II SA/Wr 2208/03

POSTANOWIENIENIE Dnia 30 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: sędzia WSA Ewa Janowska asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant : sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 roku sprawy ze skargi J. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. działając na podstawie art. 113 § 1 Kpa w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1960r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2002r, Nr 110, poz. 968 ze zm.) sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 27 marca 2000r, Nr [...], którym to postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 31 grudnia 1999r., Nr [...], o zastosowaniu wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego przez J. P. przedsionka położonego na posesji w K. przy ulicy [...], w wierszu 10 na stronie pierwszej postanowienia z dnia 27 marca 2000r., Nr [...], w ten sposób, że zamiast wyrazu [...] winno być [...]. W uzasadnieniu tegoż postanowienia organ wskazał, iż w wystawionym przez wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] - tytule wykonawczym, mającym stanowić potwierdzenie nałożonego na zobowiązanego J. P. obowiązku, będącego podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wkradła się oczywista omyłka w postaci błędnego podania adresu położenia nieruchomości podlegającej egzekucji. Wskazany w tytule numer porządkowym to [...], gdy w rzeczywistości nakaz rozbiórki dotyczył obiektu położonego przy ulicy [...]. Błąd ten powielony został następnie przez organy w wystawionym przez nie postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego obowiązku. Po dostrzeżeniu tej wadliwości wierzyciel sprostował wystawiony przez siebie tytuł wykonawczy, a tym samym zasadnym było sprostowanie oczywistej omyłki dotyczącej mylnie wskazanego numeru nieruchomości w postanowieniu z dnia z dnia 27 marca 2000r., Nr [...]. Skargę na powyższe postanowienie złożył J. P. W wywiedzionej skardze wniósł o unieważnienie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 31 grudnia 1999r., Nr [...], o zastosowaniu wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego przez niego przedsionka położonego na posesji w K. przy ulicy [...], ponieważ nie jest właścicielem posesji, której dotyczy postanowienie. Skarżący argumentował, iż sprawa dotyczy zupełnie innej posesji i innego budynku, a tym samym wnosi o ponowne rozpoznanie sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ podniósł, iż rozważał stwierdzenie nieważności postanowienia organu I instancji, na co wskazuje w skardze skarżący. Jednakże mając na uwadze, iż objęty egzekucją administracyjną obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego przez skarżącego przedsionka zawarty jest w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 19.12.1996r, Nr [...], która dotyczy nieruchomości położonej przy ulicy [...] i co do której skarżący popełnił samowolę budowlaną, uznał, iż w związku z tym postępowanie egzekucyjne dotyczy właśnie tej samowoli budowlanej i tej nieruchomości. Oczywistym było bowiem, że podany przez PINB w powiecie [...] numer porządkowy nieruchomości stanowi oczywistą omyłkę, którą po zauważeniu należało sprostować z urzędu. Wskazywał także organ, iż skarżący ma świadomość, iż postępowanie egzekucyjne dotyczy samowolnie wybudowanego przedsionka na konkretnej posesji, a to [...], a nie na innej posesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga winna ulec odrzuceniu. Skarga J.P. wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004r. i stąd też w oparciu art. '97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny, którym jest na mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 KPA). Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja, postanowienie jest zgodne z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 - LEX nr 37180). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie wymagań formalnych skargi. Zgodnie z art. 52 §1 ustawy dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jakie służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52 w/w ustawy). Powyższe oznacza, iż prawo do wniesienia skargi-co do zasady- uwarunkowane jest uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały mu one przed organem administracyjnym. Przepis ten określa jednocześnie związek miedzy postępowaniem administracyjnym, w którym podejmowane są akty lub czynności, które mogą być zaskarżane do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a postępowaniem sądowo-administracyjnym, Wyraża on także zasadę, iż postępowanie sądowo-administracyjne nie powinno i nie zastępuje postępowania administracyjnego, a więc nie może być wszczęte i uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów lub czynności, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowo-administracyjne, w postępowaniu administracyjnym. Art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2002r, Nr 110, poz. 968) stanowi, iż jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca, zaś w art. 113 § 1 Kpa przewidział, instytucję sprostowania błędów i omyłek w wydanych przez organ administracji publicznej decyzjach. Sprostowania błędów i oczywistych omyłek dokonuje organ, który wydał decyzję dotkniętą wadami i nie jest w tym ograniczony żadnym terminem. Postanowienie o sprostowaniu błędu wydawane jest w postępowaniu wszczynanym z urzędu lub na wniosek strony i na postanowienie to służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia ( art. 113 § 3 Kpa) oraz następnie skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu..). Postępowanie administracyjne jest bowiem dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności jest zasadą konstytucyjną ustanowioną w art. 78 Konstytucji RP. Skoro zatem podstawową zasadą postępowania administracyjnego, w tym i egzekucyjnego jest dwuinstancyjność, to stwierdzić należy, iż organ nadzoru budowlanego działający jako organ egzekucyjny, wadliwie uznał, iż jego postanowienie z dnia [...], będące przedmiotem skargi jest ostateczne i przysługuje od niego skarga do sądu. Art. 88a pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U z 1994r., nr 89, poz. 414 z póżn. zm.) stanowi, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje zadania określone przepisami prawa budowlanego, a w szczególności pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego. Na tle tak sformułowanych przepisów nie powinno budzić wątpliwości to, że w przedmiotowej sprawie nie został wyczerpany tok instancji, a więc nie mogło zostać wszczęte postępowanie sądowo-administracyjne. Skarżący nie złożył bowiem zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], Nr [...], który działając na podstawie art. 113 § 1 Kpa w zw. z art. 144 Kpa oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1960r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 27 marca 2000r, Nr [...], którym to postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 31 grudnia 1999r., Nr [...], o zastosowaniu wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego przez J. P. przedsionka położonego na posesji w K. przy ulicy [...], w wierszu 10 na stronie pierwszej postanowienia z dnia 27 marca 2000r, Nr [...], w ten sposób, że zamiast wyrazu [...] winno być [...]. Wyczerpanie toku instancji oznacza wydanie przez organ II instancji decyzji (postanowienia) utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji lub kończącej tok instancji administracyjnych przez uchylenie decyzji organu I instancji i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, bądź uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego I instancji, albo umorzenie postępowania odwoławczego. Zgodnie, bowiem z art. 15 Kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i dopiero takie załatwienie sprawy definitywnie kończy tok instancji-i otwiera drogę przed sądem administracyjnym. Mając na uwadze powyższe konstatacje uznać należało, iż skarga J. P., w świetle art. 58 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niedopuszczalna, a tym samym podlegała odrzuceniu. Art. 58 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. - (Dz. U. nr 153 poz. 1270) stanowi, iż sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Niezależnie od powyższe godzi się wskazać, iż zmiana treści decyzji administracyjnej, w przedmiotowej sprawie postanowienia, może nastąpić w drodze zmiany decyzji, sprostowania bądź uzupełnienia, przy czym każda z tych instytucji dotyczy innych kwestii i jest regulowana innymi przepisami i dokonuje się w innym trybie. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 Kpa może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Nie może natomiast dotyczyć prostowania numerów określających konkretny obiekt położony na ściśle określonej działce i usytuowanego w ściśle określonym, a to min. przez ten numer porządkowy, miejscu. Numer budynku funkcjonuje bowiem jako nazwa własna, określająca konkretne usytuowanie i z tego względu nie może być traktowany jako nic nie znacząca cyfra (por per analogiam wyrok NSA marginesie dnia 12.11.2002r. syg. akt IV SA 136/02) Na marginesie należy także wskazać, iż wadliwe pouczenie skarżącego o trybie i środkach zaskarżenia przedmiotowego postanowienia nie powoduje, iż jego skarga uznana mogła być za dopuszczalną. Wadliwe pouczenie przez organ może co najwyżej skutkować wnioskiem strony o przywrócenie terminu do złożenia zażalenie, którego uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.