II SA/Wr 222/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...]r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności polegających na uzyskaniu pozwolenia miejskiego konserwatora zabytków obejmującego wykonanie dojść zapewniających dostęp osobom niepełnosprawnym do drzwi wejściowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2013 r. wezwano skarżącego B. P. do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej przez niego skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności polegających na uzyskaniu pozwolenia miejskiego konserwatora zabytków obejmującego wykonanie dojść zapewniających dostęp osobom niepełnosprawnym do drzwi wejściowych w kwocie 500 złotych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 17 lipca 2013 r. B. P. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego skarżący uiszczając jednocześnie wpis w wymaganej wysokości. Postanowieniem z dnia 2 września 2013 r. tut. Sąd oddalił wniosek o przywrócenie terminu, które następnie B. P. zaskarżył w drodze zażalenia. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II do uiszczenia w kwocie 100 zł wpisu sądowego od powyższego zażalenia skarżący w dniu 28 października 2013 r. złożył na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wyjaśnił, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z działalności gospodarczej, z której "wynagrodzenie otrzymuje okresowo" i aktualnie "nie ma takiej kwoty". Wyjaśnił ponadto, że posiada mieszkanie w wielkości 103m² oraz zadłużenie kredytowe. Pismem referendarza tutejszego Sądu z dnia 31 października 2013 r. (doręczonym 7 listopada 2013 r.) wezwano skarżącego do sprecyzowania i udokumentowania okoliczności dotyczących jego dochodów, zobowiązań i miesięcznych wydatków. Powyższe pismo pozostało bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem wnioskodawca złożył skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a. (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 245 § 4 p.p.s.a. normuje zaś częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków, które to może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do postanowień art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa z kolei ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów sądowych. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku wnioskodawca nie wskazał udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania. Nie przedłożył także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie czy też na etapie złożenia sprzeciwu, chociaż ciążył na nim obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. Tym samym nie sposób przyjąć, że od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie uległa zmianie na niekorzyść finansowa i majątkowa sytuacja wnioskodawcy, stanowiąca przesłankę uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do postanowień art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.