II SA/Wr 2217/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżone postanowienie w całości, 2) orzeka, że zaskarżone postanowienie w całości nie podlega wykonaniu. Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych(Dz.U.Nr.65, poz.29 z późn. zm. - zwanego dalej rozporządzeniem) oraz art.104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie stwierdził u J. O. choroby zawodowej, astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, wymienionej w poz. 3 wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia. W uzasadnieniu organ podniósł, iż pacjentka badana była w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. oraz konsultowana w Instytucie Medycyny Pracy w S. W wyniku badań przeprowadzonych przez Instytut nie stwierdzono istotnych odchyleń od stanu prawidłowego w badaniach spirometrycznych i gazometrycznych. Testy z alergenami środowiska pracy w tym testy alergenowe ze składnikami kleju Bonikol na którego opary pacjentka była narażona w trakcie pracy zawodowej - wypadły ujemnie. Po przeanalizowaniu narażenia zawodowego i wyników wykonanych badań nie znaleziono dowodów potwierdzających związek przyczynowo - skutkowy choroby z pracą tym bardziej, że pierwsze objawy choroby wystąpiły przed zatrudnieniem. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził iż odwołanie J. O. z dnia 14 lipca 2001r. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...], zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie od decyzji powinno zostać wniesione w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] o nie stwierdzeniu choroby zawodowej - astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego została doręczona skarżącej w dniu 16 czerwca 20001r. na co dowodem jest "Potwierdzenie odbioru". Odwołanie od tej decyzji, nadane listem poleconym w dniu 13 lipca 2001r., wpłynęło 16 lipca 2001r., zatem po upływie terminu do wniesienia odwołania i nie może być ono rozpatrzone, gdyż strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. W skardze do NSA J. O. podnosi, iż nie odwołała się w terminie, ponieważ w tym czasie przebywała w woj. Mazowieckim, u rodziców, którzy są w podeszłym wieku i chorują. Zarzuca, że zakład pracy dostarczył do badań mających wykazać uczulenie na alergeny, tylko klej Bonikol, tymczasem do produkcji obuwia używane były także inne kleje, np. Korafix, sprowadzany z RFN oraz skóry, i na te materiały nie miała przeprowadzonych testów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżąca nie udowodniła ani nie uprawdopodobniła, iż nie mogła odebrać decyzji w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie odnotować należy, że ponieważ skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1 ). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania ( wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że podjęta czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest, po myśli art. 134 K.p.a., stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z powołanego przepisu wynika, iż postanowienie organu odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem ostatecznym, kończącym postępowanie administracyjne, a kontrola sądowa tego rozstrzygnięcia sprowadza się do kontroli legalności wydanego aktu, a więc zgodności stanu faktycznego z przesłankami prawnymi leżącymi u jego podstaw. Przesłankę wydanego w trybie art. 134 K.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji administracyjnej, ale również ustalenia przez organ, iż strona nie złożyła prośby o przywrócenie uchybionego terminu. W razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu wraz z prośbą o jego przywrócenie, organ przed wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, winien wydać ten akt, dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza, bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony jest niezgodne z prawem. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest że J. O. złożyła odwołanie z opóźnieniem, a więc po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia, jednak w odwołaniu z dnia 14 lipca 2001 r. skarżąca zawarła prośbę o przywrócenie uchybionego terminu, usprawiedliwiając tę okoliczność. Złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, obliguje organ administracji publicznej do wydania postanowienia w tym przedmiocie. Nie może pozostawić bez rozpoznania wniosku strony o przywrócenie terminu, bowiem postanowienie przywracające termin wyłącza możliwość wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak już wyżej wskazano, wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do odwołania, nie może mieć miejsca przed ostatecznym rozpatrzeniem tegoż wniosku. Podnoszona przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż strona nie udowodniła ani nie uprawdopodobniła swojego wniosku o przywrócenie terminu do odwołania nie może się ostać. Niewątpliwie wniosek ten winien spełniać wymogi formalne określone w art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., jednak niedopełnienie tego obowiązku powinno skutkować wezwaniem wnoszącej wniosek, do dokonania czynności procesowych niezbędnych do rozstrzygnięcia podania. Rzeczą organu jest, zgodnie z art. 7 K.p.a., stać na straży praworządności, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skoro doszło do wskazanego naruszenia prawa procesowego, to w oparciu o dokonaną przez Sąd ocenę stanu prawnego, uwzględniając wskazane przepisy, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, organ odwoławczy, obligowany jest do przeprowadzenia postępowania, wedle obowiązującej procedury administracyjnej w tym zakresie. Reasumując zaskarżone postanowienie o uchybieniu terminu odwołania wydane przed ostatecznym rozpatrzeniem sprawy o przywrócenie terminu odwołania jest niezgodne z prawem i musi być poczytane za naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie postanowienia podjętego w postępowaniu administracyjnym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).