II SA/Wr 2216/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk - spr Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku do uposażenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] r. (nr [...]). 2. stwierdza, iż powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu. Rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...]r. Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego wyznaczył st. chor. sztabowego J. P. na stanowisko służbowe starszego magazyniera - Kierownika Magazynu Żywnościowego - [...]. Następnie, rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], na podstawie rozkazu dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego nr [...]z dnia [...]r. nadał st. chor. sztabowemu J. P. drugą klasę specjalisty wojskowego nr [...]. Jednocześnie, na podstawie Zarządzenia nr 30 /MON z dnia 10 kwietnia 2000 r., przyznał z dniem [...]r. dodatek za klasę kwalifikacyjną w wysokości 6% uposażenia bazowego. Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] powołując się na przepisy art. 61 § 1, art. 104 § 1 kpa oraz na art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 693) i 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.U. nr 90, poz. 1005 ze zm.) od dnia [...]r. wstrzymał st. chor. sztabowemu J. P. wypłatę dodatku za klasę kwalifikacyjną. W uzasadnieniu powyższej decyzji, po przytoczeniu treści § 25 powołanego wyżej rozporządzenia, organ I instancji wyjaśnił, iż nie spełnia on warunków uzasadniających wypłatę dodatku, tj. nie posiada klasy kwalifikacyjnej zgodnej z zajmowanym stanowiskiem służbowym. Zaskarżoną decyzją Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez st. chor. Sztabowego J. P., utrzymał powyższą decyzję w mocy. Jako podstawę prawną wydania decyzji podał m. in. art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy oraz § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż st. chor. sztabowy J. P. zapoznał się w dniu [...]r. z rozkazem personalnym nr [...]o wyznaczeniu na stanowisko służbowe o specjalności wojskowej [...] wobec tego nie polegał na prawdzie zarzut, iż nie wiedział o tym, że nowe stanowisko służbowe posiada inną specjalność wojskową. W tej sytuacji - znając właściwy nr SW - powinien był ubiegać się o klasę specjalisty wojskowego odpowiednią dla zajmowanego stanowiska służbowego, która uprawniałaby go do pobierania dodatku do uposażenia. Organ II instancji podkreślił, że uzyskana dniu [...]r. II klasa kwalifikacyjna była niezgodna z zajmowanym stanowiskiem służbowym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego st. chor. sztabowy J. P. zarzucił, iż wstrzymując wypłatę dodatku do uposażenia nie dano mu szansy zweryfikowania posiadanego numeru specjalności wojskowej. Wyjaśnił także, że od [...]r. pełni obowiązki kierownika tego samego magazynu żywnościowego i że zakres wykonywanej pracy oraz zasób wiedzy fachowej pozostały bez zmian. Podkreślił, że posiadana przez niego specjalność wojskowa o nr [...] i specjalność o nr [...]występują w służbie żywnościowej i są zbieżne z wykonywaną przez niego pracą. Skarżący podniósł następnie, że zdając egzamin w [...]r. "nie mógł wiedzieć", że w październiku 2000 r. wejdzie w życie rozporządzenie, które pozbawi go dodatku, a także że "nikt nie poinformował, że należy zweryfikować klasy kwalifikacyjne SW". Uważał w związku z tym, że dodatek powinien być wypłacany "do czasu powstania możliwości weryfikacji". W odpowiedzi na skargę Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 8 ust. 1 i art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1992 r. Nr 8, poz. 31 ze zm.) powołanie i odwołanie ze służby wojskowej żołnierza zawodowego następowało w drodze decyzji. Również w drodze decyzji przyznawano i ustalano żołnierzowi uposażenie, co potwierdzał art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18). Powołany jako podstawa prawna wydania zaskarżonej decyzji art. 7 ust. 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy stanowi, że zmiana wysokości uposażenia następuje z dniem powstania okoliczności uzasadniających tę zmianę. Oznacza to, że organ wojskowy dokonujący zmiany uposażenia żołnierza (podwyższenia albo obniżenia określonej wcześniej stawki lub składnika wynagrodzenia) może wydać w tym przedmiocie decyzję tylko wówczas, gdy nastąpiły okoliczności przewidziane w przepisach ustawy. W orzecznictwie NSA utrwalił się pogląd, iż przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, a w szczególności jej art. 7 ust. 2, nie stwarzają podstawy do zmiany wysokości przyznanego żołnierzowi uposażenia przez obniżenie stawki lub innego składnika wynagrodzenia, ustalonych ostateczną decyzją administracyjną, gdy uposażenie to zostało określone niezgodnie z warunkami ustawy bądź przepisami wykonawczymi. Zmiana uposażenia żołnierza w takim wypadku jest dopuszczalna tylko na warunkach zmiany, uchylenia bądź stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 145 § 1, art. 154, 156 § 1, ewentualnie art. 162 § 1 k.p.a.). Sformułowana wyżej zasada wynika wprost z art. 16 § 1 k.p.a (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 1995 r. SA /Wr 436 /95, ONSA z 1996 r. nr 4, poz. 155). Powyższa zasada odnosi się także do dodatków za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej, które są jednym ze składników uposażenia żołnierza. W konsekwencji - poza sytuacją opisaną w art. 7 ust. 2 ustawy, tj. mająca miejsce po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie wysokości uposażenia zmianą okoliczności uzasadniających zmianę wysokości uposażenia - zmiana ostatecznej decyzji o przyznaniu dodatku za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej może nastąpić tylko w drodze zmiany lub uchylenia decyzji, wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności na zasadach określonych w rozdziałach 12 i 13 działu II kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, iż podstawy prawnej do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji "o wstrzymaniu wypłaty dodatku stałego" nie stwarzał ani powołany przez organ II instancji art. 45 ust. 1 pkt. 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy, ani też powołany przez organy obu instancji § 25 ust. 1 rozporządzenia. Pierwszy z powołanych przepisów (art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy) zawierał delegację dla Ministra Obrony Narodowej do określenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, w drodze rozporządzenia, rodzajów i wysokości dodatków do uposażenia oraz warunków ich przyznawania i wypłacania. Natomiast § 25 ust. 1 rozporządzenia określał warunki i wysokość dodatków za uzyskanie klasy kwalifikacyjnej przyznawanych chorążemu, podoficerowi zawodowemu albo żołnierzowi służby nadterminowej. Dodatkowo zwrócić także uwagę należało na treść § 35 ust. 1 rozporządzenia, który wprowadził zasadę ochrony praw nabytych, w myśl której żołnierz zawodowy otrzymujący na podstawie dotychczasowych przepisów dodatek o charakterze stałym, w tym również dodatek wypłacany według stawki zachowanej, któremu w związku z wejściem w życie rozporządzenia dodatek ten nie przysługiwał albo przysługiwał w niższej kwocie miesięcznej, do czasu uzyskania uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym co najmniej równego dotychczas otrzymywanemu, otrzymywał dodatek w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy porównywanymi uposażeniami. Poza wypadkami wymienionymi art. 7 ust. 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy i w § 8 rozporządzenia, które to wypadki nie miały miejsca w rozpoznawanej sprawie, brak było podstaw do wydania decyzji "o wstrzymaniu wypłaty dodatku stałego". Zaskarżona decyzja o wstrzymaniu wypłaty dodatku stałego nie została wydana w wyniku wznowienia postępowania ani w trybie nadzoru. Decyzja ta nie była również decyzją, o której mowa w art. 154, 155, 161, 162 i 163 k.p.a. Na skutek pominięcia określonych tymi przepisami trybów postępowania, zmierzających do uchylenia, stwierdzenia nieważności bądź zmiany wiążącej strony ostatecznej decyzji administracyjnej, należało przyjąć, że obie decyzje, tj. decyzja Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego i decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w Ł. były nieważne, jako wydane bez podstawy prawnej. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.