II SA/Wr 2203/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-17
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie policjanta o wypłatę nagrody rocznej za rok poprzedni, odmówione z powodu wymierzenia kary dyscyplinarnej, uległo przedawnieniu, jeśli zostało zgłoszone po upływie 3 lat od terminu, w którym nagroda powinna być wypłacona, mimo późniejszego uchylenia kary dyscyplinarnej?Ratio decidendi
Roszczenie policjanta o wypłatę nagrody rocznej za określony rok ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym nagroda powinna być wypłacona. Późniejsze uchylenie kary dyscyplinarnej, która była podstawą odmowy wypłaty, nie przerywa biegu przedawnienia, jeśli nie podjęto czynności zmierzających do dochodzenia roszczenia w terminie. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrywania roszczeń o charakterze cywilnym, takich jak odszkodowanie czy zadośćuczynienie.Stan faktyczny
Skarżący, asp. szt. Z. B., domagał się wypłaty nagrody rocznej za rok [...], która nie została mu wypłacona z powodu wymierzenia mu kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Kara ta została później uchylona w trybie nadzoru, a skarżący został uniewinniony od zarzutów. Organy administracji odmówiły wypłaty nagrody, uznając roszczenie za przedawnione, ponieważ skarżący zgłosił je po upływie 3 lat od terminu, w którym nagroda powinna była być wypłacona. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się również odszkodowania i zadośćuczynienia.Rozstrzygnięcie
Odrzuca skargę w części dotyczącej zadośćuczynienia i odszkodowania; oddala skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Sędziowie WSA - Lidia Serwiniowska WSA - Marcin Miemiec Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. przy udziale --- sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody rocznej za rok [...] I. odrzuca skargę w części dotyczącej zadośćuczynienia i odszkodowania; II. dalej idącą skargę oddala.
Komendant Powiatowy Policji w S. na podstawie art. 107 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58) wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...], którą odmówił asp.szt. Z. B. wypłaty nagrody rocznej za [...] r.
W uzasadnieniu decyzji podał, iż Prokuratura Rejonowa w S. prowadziła postępowanie w sprawie sygn. akt [...] dotyczące wypadku drogowego mającego miejsce w dniu [...] r. w pobliżu miejscowości B. gm. S., które to postępowanie zakończyło wydaniem w dniu [...] r. postanowienia o umorzeniu śledztwa w części dotyczącej udziału Z. B. w spowodowaniu w/w wypadku drogowego wobec braku dostatecznych dowodów na popełnienie przestępstwa wyczerpującego znamiona z art. 145 § 1 kk. Postępowanie w stosunku do faktycznego sprawcy tego wypadku - W. S. o czyn z art. 145 § 1 kk zakończyło się wydaniem w tym samym w dniu [...] r. postanowienia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego. Z akt prokuratorskich wynika, że skarżący pokwitował w dniu [...] r. odbiór wyżej opisanych postanowień. W tej sytuacji od tego dnia na podstawie art. 107 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji należy zdaniem organu odwoławczego liczyć ustawowy okres 3 lat, w którym roszczenie dotyczące nabycia przez skarżącego uprawnienia do wypłaty nagrody rocznej za [...] r. stało się wymagalne.
Organ ten dodał, iż w opinii prawnej radcy prawnego Komendy Powiatowej, policjant dowiedział się o okolicznościach skutkujących uchyleniem niezasadnych orzeczeń oraz decyzji w dniu [...] r., a raport złożył dopiero po 9 latach od uzyskania wiadomości umożliwiających zmianę decyzji. Opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest w ocenie tego organu nadmierne i nie usprawiedliwia tak znacznego przekroczenia trzyletniego terminu. Tym samym nie ma podstaw do uznania roszczenia w związku z czym wniosek skarżącego o wypłatę nagrody rocznej za [...] roku uznał za niezasadny.
Od powyższej decyzji skarżący Z. B. wniósł odwołanie, w którym zarzucił, iż Komendant Rejonowy Policji w S. w dniu [...] r. wydał z rażącym naruszeniem prawa orzeczenie dyscyplinarne, którego skutkiem była utrata nagrody rocznej za [...] r. wypłacanej w [...] r. Ponadto podał, że w/w orzeczenie zostało uchylone orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. w trybie nadzoru, skarżący został uniewinniony, a Komendant Główny Policji RP utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W..
Podniósł, że Komendant Rejonowy Policji w S. pomimo tego, że już w [...] r. wiedział o umorzeniu przez prokuratora Rejonowego w S. śledztwa wobec skarżącego, wbrew obowiązującym przepisom nie zastosował instytucji wznowienia postępowania dyscyplinarnego i nie uchylił prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, które - jak się okazało po rozstrzygnięciu prokuratora - zostało wydane bez dostatecznych dowodów. Wiedząc o tym, Komendant Rejonowy Policji w S. bez podania przyczyn i bez pouczenia o możliwości odwołania nie wypłacił skarżącemu w [...] r. należnej nagrody rocznej za rok [...], czym zdaniem skarżącego, naruszył obowiązujące przepisy prawa.
Wyjaśnił, że w dniu [...] r. po raz drugi zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w S. z żądaniem przywrócenia terminu przedawnienia i wypłacenia nagrody rocznej wraz z ustawowymi odsetkami, gdyż nagroda roczna nie została wypłacona bez podania przyczyn, bez pouczenia o możliwości odwołania i z rażącym naruszeniem prawa.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Komendant Wojewódzki Policji we W. z powołaniem się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie tego organu odwołanie Z. B. nie zasługuje na uwzględnienie. Organ ten ustalił, że orzeczeniem z dnia [...] r. Komendant Rejonowy Policji w S. ukarał asp. szt. Z. B. karą dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby z jednoczesnym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 12 miesięcy. Wobec niezłożenia odwołania z dniem [...] r. stało się ono prawomocne. Podstawą do wymierzenia kary było uznanie w postępowaniu dyscyplinarnym, że asp. szt. Z. B. popełnił w dniu [...] r. przestępstwo polegające na spowodowaniu wypadku drogowego w stanie nietrzeźwości. Orzeczenie powyższe zapadło i uprawomocniło się przed zakończeniem prowadzonego równolegle postępowania karnego.
Postanowieniem z dnia [...] r. prokurator częściowo umorzył prowadzone przez siebie postępowanie w sprawie wypadku drogowego spowodowanego w dniu [...] r. w pobliżu miejscowości B., wobec braku dostatecznych dowodów na popełnienie przestępstwa przez skarżącego. Natomiast śledztwo przeciwko faktycznemu sprawcy wypadku zostało warunkowo umorzone postanowieniem prokuratora z tego samego dnia. Oba postanowienia zostały doręczone Z.B. w dniu [...] r.
Raportem z dnia [...] r. skarżący po raz pierwszy wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w S. z żądaniem uchylenia orzeczenia z dnia [...] r. oraz zwrotu utraconych z tego tytułu świadczeń pieniężnych (nagrody rocznej za [...] r.). Ponieważ Komendant Powiatowy Policji w S. uznał, że nie jest właściwy w przedmiotowej sprawie asp. szt. Z. B. z tożsamym żądaniem zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W..
Komendant Wojewódzki Policji we W., po przeanalizowaniu całokształtu sprawy w dniu [...] r. wydał orzeczenie, którym uchylił w trybie nadzoru prawomocne orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji w S. z dnia [...] r. o wymierzeniu skarżącemu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby połączonej z zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 12 miesięcy i uniewinnił go od stawianych zarzutów. Po rozpatrzeniu wniesionego przez asp. szt. Z. B. odwołania Komendant Główny Policji orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., wskazując na trafność wydanego rozstrzygnięcia z uwagi na fakt rażącego naruszenia prawa, jaki miał miejsce przy wydawaniu w dniu [...] r. orzeczenia przez Komendanta Rejonowego Policji w S., polegającego na zakończeniu postępowania dyscyplinarnego przed zakończeniem postępowania karnego. Na orzeczenie Komendanta Głównego Policji asp. szt. Z. B. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Z. B. raportem z dnia [...] r. zażądał od Komendanta Powiatowego Policji w S. podjęcia czynności zmierzających do wypłacenia mu nagrody rocznej za [...] r. wraz z ustawowymi odsetkami. Powołał się przy tym na wyżej wymienione orzeczenie Komendanta Głównego Policji i zawarte w nim stwierdzenie, że organem właściwym do dochodzenia roszczeń jest właśnie jego przełożony w sprawach osobowych.
Po rozpatrzeniu w/w raportu Komendant Powiatowy Policji w S. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] r., na mocy której odmówił asp. szt. Z. B. wypłaty nagrody rocznej za [...] r.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podał, że decyzja organu I instancji nie odpowiada w całości wymogom formalnym określonym w przepisie art. 107 § 1 kpa. Nie powołuje bowiem podstawy prawnej do jej wydania pomimo, że realnie podstawa taka istnieje. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86 z 2002 r., poz. 789) nagrody roczne i uznaniowe oraz zapomogi przyznają przełożeni, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W przypadku Z. B. - funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w S. - właściwym przełożonym jest Komendant Powiatowy Policji w S.. Taką też podstawę prawną powinien był organ I instancji powołać w swojej decyzji. Ponadto od decyzji, a nie - jak mylnie napisano w pouczeniu - od postanowienia, przysługuje prawo odwołania, a nie zażalenia, do wyższego przełożonego w terminie 14 dni, a nie siedmiu, od dnia jego doręczenia.
W pozostałym zakresie zaskarżona decyzja zawiera niezbędne elementy wymagane w art. 107 kpa, a przede wszystkim jednoznaczne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym, co pozwala na merytoryczne rozstrzygniecie sprawy przez organ odwoławczy.
Organ odwoławczy wskazał, że sprawę roszczeń policjantów z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych reguluje art. 107 ustawy o Policji, który w § 1 stanowi, że roszczenia te ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
Organ II instancji wskazał, że w [...] r. nie wypłacono Z. B. nagrody rocznej za [...] r. w związku z przepisem § 5 ust. 1 pkt 2 obowiązującego wówczas zarządzenia nr 89 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 10 września 1991 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania nagród i zapomóg dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa oraz Straży Granicznej. Przepis ten stanowił, że nagroda roczna nie przysługuje w razie wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej innej niż upomnienie, nagana, surowa nagana, nagana z ostrzeżeniem, zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania, w więc między innymi kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby, którą w dniu [...] r. wymierzono skarżącemu.
Zgodnie z § 8 powyższego zarządzenia wypłaty nagrody rocznej policjantowi należało dokonać nie później niż w ciągu pierwszych czterech miesięcy roku następującego po roku, za który ona przysługiwała. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg termin wypłaty nagrody rocznej określa na I kwartał odpowiedniego roku.
Komendant Wojewódzki Policji we W. podał, że z upływem [...] r. rozpoczął się trzyletni termin określony w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, w trakcie którego Z.B. mógł dochodzić swojego roszczenia o wypłatę nagrody rocznej za [...] r. W tym okresie nie podjął jednak żadnych czynności zmierzających do wyegzekwowania tego świadczenia, choć istniały ku temu podstawy prawne. Skarżący wiedział już w dniu [...] r., czyli od dnia doręczenia mu prokuratorskiego postanowienia o umorzeniu śledztwa, że wcześniejsze ukaranie go za to samo przewinienie w postępowaniu dyscyplinarnym było nieuzasadnione i pozostawało w oczywistej sprzeczności z rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu karnym. Pomimo to, oraz wobec braku stosownych czynności podejmowanych z urzędu, nie wystąpił ze stosownym wnioskiem do przełożonego w sprawach dyscyplinarnych o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego i uchylenie orzeczenia o ukaraniu. Wznowienie postępowania dyscyplinarnego mogło nastąpić w ciągu 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu, a więc do dnia [...] r.. Natomiast asp. szt. Z. B. swój pierwszy wniosek o uchylenie niekorzystnego dla siebie orzeczenia, które skutkowało pozbawieniem go prawa do nagrody rocznej złożył dopiero w [...] r., nie wskazując przy tym żadnych okoliczności usprawiedliwiających tak długie opóźnienie w dochodzeniu roszczenia.
Mając powyższe na uwadze organ ten orzekł jak w zaskarżonej decyzji.
Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu, podtrzymując zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu.
Ponadto wniósł o przywrócenie terminu płatności nagrody rocznej wraz z odsetkami lub wypłacenie odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę. Szkodę tą skarżący ocenił na kwotę [...] zł i [...] groszy i zażądał wypłaty powyższej kwoty przez Komendanta Powiatowego Policji w S., albowiem zdaniem skarżącego, tenże Komendant w [...] r. wydał względem niego orzeczenie dyscyplinarne z rażącym naruszeniem prawa skutkujące w konsekwencji pozbawieniem go prawa do nagrody rocznej za [...] r.
Zarzucił też, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w S. o odmowie wypłaty nagrody rocznej za [...] r. została wydana z naruszeniem prawa, gdyż nie odpowiada wymogom formalnym decyzji wynikającym z art. 107 kpa. Przede wszystkim zakwestionował interpretację i zastosowanie przez organy obu instancji przepisu art. 107 ustawy z dnia 30 kwietnia 1990 r. o Policji, w szczególności odnośnie ustalenia początku biegu okresu przedawnienia roszczeń finansowych policjanta.
Uważa, iż datą, od której należy liczyć bieg okresu przedawnienia roszczenia finansowego w jego przypadku jest dzień [...] r., to jest dzień, w którym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. uchylone zostało orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] r., a nie dzień [...] r., to jest dzień doręczenia skarżącemu postanowienia prokuratora o umorzeniu prowadzonego względem niego postępowania karnego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania sądowoadaministracyjnego, w dniu [...] r., skarżący sporządził pismo zatytułowane "wyliczenie strat pieniężnych i moralnych poniesionych wskutek wydania z rażącym naruszeniem prawa orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] r. przez Komendanta Rejonowego Policji w S.". W piśmie tym skarżący wyliczył poniesione straty pieniężne następująco:
- utrata nagrody rocznej za [...] r. - jest to kwota nie mniejsza niż [...] zł po uwzględnieniu inflacji i odsetek ustawowych,
- utrzymywanie skarżącego przez 18 miesięcy bezprawnie w stanie kary dyscyplinarnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa (od dnia [...] r. do dnia [...] r.) - w dniu [...] r. wydano opinię służbową, na podstawie której rozkazem w dniu [...] r. zatarto przed terminem karę, której nie powinno być, a która to kara została wydana z rażącym naruszeniem prawa; skarżący podał, iż jego zdaniem było to działanie świadome i ponowne rażące naruszenie prawa; tym działaniem utracił nie mniej niż [...] zł, to jest możliwość uzyskania premii za dobrą pracę, premii za dzień policjanta, premii świątecznych oraz podwyżki uposażenia,
- nie opiniowano go przez okres siedmiu lat, co było i jest niezgodne z ustawą o Policji, to jest od [...] r. do [...], co było powodem nie brania skarżącego pod uwagę przy przydzielaniu wyższego dodatku służbowego, podwyższania uposażenia na grupie - w późniejszym terminie do wydania opinii służbowych niekorzystnych względem pracy skarżącego, sumienności wykonywania pracy i zasobu wiedzy policyjnej, co w jego ocenie udowodnił, odwołując się do treści ostatnich opinii - po rozpatrzeniu uwzględniono jego zastrzeżenia co do tych opinii - to ma wpływ na wysokość uposażenia skarżącego i wyraża się kwotą nie mniejszą niż [...] zł.
Utrata w/w świadczeń pieniężnych zdaniem skarżącego jest wywołana bezprawnymi decyzjami i działaniami przełożonych, to jest orzeczeniem kary dyscyplinarnej z rażącym naruszeniem prawa, utrzymywanie skarżącego w stanie tej kary przez 18 miesięcy bezprawnie oraz wydawanie w późniejszym terminie niekorzystnych dla niego opinii służbowych i brak opiniowania go przez siedem lat, co jest niezgodne z ustawą o Policji.
Ponadto skarżący podał, iż krzywdy moralne spowodowane wydaniem z rażącym naruszeniem prawa orzeczenia o nałożeniu kary dyscyplinarnej w dniu [...] r. to poniżenie jego godności, uraz psychiczny oraz nieodwracalne skutki spowodowane bezprawnym orzeczeniem. Skarżący wskazał, że krzywdy moralne zrekompensuje mu kwota [...] zł.
Dodał ponadto, że poniósł koszty przesyłek, przejazdów do NSA i WSA w Warszawie w kwocie [...] zł.
Powyższe świadczenia pieniężne zdaniem skarżącego winny być wypłacone w całości w łącznej kwocie [...] zł. Jest to kwota w minimalnym stopniu rekompensująca straty pieniężne oraz krzywdy moralne poniesione przez skarżącego.
W odpowiedzi na powyższe pismo skarżącego Komendant Wojewódzki Policji we W. podniósł, że roszczenia finansowe skarżącego są nieuzasadnione i nie mogą być uwzględnione w toczącym się postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.
Organ zauważył, iż stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosowanie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis § 2 w/w artykułu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia i inne akty organów administracji publicznej. W przypadku uwzględnienia skargi sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie określone w przepisach art. 145 - art. 150 ustawy.
Wobec uchylenia z dniem 1 września 2004 r. przepisu art. 160 kpa przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. odpada podstawa prawna do dochodzenia przez skarżącego jego roszczeń odszkodowawczych w trybie przepisów kpa. W tym zakresie właściwym organem wydaje się być sąd powszechny - sąd cywilny.
W tej sytuacji Komendant Wojewódzki Policji nie może - jak podał - ustosunkować się do wysokości i zasadności roszczeń finansowych skarżącego, choć wynikają one ze stosunku służbowego, to jest stosunku administracyjno-prawnego z tytułu pełnienia przez skarżącego służby w Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje.
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), jednakże do końca 2003 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. Nr [...], którą to decyzją organ ten utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie wypłaty skarżącemu - asp.szt. Z. B. nagrody rocznej za [...] r.
Z prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy decyzyjne wynika, że orzeczeniem z dnia [...] r. Komendant Rejonowy Policji w S. ukarał skarżącego - asp. szt. Z. B. karą dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby z jednoczesnym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 12 miesięcy. Skarżący nie złożył odwołania od powyższego orzeczenia w związku z czym stało się ono prawomocne z dniem [...] r. Podstawą wymierzenia kary było uznanie w postępowaniu dyscyplinarnym, że skarżący popełnił w dniu [...] r. przestępstwo polegające na spowodowaniu wypadku drogowego w stanie nietrzeźwości. Orzeczenie powyższe zapadło i uprawomocniło się przed zakończeniem prowadzonego równolegle przez Prokuraturę Rejonową w S. postępowania karnego.
Postanowieniem z dnia [...] r. prokurator częściowo umorzył prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie w sprawie wypadku drogowego spowodowanego w dniu [...] r. w pobliżu miejscowości B. wobec braku dostatecznych dowodów popełnienia przestępstwa przez skarżącego. Natomiast śledztwo przeciwko faktycznemu sprawcy wypadku zostało warunkowo umorzone postanowieniem prokuratora z tego samego dnia. Oba postanowienia zostały doręczone Z. B. w dniu [...] r.
Z ustaleń tych wynika, że raportem z dnia [...] r. skarżący po raz pierwszy wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w S. z żądaniem uchylenia orzeczenia z dnia [...] r. oraz zwrotu utraconych z tego tytułu świadczeń pieniężnych (nagrody rocznej za [...] r.). Ponieważ Komendant Powiatowy Policji w S. uznał, że nie jest właściwy w przedmiotowej sprawie asp. szt. Z. B. z tożsamym żądaniem zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W..
Komendant Wojewódzki Policji we W. w dniu [...] r. wydał orzeczenie, którym uchylił w trybie nadzoru prawomocne orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Rejonowego Policji w S. z dnia [...] r. o wymierzeniu skarżącemu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby połączonej z zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 12 miesięcy i uniewinnił go od stawianych zarzutów. Komendant Główny Policji orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy w/w orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., wskazując na trafność wydanego rozstrzygnięcia z uwagi na fakt rażącego naruszenia prawa, jaki miał miejsce przy wydawaniu w dniu [...] r. orzeczenia przez Komendanta Rejonowego Policji w S., polegającego na zakończeniu postępowania dyscyplinarnego przed zakończeniem postępowania karnego. Na orzeczenie Komendanta Głównego Policji asp. szt. Z. B.złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Raportem z dnia [...] r. Z. B. zażądał od Komendanta Powiatowego Policji w S. podjęcia czynności zmierzających do wypłacenia mu nagrody rocznej za [...] r. wraz z ustawowymi odsetkami. Powołał się przy tym na wyżej wymienione orzeczenie Komendanta Głównego Policji i zawarte w nim stwierdzenie, że organem właściwym do dochodzenia roszczeń jest przełożony skarżącego w sprawach osobowych.
Po rozpatrzeniu w/w raportu Komendant Powiatowy Policji w S. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] r. o odmowie wypłaty skarżącemu nagrody rocznej za [...] r., która to decyzja została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W..
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58). Zgodnie z art. 107 owej ustawy: "Roszczenia policjantów z tytułu prawa do uposażenia oraz innych należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne" (ust. 1). Przepis ten w ust. 2 stanowi, że: "Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami." "Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, 2) uznanie roszczenia." (ust. 3).
Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika, że w [...] r. nie wypłacono skarżącemu Z.B. nagrody rocznej za [...] r. w związku z przepisem § 5 ust. 1 pkt 2 obowiązującego wówczas zarządzenia nr 89 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 10 września 1991 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania nagród i zapomóg dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa oraz Straży Granicznej (Dz. Urz. Nr 3, poz. 79 z późn. zm.). Przepis ten stanowił, że nagroda roczna nie przysługuje w razie wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej innej niż upomnienie, nagana, surowa nagana, nagana z ostrzeżeniem, zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania, w więc między innymi kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby, którą w dniu [...] r. wymierzono skarżącemu. Zgodnie z § 8 powyższego zarządzenia wypłaty nagrody rocznej policjantowi należało dokonać nie później niż w ciągu pierwszych czterech miesięcy roku następującego po roku, za który ona przysługiwała. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 789) określa w § 7 ust. 1 termin wypłaty nagrody rocznej na I kwartał kalendarzowy następujący po roku, za który przysługuje nagroda.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów decyzyjnych, że bieg trzyletniego terminu przedawnienia wypłaty nagrody rocznej za rok [...] w przypadku skarżącego należy liczyć od dnia, w którym winien on był otrzymać należną nagrodę roczną za tenże rok. Dniem tym był dzień [...] r. W tym dniu najpóźniej nagroda ta powinna być wypłacona. Od tej daty należy liczyć trzyletni okres przedawnienia roszczenia skarżącego w zakresie wypłaty nagrody rocznej za [...] r. Termin ten zatem upływał w dniu [...] r. Skarżący tymczasem wystąpił po raz pierwszy z raportem o wypłatę owej nagrody dopiero w dniu [...] r. Raportem tym skarżący wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w S. z żądaniem uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] r. oraz żądaniem zwrotu utraconych z tego tytułu świadczeń pieniężnych (nagrody rocznej za [...] r.). Prawidłowo zatem w tej sytuacji organy decyzyjne uznały, że żądanie skarżącego w zakresie wypłaty nagrody rocznej za [...] rok uległo przedawnieniu.
Ustawa o Policji w art. 107 ust. 2 stanowi, że: "Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami." Rozpatrując sprawę organy decyzyjne nie znalazły podstaw do zastosowania w/w przepisu prawa. Organ I instancji wskazał, że opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest w ocenie tego organu nadmierne i nie usprawiedliwia tak znacznego przekroczenia trzyletniego terminu, zaś organ odwoławczy wskazał, że skarżący - asp. szt. Z. B. swój pierwszy wniosek o uchylenie niekorzystnego dla siebie orzeczenia, które skutkowało pozbawieniem go prawa do nagrody rocznej złożył dopiero w [...] r., nie wskazując przy tym żadnych okoliczności usprawiedliwiających tak długie opóźnienie w dochodzeniu roszczenia.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 107 ust. 3 ustawy o Policji: "Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa:
1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia,
2) uznanie roszczenia."
Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że w okresie biegu przedawnienia skarżący nie podjął żadnych kroków zmierzających do przerwania biegu okresu przedawnienia dochodzonego roszczenia. Wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi skarżącego, podniesione przez niego w sprawie okoliczności mające usprawiedliwiać upływ terminu przedawnienia, w świetle treści w/w przepisu prawa biegu tego terminu nie przerywają. Działania te zostały bowiem podjęte dopiero po upływie okresu przedawnienia, jeżeli przyjąć, że działaniem tym jest raport z dnia [...] r. Żadnych innych działań skarżący nie podejmował. W kontekście art. 107 ust. 3 pkt 2) ustawy o Policji stwierdzić należy, że organ nie uznał roszczenia.
Roszczenie skarżącego o wypłatę nagrody rocznej za rok [...] uległo zatem przedawnieniu.
W tej sytuacji decyzje zaskarżonej treści uznać należy za trafne. W niczym bowiem nie naruszają prawa. Wprawdzie decyzja organu I instancji zawiera uchybienia procesowe, co trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, jednakże powyższe uchybienia jako nieistotne nie miały wpływu na wynik sprawy. W tym zakresie ze stanowiskiem organu odwoławczego także należy się zgodzić.
W tej sytuacji skarga wniesiona przez skarżącego w tej części podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odrzuceniu natomiast podlegała skarga w części dotyczącej zapłaty zadośćuczynienia i odszkodowania.
Zważyć bowiem należy, że stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosowanie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis § 2 w/w artykułu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia i inne akty organów administracji publicznej, a także na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 1 pkt 1 - 4 owej ustawy. W razie uwzględnienia skargi sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie określone w przepisach art. 145 - art. 150 ustawy. Sąd ten zatem nie jest powołany do rozstrzygania za organy spraw administracyjnych, jak również nie jest właściwy do rozstrzygania spraw o charakterze cywilnym.
Zgłoszone przez skarżącego żądanie w przedmiocie zapłaty wskazanej w piśmie procesowym kwoty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Skarga zatem w tej części podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, co orzeczono w pkt I wyroku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło