II SA/Wr 2226/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędzia WSA (del.) Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant Agnieszka Figura po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. 2 Sygn. akt 4 II SA / Wr 2226/02 UZASADNIENIE Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 37 k ust. 9 i art. 37 I ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 , poz. 56 , ze zm. ) , utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu w Ś. z dnia [...]r. Nr [...] o odmowie przyznania G. J. z dniem [...]r. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Odmowę uzasadniono tym , że zainteresowana nie spełniła przewidzianych w ustawie warunków do przyznania prawa do wymienionego świadczenia , bowiem na dzień [...]r. nie posiadała wymaganego wieku , wynoszącego dla kobiet 50 lat. Na podstawie akt sprawy organ II instancji ustalił , że G. J ur. [...] r. zgłosiła się do PUP w Ś. w dniu [...]r. i decyzją z dnia [...] r. uznana została , z dniem zgłoszenia , za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku . Wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników PGR zainteresowana złożyła w dniu [...]r. Wojewoda D. przywołał w uzasadnieniu swojej decyzji treść art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , w myśl którego pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne , jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna ; 2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn ; 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez co najmniej 10 lat; 4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym . Jak podkreślił organ II instancji warunki wymienione w cyt. przepisie muszą być spełnione łącznie . Odnosząc to do sytuacji G. J. podano , iż zamieszkuje ona w Ś. , tj. powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym , posiadała status bezrobotnej w 3 Sygn.akt 4 II SA / Wr 2226/02 dniu [...]r. , legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury oraz była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres ponad [...] lat, niemniej jest osobą urodzoną [...]r. , zatem z powodu wieku prawo do świadczenia przedemerytalnego nie może zostać jej przyznane . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. J. podała , że jest osobą, która przepracowała w państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej [...] lat i [...] miesięcy oraz twierdziła , że gdyby nie likwidacja tej sfery gospodarki , to na pewno pracowałaby tam nadal i otrzymała zasłużoną emeryturę . Po ustaniu zatrudnienia w PGR skarżąca podejmowała szereg starań co do zatrudnienia , jednak były to wyłącznie umowy na czas określony bądź roboty interwencyjne . Od roku [...] skarżąca jest bez pracy , bez prawa do zasiłku . Sytuacja materialna rodziny skarżącej jest bardzo trudna . Jak utrzymuje skarżąca jej "całą winą,, przy ubieganiu się o świadczenie przedemerytalne jest fakt, iż 50 lat ukończyła dopiero w [...]r. Odpowiadając na skargę Wojewoda D. wnosił o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasową argumentację i podkreślając , że skarżąca nie spełnia wszystkich warunków określonych w art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu . Jako osoba urodzona [...]r. w dniu [...]r. nie osiągnęła bowiem wymaganego tym przepisem wieku 50 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprawa dotyczy uprawnień do świadczenia przedemerytalnego przewidzianych w art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dla wyodrębnionej grupy , a mianowicie pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej ( PGR ) . Celem powyższej regulacji było przyznanie stałego zabezpieczenia w formie świadczenia emerytalnego na okres do uzyskania emerytury tym osobom , które legitymują się stosunkowo długim okresem zatrudnienia w byłym PGR , a z uwagi na występujące w ich miejscu zamieszkania bezrobocie strukturalne pozostają bez pracy i nie mają perspektyw na jej otrzymanie . 4 Sygn. akt 4 II SA AVr 2226/02 Ustawodawca w art. 37k ust. 9 odwołał się przy tym do daty 7 listopada 2001 r. , co wiązało się z tym , iż w wymienionym dniu weszła w życie ustawa z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( Dz. U. Nr 122,poz.1323) , wprowadzająca po raz pierwszy świadczenia przedemerytalne dla wyodrębnionej grupy pracowników byłych PGR . Termin 7 listopada 2001 r. przyjęty w art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu został jednak zakwestionowany przez Rzecznika Praw Obywatelskich jako niezgodny z art. 32 w związku z art. 2 Konstytucji RP . W powyższym zakresie RPO wystąpił w dniu 21 listopada 2002 r. do Trybunału Konstytucyjnego . Według RPO przyjęta data 7 listopada 2001 r. ma w istocie charakter przypadkowy , różnicując sytuację zainteresowanych w sposób nie znajdujący uzasadnienia w zasadzie sprawiedliwości społecznej. W wyniku rozpoznania wniosku RPO Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r. , sygn. akt K 19/02 (sentencja ogłoszona w Dzienniku Ustaw z dnia 12 kwietnia 2005 r. Nr 59 , poz. 517 ) orzekł (w pkt 1 ) co następuje : " 1. Art. 3 pkt 14 lit. f ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest , ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisji dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentów szkół ( Dz. U. Nr 154 , poz. 1793) ustalający nowe brzmienie art. 37k ust. 9 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003 r. Nr 58 , poz. 514 , Nr 90 , poz. 844 , Nr 122 , poz. 1143 , Nr 128 , poz. 1176 , Nr 135 , poz. 1268 , Nr 137 , poz. 1302 , Nr 142 , poz. 1380 , Nr 166 , poz. 1608 , Nr 203 , poz. 1966 , Nr 210 ,poz. 1036 i 2037 , Nr 223 , poz. 2217 i Nr 228 , poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 64 , poz. 593 , Nr 69 , poz. 624 i Nr 96 , poz. 959 ) w części w jakiej zawiera zwrot " w dniu 7 listopada 2001 r.", uzależniający prawo do świadczenia przedemerytalnego pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od posiadania w 5 Sygn. akt 4 II SA /Wr 2226/02 tym dniu statusu bezrobotnego , jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Wskutek powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego , z dniem jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (12 kwietnia 2005 r. ) z treści przepisu art. 37 ust. 9 zdanie pierwsze ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyeliminowane zatem zostały słowa "w dniu 7 listopada 2001 r. " , wprowadzające dodatkowy warunek ograniczający prawo do świadczeń przedemerytalnych byłych pracowników PGR. Zwrócić należy też uwagę, iż wyłącznie związany z datą 7 listopada 2001 r. warunek posiadania w tej dacie wieku co najmniej 50 lat legł u podstaw orzeczenia w zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania G. J. świadczenia przedemerytalnego . Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi natomiast w tej sytuacji podstawę wznowienia postępowania , o której mowa w art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny , orzekając w niniejszej sprawie w dniu 19 maja 2005 r. , uwzględnił zatem skargę , stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 , ze zm. ) orzekł, jak w pkt I sentencji. Konsekwencją zaskarżonej decyzji jest odmowa przyznania świadczenia, zatem jest to decyzja , która nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków , ani nie stwarza po jej stronie żadnych praw . Nie zachodziła w tej sytuacji potrzeba orzekania w przedmiocie wykonania zaskarżonego aktu , zatem na podstawie art. 152 cyt. powyżej ustawy orzeczono , jak w pkt II sentencji.