II SA/Wr 223/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-12-31
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał, że konieczność poniesienia kosztów postępowania spowoduje uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania i nie udokumentował swojej sytuacji materialnej mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych w wysokości 100 zł mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Mimo wezwania, wnioskodawca nie udokumentował swojej sytuacji materialnej, w tym dochodów z działalności gospodarczej, wydatków, posiadanych rachunków bankowych czy źródeł finansowania, co uniemożliwiło ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania B. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na samotne prowadzenie gospodarstwa domowego, okresowe otrzymywanie wynagrodzenia z działalności gospodarczej oraz posiadanie mieszkania i kredytów. Mimo wezwania sądu do szczegółowego przedstawienia i udokumentowania swojej sytuacji materialnej, wniosek pozostał bez odpowiedzi. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P.o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 28 października 2013 r. uczestnik postępowania- B. P. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z działalności gospodarczej, z której "wynagrodzenie otrzymuje okresowo" i "aktualnie nie ma takiej kwoty". Poinformował nadto, że posiada mieszkanie o pow. 103 m2 oraz ma do spłaty kredyty.
Wezwanie do szczegółowego przedstawienia swojej sytuacji materialnej i do udokumentowania wskazywanych we wniosku okoliczności, doręczone skarżącemu w dniu 7 listopada 2013 r., pozostało bez odpowiedzi.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)).
W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Uczestnik postepowania nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca – mimo wezwania- nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu, w tym dokumentów księgowych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej (ew. wykazu zleceń za których realizację oczekuje zapłaty wynagrodzenia); nie wyjaśnił w jakiej formie i wysokości otrzymuje wsparcie od swojej rodziny; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków oraz np. wysokości ponoszonych rat kredytowych; nie przedłożył swoich deklaracji podatkowych za 2012 r.; nie wyjaśnił z jakich źródeł czerpał i czerpie środki na pokrycie kosztów utrzymania siebie, utrzymania domu czy spłatę rat kredytowych, skoro w rubryce wniosku dotyczącej dochodu nie wpisał żadnej kwoty; nie określił także z jakiego źródła czerpał w dniu 17 lipca 2013 r. środki na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 222/13 i dlaczego z tego samego źródła nie może pokryć kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu; ponadto nie wskazał, dlaczego nie czerpie korzyści z posiadanego mieszkania o pow. 103 m2 np. poprzez wynajem części pomieszczeń; nie wyjaśnił kto jest właścicielem nieruchomości położonej we W. przy ul. Ś.i co stało się z mieszkaniem położonym przy ul. D..
Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek również nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Do oceny możliwości uiszczenia przez wnioskodawcę kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Zauważyć należy, iż wnioskodawca od ponad dwóch lat w różnych zainicjowanych przed tut. Sądem postępowaniach nie wskazuje, że ma złą sytuację materialną czy że nie posiada źródła, z którego może pokryć swoje wydatki, twierdzi jedynie, że w momencie wezwania go o opłatę sądową akurat nie ma środków finansowych na ten cel, bo czeka na wpłynięcie wynagrodzenia za wykonywane usługi. Podkreślić zatem należy, że skoro wnioskodawca uzyskuje dochód nieregularnie (większe kwoty co kilka miesięcy), to z uwagi na powyższe, tym bardziej zobowiązany był (i jest) do staranności w planowaniu wydatków i gromadzenia oszczędności w okresie, gdy pozyskuje środki finansowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło