że nigdy nie wyrażali zgody na prace budowlane na terenie ich nieruchomości m.in. na ścianie wspólnej, która została naruszona. Zawnioskowali o przywrócenie stanu poprzedniego, gdyż nigdy przedtem nie wyrażali zgody na przedmiotowe prace budowlane, które naruszają ich nieruchomość, a także nie zgadzają się na ich legalizację ze względu na fakt, że przedstawiona ocena techniczna jest niepełna i nie daje pewności, czy wykonane prace budowlane nie wpłyną na bezpieczeństwo użytkowania. Na podstawie powyższych ustaleń, po wypowiedzeniu się stron oraz analizie akt sprawy PINB wskazał, iż Państwo M.(1) i G. K. dokonali w okresie letnim w 2023 r. prac budowlanych polegających na przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, co zostało już wyżej opisane. Jednocześnie należy wskazać, że inwestorzy naruszyli nieruchomość sąsiadów (ul. [...]) poprzez prace budowlane na ich działce m.in. we wspólnej ścianie nośnej co potwierdza szkic geodezyjny dostarczony przez Państwa D. i Ł. S., sporządzony przez uprawnionego geodetę P. L., nr upr. [...] – uprawnienia zakres I. Wynika z niego, że ściana nośna, która została naruszona oraz część dachu budynku przy ul. [...] znajduje się 24 cm na działce nr [...], obręb-[...] Ż., której właścicielami są Państwo D. i Ł. S. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją nr 09/24 z dnia 14 lutego 2024 r. nakazał Państwu M.(1) i G. K. doprowadzenie obiektu budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w G. przy ul. [...] na działce nr [...], obręb [...] Ż., jedn. ewid. miasto G., do stanu poprzedniego tj. przed wykonanymi bez wymaganego pozwolenia na budowę pracami budowlanymi mogącymi spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Ta decyzja została oprotestowana przez Panią M. K.(1) i Pana G. K. poprzez wniesienie odwołania. Dnia 9 kwietnia 2024 r. do organu wpłynęło wystąpienie Państwa D. i Ł. S. odnoszące się do odwołania. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją 436/2024 z dnia 17 kwietnia 2024. r. uchylił decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolejno, w wyniku wniesionego sprzeciwu na tę decyzję DWINB Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2024 r. sygn. akt lI SA/Wr 457/24 sprzeciw ten odrzucił. Uwzględniając stanowisko zawarte w decyzji organu odwoławczego, a także stanowisko WSA we Wrocławiu, PINB w G. uzupełnił krąg stron postępowania tj. włączył wszystkich właścicieli przedmiotowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, jako strony w toczącym się postępowaniu. Kolejno, postanowieniem nr 07/2025 z dnia 10 lutego 2025 r. nałożył na Państwa M.(1) i G. K. - inwestorów i właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego w G. przy ul. [...] na działce nr [...], obręb [...] ż., jedn. ewid. miasto G., obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej w zakresie wykonanych robót budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...], budynku przy ul. [...] i budynku przy ul. [...] oraz wskazania ewentualnych robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić przedmiotowe roboty do zgodności z prawem i obowiązującymi przepisami. W związku ze zmianą stanu właścicielskiego budynku przy ul. [...] w G., PINB w G. postanowieniem nr 09/2025 z dnia 10 marca 2025 r. nałożył na Państwa K. F. i Pana M. K. - obecnych właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego w G. przy ul. [...] na działce nr [...], obręb [...] ż., jedn. ewid. miasto G., obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej w zakresie wykonanych robót budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...] i budynku przy ul. [...] i budynku przy ul. [...] oraz wskazania ewentualnych robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić przedmiotowe roboty do zgodności z prawem i obowiązującymi przepisami. To postanowienie zostało oprotestowane przez Panią K. F. oraz Pana M. K. poprzez wniesienie zażalenia, w wyniku którego DWINB postanowieniem nr 494/2025 z dnia 24 kwietnia 2025 r. uchylił to postanowienie PINB nr 09/2025 z dnia 10 marca 2025 r. w całości. PINB w G. postanowieniem nr 23/25 z dnia 19 maja 2025 r. uchylił własne postanowienie nr 07/2025 z dnia 10 lutego 2025 r., którym nałożył na Państwa M.(1) i G. K. - inwestorów i właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego w G. przy ul. [...] na działce nr [...], obręb [...] ż., jedn. ewid. miasto G., obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej w zakresie wykonanych robót budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...], budynku przy ul. [...] i budynku przy ul. [...] oraz wskazania ewentualnych robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić przedmiotowe roboty do zgodności z prawem i obowiązującymi przepisami, a następnie postanowieniem nr 24/25 z dnia 19 maja 2025 r., nałożył na Państwa K. F. i Pana M. K. - obecnych właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego w G. przy ul. [...] na działce nr [...], obręb [...] Ż., jedn. ewid. miasto G., obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej w zakresie wykonanych robót budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...] i budynku przy ul. [...] i budynku przy ul. [...] oraz wskazania ewentualnych robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić przedmiotowe roboty do zgodności z prawem i obowiązującymi przepisami. Dnia 17 lipca 2025 r. do PINB w G. wpłynęła ekspertyza techniczna, którą zobowiązani byli dostarczyć obecni właściciele budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G. Pismem z dnia 17 lipca 2025 r. PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Po analizie materiału dowodowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją nr 25/25 z dnia 16 września 2025 r., nałożył na Państwa K. F. i Pana M. K. – obecnych właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego w G. przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...] ż., jedn. ewid. miasto G., obowiązek wykonania następujących robót budowlanych w budynku, zgodnie z przedłożoną ekspertyzą techniczną, wykonaną przez osobę uprawnioną, tj: 1. Wymienić pokrycie dachu na pokrycie dachu o zbliżonej masie do pierwotnego nie przekraczającego masy 15 kg/m2, 2. Zdemontować zadaszenie balkonu lub usytuować słupy podporowe nad ścianą nośną niższej kondygnacji, 3. Skuć wylewki betonowe oraz wykonać posadzkę np. ze styrobetonu lub innej technologii nieprzekraczającej masy 65kg/m2, 4. Jako nadproże w garażu zastosować HEB 140 w układzie poziomym/pionowym, alternatywnie można zastosować nadproże 2 x C120 zwrócone do siebie plecami, w celu zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji budynku przy ul. [...], [...] i [...] w G. i tym samym doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie do 31 stycznia 2026 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało w ustawowo przewidzianym do tego terminie oprotestowane przez Państwa D. i Ł. S., poprzez wniesienie odwołania. · Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że oprotestowana decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane dalej: (Pr. Bud), który brzmi następująco: ,,przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania( ... )." W związku z zakresem wykonanych robót budowlanych przez Inwestorów, PINB postanowieniem nr 56/23 z dnia 12 grudnia 2023 r. wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych oraz nałożył na Inwestorów obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz odpowiedniej ekspertyzy technicznej ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...] i ul. [...] oraz wskazaniem ewentualnych robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić przedmiotowe roboty do stanu zgodności z prawem i obowiązującymi przepisami. Przytoczony wyżej przepis stanowi uregulowanie tzw. postępowania naprawczego stosowanego między innymi w sytuacji wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, innych niż budowa obiektu budowlanego, jak również w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków technicznych określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym jak i przepisach. Wyrok NSA z dnia 7 października 2015 roku, sygn. akt lI OSK 290/14, wskazuje na to, że celem postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 Pr. bud. jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepisy prawa budowlanego mają co do zasady charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że kończąc postępowanie naprawcze, w którym· organ nadzoru budowlanego stwierdza konieczność podjęcia interwencji - nie może on wydać innej decyzji niż przewidziana w art. 51 p.b. (Wyrok WSA w Białymstoku z 5.09.2023 r., 11 SA/Bk 437/23, LEX nr 3611520). Zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Osoby wymienione w ust. 1, a więc te, do których powinien być skierowany nakaz na podstawie powołanego przepisu, to uczestnicy procesu budowlanego (czyli inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy lub kierownik robót) oraz właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy i jest to regulacja szczególna w stosunku do przepisu kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego dowodu z opinii biegłego (art. 84 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze organ wskazuje, iż dnia 17 lipca 2025 r. do PINB w G. wpłynęła ekspertyza techniczna, sporządzona dnia 2 czerwca 2025 r. przez mgr inż. D. D., posiadającego uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, którą zobowiązani byli dostarczyć obecni właściciele budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G., ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...] i ul. [...] oraz wskazaniem ewentualnych robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić przedmiotowe roboty do stanu zgodności z prawem i obowiązującymi przepisami. W opracowaniu autor ekspertyzy technicznej/opinii technicznej dokumentującej stan techniczny obiektu mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej wskazał, iż "w celu ,zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji budynków przy ul. [...],[...] i [...], należy wykonać roboty budowlane uwzględnione w ,,zaleceniach" opinii. W obecnym stanie obciążenie konstrukcji budynku nr [...] [. . .] powoduje przemieszczenia wspólnej ściany konstrukcyjnej z budynkiem nr [...], liczne pęknięcia ścian konstrukcyjnych budynku nr [...] zaobserwowane po przeprowadzeniu prac modernizacyjnych mogą świadczyć o wpływie dociążenia konstrukcji dachu pokryciem z dachówki budynku nr [...]. W budynku nr [...] nie zaobserwowano wpływu dodatkowego obciążenia budynku nr [...]". I tak, mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż mgr inż. D. D. w zaleceniach wskazał na konieczność wymiany pokrycia dachu na pokrycie o zbliżonej masie do pierwotnego nieprzekraczającego masy 15 kg/m2, demontaż zadaszenia balkonu lub usytuowanie słupów podporowych nad ścianą nośną niższej kondygnacji, skucie wylewki betonowej oraz wykonanie posadzki np. ze styrobetonu lub innej technologii nieprzekraczającej masy 65kg/m2, jako nadproże w garażu zastosować HEB 140 w układzie poziomym/pionowym, alternatywnie można zastosować nadproże 2 x C120 zwrócone do siebie plecami. Podkreślić należy, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie organu prawidłowo dokonał PINB. Zasadą jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, nie zaś bezwzględny nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórka obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2016r. sygn. akt lI OSK 57/15, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt li OSK 1708/19). Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega bowiem na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 tej ustawy, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt li OSK 1121/14, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2017 r. sygn. akt li OSK 2740/15). Organ odwoławczy ponownie wyjaśnia, że celem postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 Pr. Bud jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie to w pierwszej kolejności ma zatem na celu ustalenie, czy na skutek wykonania pewnych czynności lub robót budowlanych, istnieje możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Jeżeli organ nadzoru budowlanego ustali, że doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem jest możliwe, wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. (Wyrok NSA z dnia 7 października 2015 roku, sygn. akt li OSK 290/14). W związku powyższym uznać należy, iż PINB w sposób prawidłowy ustalił możliwość doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Bez wątpienia w związku z powyższym stwierdzeniem uznać należy, iż organ szczebla powiatowego zebrał wystarczający materiał dowodowy oraz dokonał wystarczającej analizy stanu faktycznego. Konkludując, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie obligował organ nadzoru budowlanego I stopnia do wydania decyzji na podstawie wyżej omówionego przepisu i nałożenia wskazanego w niej obowiązku, na prawidłowo określonego adresata. Jednakże odnosząc się do treści odwołania, w którym Skarżący wskazują na zbyt mały zakres nakazanych obowiązków na Inwestora, organ wyjaśnia, iż organ szczebla powiatowego wydając zaskarżoną decyzję nr 25/25 z dnia 16 września 2025 r. oparł rozstrzygnięcie na podstawie przedłożonej ekspertyzie technicznej (z dnia 2 czerwca 2025 r.), która sporządzona została przez mgr inż. D. D., posiadającego uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń. Ponadto, nie ulega wątpliwości, iż w inspektoratach nadzoru budowlanego zatrudnione są osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami budowlanym, dlatego też nie ulega wątpliwości iż analizują oni zawarte w materiałach dowodowych zalecenia i wskazania. W ocenie organu materiał dowodowy zawiera inwentaryzację wykonanych robót budowlanych oraz odpowiednią ekspertyzę techniczną zawierającą szczególne uwzględnienie bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...] i ul. [...] i [...] oraz wskazanie robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić przedmiotowe roboty do stanu zgodności z prawem i obowiązującymi przepisami. Konkludując, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że jedyną możliwością doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem w niniejszej sprawie, jak słusznie wskazał organ I instancji, jest wykonanie robót budowlanych wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji PINB w G. nr 25/25 z dnia 16 września 2025 r., a zatem jako prawidłowa powinna się ostać w obrocie prawnym. Skargę na ostateczną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyli D. S. i Ł. S. Działając w imieniu własnym, na podstawie art. 50 § 1 i art. 52 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżamy w całości decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu nr 1106/2025 z dnia 3 listopada 2025 r. Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji zarzucono 1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy wyczerpująco wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz uznaniu, że nie istniały przesłanki do uzupełnienia przedstawionej opinii/ekspertyzy technicznej w celu koniecznego uzupełnienia materiału dowodowego w szczególności poprzez wykonanie pełnej inwentaryzacji robót budowlanych oraz sporządzenia ekspertyzy technicznej w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji budynku przy ul. [...], [...] i [...], a przedstawienie tychże materiałów należało do obowiązku nałożonego na Inwestorów, co doprowadziło do przedwczesnego wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., pomimo braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i uznaniu, że materiał dowodowy został należycie zebrany; art. 153 p.p.s.a., przez wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawartych w wyroku z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 457/24, w którym wskazano, iż ,,...Uzasadnionym jest zatem stwierdzenie przez DWINB, że do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest uzyskanie pełnej inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz odpowiedniej ekspertyzy technicznej ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...] i ul. [...], jak również - zdaniem Sądu - ul. [...] oraz wskazaniem ewentualnych robót budowlanych, które należy wykonać, aby doprowadzić przedmiotowe roboty do stanu zgodnego z prawem i obowiązującymi przepisami", w sytuacji gdy złożono ekspertyzę/opinię techniczną w zakresie jedynie pokrycia dachowego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G. oraz nie wykazano wszystkich robót budowlanych jakie wykonano w ramach tych nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do zebrania niekompletnego materiału dowodowego, a skutkowało brakiem wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów przez Organy I i II instancji; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz 107 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że w toku postępowania administracyjnego organy wyczerpująco zebrały i rozpoznały cały materiał dowodowy, a także dokładnie wyjaśniły stan faktyczny, w szczególności co do okoliczności ujawnienia wszystkich wykonanych robót budowlanych oraz faktu przekroczenia granic nieruchomości i zwiększenia oddziaływania wykonanymi robotami budowlanymi poza działkę będącą własnością Inwestorów, a w konsekwencji błędnym uznaniu, że w toku postępowania administracyjnego organy podjęły wszelkie czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej prawidłowego załatwienia, podczas gdy organy nadzoru budowlanego winny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz oceny okoliczności istotnych dla sprawy w oparciu o cały materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.). 2. Naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci, tj.: - art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez jego wybiórcze zastosowanie tylko do części robót ujawnionych w materiale dowodowym oraz nieuzasadnione uznanie, że w skarżonej decyzji zostały wyszczególnione wszystkie prace podlegające przywróceniu do stanu zgodnego z prawem, co jest konsekwencją pominięcia w ekspertyzie technicznej/opinii technicznej części wykonanych robót budowlanych, a następnie wybiórcze zastosowanie wskazanego przepisu do ujawnionych w materiale dowodowym, ale nie wskazanych w ekspertyzie technicznej/opinii technicznej prac budowlanych. Wobec podniesionych zarzutów wniesiono na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Nadto, na podstawie art. 135 p.p.s.a. o rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji organu I instancji, a także na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Organ, a w wypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Sąd do czasu prawomocnego zakończenia postępowania i o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania. W pierwszej części uzasadnienia skargi opisano stan faktyczny sprawy, a następnie wskazano, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 457/24 sąd wskazał, że należy uzupełnić krąg stron w postępowaniu oraz wykonać pełną inwentaryzację wykonanych robót budowlanych oraz wykonać odpowiednią ekspertyzę techniczną ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...] i ul. [...], a także - zdaniem Sądu - ul. [...] oraz wskazanie ewentualnych robót budowlanych jakie należy wykonać aby doprowadzić przedmiotowe roboty do stanu zgodnego z prawem i obowiązującymi przepisami. PINB w G. poszerzył krąg stron w postępowaniu a także postanowieniem z dnia 10.02.2024 r. nałożył na Państwa M.(1) i G. K. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej w zakresie wykonanych robót budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...], ul. [...], i ul. [...] oraz wskazania ewentualnych robót, które należy wykonać, aby doprowadzić roboty do stanu zgodności z prawem i obowiązującymi przepisami. Ostatecznie, po analizie akt sprawy PINB w G. decyzją nr 25/25 z dnia 16.09.2025 r. nałożył na Państwa K. F. i Pana M. K. obowiązek wykonania szeregu robót budowlanych w budynku, zgodnie z przedłożoną ekspertyzą techniczną. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożyli odwołanie, w wyniku którego DWINB w dniu 3.11.2025 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie zarzutów skargi wskazano, że 1. W niniejszej sprawie naruszono przepisy postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a, uznając, że stan faktyczny sprawy został wyczerpująco wyjaśniony a tym samym, że nie istniały przesłanki do uzupełnienia przedstawionej opinii/ekspertyzy technicznej w celu koniecznego do wyjaśnienia sprawy i dalszego uzupełnienia materiału dowodowego. Zalecenia wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawarte w wyroku z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 457/24 wykonano jedynie w części, bowiem sporządzono ekspertyzę jedynie w zakresie wymiany dachu oraz zadaszenia balkonu (jednakże nie pokazano jasno obciążenia ściany od strony zachodniej, od ogrodu) ani nie wykonano obowiązku pełnej inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych. Organ II inst. ponadto sam zauważa, że przedłożone opracowanie nie jest ekspertyzą techniczną a opinią techniczną posługując się wyrażeniem "ekspertyza techniczna/opinia techniczna". Strona podkreśla, że ekspertyza techniczna jest dokumentem obwarowanym szczególnymi wymogami, mianowicie do jego sporządzenia w niniejszej sprawie konieczna jest ocena stanu technicznego istniejącego w nieruchomościach sąsiednich. W realiach sprawy nie wykonano oględzin w ramach nieruchomości, nie wykazano również czy wymienione roboty budowlane są wystarczające do ustabilizowania sąsiedniego budynku przy ul. [...], ani nie wskazano jakie ewentualne działania/zabezpieczenia skarżący powinni przedsięwziąć by zapobiec dalszemu niszczeniu naszej nieruchomości. Zwłaszcza w sytuacji, w której Państwo K., mimo próśb kierowanych od lutego 2025 r. - nie wyrazili nam do tej pory zgody na wstęp do nieruchomości przy ul. [...] w G., wobec czego sami również nie mogą w stanie wykonać ekspertyzy technicznej naszego budynku, gdyż będzie ona niepełna i nie będzie miała waloru i cech odpowiadających temu dokumentowi. 2. W ocenie skarżących uzasadnionym zarzutem jest niezastosowanie przepisu art. 153 p.p.s.a., wskazującego, że "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 457/24 (str. 22) Sąd wskazuje, że "Uzasadnionym jest zatem stwierdzenie przez DWINB, że do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest uzyskanie pełnej inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz odpowiedniej ekspertyzy technicznej ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa konstrukcyjnego dla budynku przy ul. [...] i ul. [...], jak również - zdaniem Sądu - ul. [...] oraz wskazanie ewentualnych robót budowlanych, które należy wykonać, aby doprowadzić przedmiotowe roboty do stanu zgodnego z prawem i obowiązującymi przepisami" (str. 22 wyroku). Należy zauważyć, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy (tożsamość sprawy) i obejmują zarówno postępowanie sądowo-administracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowo-administracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej, zatem Organy I i II instancji związane były zaleceniami wyroku sądowego. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie zastosuje się do ocen i wskazań sądu, wówczas uzasadnia to możliwość zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i może spowodować jej uchylenie przez sąd. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem sądu administracyjnego (por. wyrok z dnia 25 lutego 2009 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. I SA/Gł 747/08, LEX Nr 489460, wyroki NSA z: 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10). Idąc w rozważaniach dalej, w realiach przedmiotowej sprawy - niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej lub zalecenia wyrażonego przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Konkludując, w przypadku naruszenia zasady związania organu oceną prawną/zaleceniem sądu, organ II instancji rozpatrując odwołanie - winien zaskarżoną decyzję uchylić, bowiem wskazane powyżej zalecenie zrealizowano jedynie w części co nie daje pewności, że zalecone prace budowlane są wystarczające do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Co więcej - nie wykazano wszystkich wykonanych prac objętych materiałem dowodowym, a tym samym nie poddano ich ocenie pod względem zgodności z prawem oraz czy zapewnią bezpieczeństwo dalszego użytkowania budynku. 3. W ocenie Skarżących naruszono również art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez mylne uznanie, że w toku postępowania administracyjnego organy wyczerpująco zebrały i rozpoznały cały materiał dowodowy, a także dokładnie wyjaśniły stan faktyczny, w szczególności co do okoliczności: - nieuwzględnienia pełnego zakresu wykonanych robót budowlanych - które są wyszczególnione w aktach sprawy, - nie wskazano prac, które należy wykonać aby doprowadzić wszystkie wymienione w aktach sprawy roboty (których nie wyszczególniono w ekspertyzie/opinii technicznej) do zgodności z prawem i obowiązującymi przepisami, w tym zabudowa ściany oddzielenia przeciwpożarowego w granicach ich własności bez wymaganej zgody i niezgodnie z obowiązującymi przepisami, przekroczenie granicy nieruchomości zabudową dachu od strony ogrodu oraz samowolne zabudowanie opierzeniem ogniomuru w częściach wspólnych nieruchomości przy ul. [...] również bez wymaganej prawem zgody, - na stronie 21. przedstawionej ekspertyzy technicznej przy symulacji obciążenia wiatrem wskazano znaczące przekroczenia dla wiatru - 22m/s (tj. 79km/h). Jednakże zgodnie z załączonymi uprzednio raportami RCB (w dniu 22.1 l.2023 r. siła wiatru wynosiła w porywach do 85km/h z kierunku zachodniego; w dniu 23.l 1.2023 r. siła wiatru wynosiła w porywach do 85km/h z kierunku zachodniego; w dniu 21.12.2023 r. siła wiatru wynosiła w porywach do 85km/h z kierunku zachodniego). Mając powyższe na uwadze powinno się wykonać obliczenia dla tych wartości jakie rzeczywiście w tej lokalizacji występują. Nie odniesiono się również do faktu jednolitej zabudowy bryły dachu nad balkonem, bez wcięcia i jakie to mogło lub może mieć konsekwencje i wpływ na budynki. Nie ma również opinii czy taki kształt dachu może w ogóle zostać zastosowany przy bocznych/na wprost podmuchach wiatru od strony zachodniej na tak zadaszony balkon, umieszczony również od strony zachodniej (pełni on obecnie "funkcję" żagla przenosząc drgania wywołane wiatrem na konstrukcję całego budynku i nieruchomości przyległe), - na stronie 21. ekspertyzy technicznej w miejscu obciążenia wiatrem od strony tylnej przedstawiono schemat z wizualizacją więźby dachowej od strony frontowej a tym samym jasno i klarownie nie zamieszczono wyników oraz wytężenia więźby od strony zachodniej, co jest istotne, bowiem od strony tylnej konstruktor wskazuje na znaczne ugięcie balkonu na pierwszym piętrze a w nieruchomości strony największe uszkodzenia zachodzą od strony zachodniej/od ogrodu, przy czym uszkodzenia wskazują na ciągnięcie konstrukcji do przodu, w kierunku ogrodu, ale też w dół, stąd prawdopodobnie uszkodzenia w obrębie okien, - na stronie 33. Ekspertyzy/opinii technicznej obliczenia zgrubne są mierzone bez uwzględnienia maksymalnej wielkości ugięcia stropu, podobnie na stronie 34 nie wskazano wymiaru maksymalnego na styku ze ścianą pionową, - w ocenie skarżących tylna, zachodnia ściana budynku (od ogrodu) powinna zostać przeliczona pod kątem obciążenia dachem, zadaszeniem balkonu, obciążeniem nadwymiarową wylewką na poddaszu i brakiem ściany nośnej w piwnicy i jakie ma to konsekwencje w oddziaływaniu na fundamenty i ściany przyległe, ponieważ największe uszkodzenia wystąpiły w naszym budynku od strony zachodniej, - nie przeliczono po stronie konstrukcyjnej wpływu zamontowanego nadproża wskazanego na stronie 35. ekspertyzy technicznej na bezpieczeństwo budynku (ów), - nie wykonano obliczeń wpływu wszystkich wykonanych prac na budynki przyległe (ul. [...] i ul. [...]), - na stronie 44. wpisano wniosek, że zwiększona reakcja pionowa konstrukcji dachu powoduje dodatkowy nacisk na ściany nośne. Nie zostało to poparte obliczeniami i to stwierdzenie nie uwzględnia dodatkowego dociążenia stropu, a co istotne - w jakie sposób zabezpieczyć ścianę nośną przed przemieszczaniem i czy zalecenia ujęte w ekspertyzie/opinii technicznej są wystarczające do stabilizacji ściany nośnej, - nie zbadano na jaką głębokość ściana nośna na poddaszu została podkuta pod rynienkę od klimatyzacji i czy ma to wpływ na stateczność ściany. Rynienka ta według posiadanych informacji została usunięta na początku 2024 roku a przewody ponownie zamontowane na ścianie w profilu mocowanym do ściany nośnej wspólnej. Istotnym jest jednak wykonanie robót odkrywkowych, które jednoznacznie dadzą odpowiedź czy ściana wymaga wzmocnienia, bowiem w naszej nieruchomości na poddaszu widoczne są postępujące zarysowania w płaszczyźnie wspólnej ściany nośnej,- nie uwzględniono faktu, że skrajne podpory dachu nad tarasem zostały na trwałe przykotwione do ścian wspólnych i jakie są konsekwencje takiej zabudowy, - nie uwzględniono faktu, że dach na połaci od strony ulicy ma spadek na prawą stronę w kierunku budynku skarżących, co prawdopodobnie powoduje stały nacisk na przednią ścianę nośną w ich nieruchomości i powolne postępowanie uszkodzeń, nie ma też zaleceń jak wzmocnić tę ścianę, czy demontaż dachu jest wystarczający do zatrzymania niszczenia już osłabionych murów,- w ekspertyzie/opinii technicznej zalecono zdemontować zadaszenie balkonu lub usytuować słupy podporowe nad ścianą nośną niższej kondygnacji, podczas gdy w niższej kondygnacji w piwnicy pod tarasem od strony ogrodu, w części od strony nieruchomości przy ul. [...] nie ma ściany nośnej ani podciągu co potwierdzili Państwo K. podczas rozmowy w lutym 2025 r., nie wiadomo dlaczego też konstruktor w dokumencie ekspertyzy/opinii technicznej nie odniósł się do faktu braku nadproża w tym miejscu. Zatem umiejscowienie tam słupów podporowych mogłoby pogorszyć stan nieruchomości, - nie wskazano sposobu zabezpieczenia i naprawy ujawnionych spękań i zarysowań w nieruchomości przy ul [...], a także w nieruchomości przy ul. [...], - nie wykazano obliczeń oraz jednoznacznego stwierdzenia, że wykonanie zaleceń ustabilizuje konstrukcje budynków i zniesie oddziaływanie budynku nr [...] na sąsiednie, - nie wykazano sposobu naprawy i zabezpieczenia przewodów kominowych w ścianie nośnej wspólnej, (pomiędzy budynkami przy ul. [...] i ul. [...]), które uległy uszkodzeniu i dalej ulegają postępującej degradacji, zwłaszcza od strony zachodniej/ogrodu. Na chwilę obecną z powodu oddziaływania budynku sąsiedniego strona nie jest w stanie dokonać wymaganej przepisami modernizacji, koniecznych napraw i przebudowy przewodów kominowych. Państwo K. nie udostępniają swojej nieruchomości w celu wykonania oględzin przez osobę uprawnioną, wobec czego nie jest też możliwe również zbadanie szczelności przewodów kominowych we wspólnej ścianie nośnej ramach ich nieruchomości a tym bardziej stanu wspólnej ściany nośnej, - nie wskazano wszystkich robót budowlanych, które należy wykonać aby doprowadzić przedmiotowe, wykazane w aktach sprawy roboty do zgodności z prawem i obowiązującymi przepisami, art. 7 k.p.a., jak słusznie wskazuje DWINB w uzasadnieniu skarżonej decyzji, nakazuje organom administracji publicznej stojącym na straży praworządności działać w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej, a co za tym idzie - na wniosek stron lub z urzędu zobowiązane są do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Ponadto art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Trudno w realiach niniejszej sprawy uznać, że organy I i II instancji spełniły powyższe wskazania mając na uwadze przytoczone uwagi co do treści ekspertyzy/opinii technicznej. Ponadto Organy I i II instancji oparły decyzję jedynie na ustaleniach i zaleceniach wskazanych w ekspertyzie technicznej/opinii technicznej pomijając pozostały materiał dowodowy ujawniony w aktach sprawy, jednak w uzasadnieniu jasno nie wyjaśniono z jakiego powodu pominięto w ocenie pozostałe fakty ujawnione w sprawie a mające znaczenie dla wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Artykuł 80 k.p.a. dotyczący swobodnej oceny dowodów zobowiązuje organ do analizy całego materiału dowodowego w sprawie i rozpatrzenia wszystkich dowodów wraz z oceną ich wzajemnego powiązania. Konsekwencją tej zasady jest, że organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, chyba że chodzi o dowody dotyczących okoliczności niemających znaczenia dla sprawy lub niespornych. Weryfikacja materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego a co za tym idzie organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności. W tej sprawie Organy I i II instancji dokonały wybiórczej oceny dowodów, ponadto wskazać należy, że samo uzasadnienie skarżonej decyzji nie zawiera jasnego wyjaśnienia dlaczego Organy I i II instancji nie rozpatrzyły wszystkich dowodów zebranych w sprawie. Organy I i II instancji oparły się jedynie na ustaleniach zawartych w przedłożonej ekspertyzie/opinii technicznej, która jest niepełna w odniesieniu do robót budowlanych ujawnionych w materiale dowodowym. Skarga podnosi, że w sprawie naruszono również przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, stosując go wybiórczo w stosunku do zgromadzonego materiału dowodowego, co jest konsekwencją pominięcia w ekspertyzie technicznej/opinii technicznej części wykonanych robót budowlanych, ujawnionych w materiale dowodowym. Zatem zastosowano wspomniany przepis tylko do niektórych wskazanych robót budowlanych, co prowadzi w konsekwencji do zalegalizowania wykonanych przez Inwestorów samowolnych prac budowlanych w ramach naszej nieruchomości, mimo że w aktach sprawy wielokrotnie podkreślali, że skarżący nie wyrazili zgody ani nie wyrażają zgody na legalizację prac budowlanych wykonanych w ramach ich nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Skarżących uzasadnionym jest wniosek o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Organu I oraz II instancji. W realiach niniejszej sprawy konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi Sądu Administracyjnego, zawartymi w wyroku z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 457/24. Tylko tak zebrany materiał dowodowy pozwoli całościowo ocenić sprawę i podjąć odpowiednie środki w celu zapewnienia bezpieczeństwa i zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych. Ponadto, mając na uwadze wysokie koszty naprawy i zabezpieczenia obiektów przed niszczeniem właścicieli nieruchomości sąsiednich nadrzędnym interesem, aby wyjaśnić sprawę w stopniu szczegółowym i podjąć wszelkie środki by zatrzymać proces niszczenia obu nieruchomości, tak aby po kilku latach nie zmagać się z koniecznością rewizji stanu technicznego i dalszymi kosztami napraw. W tym miejscu również skarżący wskazują, że planują sprzedać ich nieruchomość i jest istotnym, by wyjaśnić sprawę i doprowadzić do trwałej naprawy i zabezpieczenia nieruchomości. W doręczonych sądowi odpowiedziach na skargę zarówno organ, jak i uczestnicy postępowania wnieśli o jej oddalenie, z tym że organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a uczestnicy postępowania dodali, że nie rozumieją skargi, bo ich zdaniem istotne dla sprawy okoliczności zostały ustalone, a toczące się postępowanie ma negatywny wpływ na stan nieruchomości, nadto od stycznia muszą spłacać kredyt na zakup domu. Dodali, ze skarżący nie współpracują z nimi, aby doprowadzić sprawę do finału. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona zgodnie z kryterium legalności określonym w art. 145 § 1 i § 2 w związku z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej także jako p.p.s.a.) wykazała, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co dla oceny kontrolowanego postępowania jest bardzo ważne sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia tutejszego Sądu (wyrok w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 457/24 z dnia 26 sierpnia 2024). Pamiętać zatem należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że w pojęciu "ocena prawna" chodzi przede wszystkim o wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania są z reguły konsekwencją dokonanej przez sąd oceny prawnej. Określają one sposób działania organów w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie celem uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r., II OSK 2780/19, publik. CBOSA). Związanie oceną prawną z art. 153 p.p.s.a., oznacza, że ani organy administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1540/21, publik. CBOSA). W tym kontekście wskazać należy, że w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem II SA/Wr 457/24 Sąd przesądził, w sposób nie pozostawiający wątpliwości, że przed podjęciem rozstrzygnięcia organ musi ustalić zakres postępowania, zaznaczając, że w sprawie nie został w sposób prawidłowo wyjaśniony i określony krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu i ten brak w postępowaniu został uzupełniony. Dodatkowo Sąd wyraźnie wskazał, że organy muszą ustalić w sposób jednoznaczny czy inwestorzy posiadają/posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem organ pierwszej instancji ustalił, że ściany konstrukcyjne pomiędzy każdym budynkiem mieszkalnym w zabudowie szeregowej są ścianami wspólnymi, a granicą pomiędzy nieruchomościami, zgodnie z analizą projektu budowlanego z roku 1985 i decyzją zatwierdzająca plan realizacyjny budowy domów jednorodzinnych przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) nr [...] z dnia 03.05.1983 r. oraz pozwoleniem na budowę nr [...] stanowi oś ścian konstrukcyjnych wspólnych pomiędzy obiektami budowlanymi – budynkami jednorodzinnymi szeregowymi. Trzeba także pamiętać, że jeśli ekspertyza niedostatecznie wyjaśnia sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4 Pr. bud.). DWINB uznał, że dołączona do akt ekspertyza stanowi również inwentaryzację robót jednakże, jak napisał sam rzeczoznawca, "celem opracowania jest ocena stanu technicznego budynku", a nie inwentaryzacja wykonanych robót budowlanych. Chodzi o jednoznaczne wyjaśnienie wskazanych kwestii technicznych i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Lektura dokumentu wskazuje, że rzeczoznawcza (we wnioskach) wskazał na roboty, które – według niego, miały negatywny wpływ na stan nieruchomości i nieruchomości sąsiednich, a nie jest to jednoznaczne z "inwentaryzacją", o której pisał sąd w uzasadnieniu. W odniesieniu do wykonania zaleceń Sądu należy stwierdzić, że bez wątpienia, nie zostały one wykonane w pełnym zakresie. Z akt sprawy wynika, że organ nie podjął wymaganych czynności dowodowych po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z uzasadnieniem. Zgromadzony materiał dowodowy nie został poszerzony o elementy zawarte tak w uzasadnieniu poprzedniej decyzji kasatoryjnej, jak i w motywach sądu w sprawie II SA/Wr 457/24. Wobec stwierdzenia, że organy w sprawie naruszyły treści art. 153 p.p.s.a., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organy zastosują się w pełni do wytycznych sądu, zawartych w motywach prawomocnego wyroku i dopiero to pozwoli na wydanie decyzji w sprawie. Można także dodać, że organy rozważą możliwość odniesienia się do zarzutów skargi. Są one wprawdzie, co do zasady, spóźnione, ale należy pamiętać, że organ administracji ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli, zatem zgłoszone uwagi skargi (być może) przyczynią się do należytego wyjaśnienia sprawy. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., albowiem Sąd nie jest związany żądaniem strony przeprowadzenia rozprawy.