II SA/Wr 2233/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie: WSA NSA Protokolant Henryk Ożóg /sprawozdawca/ Lidia Serwiniowska Andrzej Wawrzyniak Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę 4 II SA/Wr 2233/03 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., na podstawie art. 2 ust. 4., art. 31 w związku z art. 43 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz uchwał Rady Miejskiej w Lubinie nr XV/88/99 z dnia 8 czerwca 1999 r. i nr LXX/455/2002 z dnia 20 lutego 2002 r. w sprawie upoważnienia do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej oraz art. 104 kpa odmówiła G. K. udzielenia pomocy w postaci zasiłku okresowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zasiłku okresowego odmówiono z uwagi na brak środków finansowych na realizację zadań fakultatywnych. Budżet na 2003 r. wystarcza na zaspokojenie zadań obligatoryjnych, tj. zasiłków stałych, rent socjalnych, gwarantowanych zasiłków okresowych. Zasiłki okresowe są zadaniami fakultatywnymi. Zaznaczono, że zasiłek okresowy jest świadczeniem uznaniowym i przyznawanym w zależności od posiadanych środków finansowych, więc pomimo, iż wnioskodawczyni spełnia warunki do jego udzielenia, mając na uwadze powyższe fakty nie było możliwości przyznania pomocy w tej formie. Pracownik socjalny zaproponował G. K. skorzystanie z pomocy w postaci zasiłku celowego, która jednak nie wykazała zainteresowania tą formą pomocy. W odwołaniu od tej decyzji G. K. podała, że znajduje się w ciężkiej sytuacji zdrowotnej i życiowej. Nie posiada żadnych dochodów, ani środków na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Jest osobą bezrobotną niepełnosprawną. Wskazała, że odmowa przyznania jej świadczenia dowodzi braku odpowiedzialności instytucji powołanych do pomocy osobom znajdującym się w trudnych sytuacjach życiowych. Dodała przy tym, że odmówiono jej prawa do renty. 2 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2233/03 Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 138 §1 pkt l kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że podstawę materialnoprawną decyzji w przedmiocie zasiłku okresowego stanowi art. 31 ust. 1-4 ustawy. Zgodnie z ust. l art. 31 ustawy zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego osoby lub rodziny ustalonego zgodnie z art. 4 ust. l, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb, w szczególności: 1) długotrwałą chorobę, 2) niepełnosprawność, 3) brak możliwości zatrudnienia brak uprawnień do renty po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, 4) brak uprawnień do renty po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, 5) możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Według przepisu art. 4 ust. l pkt l ustawy dochód na osobę samotnie gospodarującą nie może przekroczyć 461 zł. Kwotę tę zwaloryzowano na mocy obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 kwietnia 2003 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji, kwot dochodu po waloryzacji i wysokości świadczeń pomocy społecznej oraz kwoty stanowiącej podstawę uchylenia wysokości niektórych świadczeń pomocy społecznej od dnia l czerwca 2003 r. (M.P. Nr 21, póz. 326). Z treści art. 31 ust. l ustawy wynika, że przepis ten skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego. Przyznanie, ewentualnie odmowa przyznania świadczenia, jak również jego wysokość uzależnione są od oceny sytuacji życiowej i materialnej strony, a także możliwości finansowych Ośrodka. Udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego należy do zadań administracji rządowej zleconych gminie. Pomoc w tej formie finansowana jest ze środków budżetu Państwa. 3 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2233/03 Jak ustalono w toku wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z G. K. w dniu [...]r. - ma ona [...] lat, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Strona jest osobą chorą i z tego tytułu ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności na okres do [...]r. G. K. posiada lokatorskie spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego. Mieszkanie składa się dwóch pokoi oraz kuchni, wyposażone jest we wszystkie instalacje oprócz telefonu. Wnioskodawczyni w miesiącu [...]r. otrzymała ostatni zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...]zł. Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą [...]zł miesięcznie. G. K. posiada zaległości czynszowe w kwocie [...]zł, nie dokonuje na bieżąco opłat za energię elektryczną, gaz i wodę. Powyższe dowodzi, że strona spełnia przesłanki do otrzymania zasiłku okresowego - jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną, nie ma żadnego źródła dochodu. Możliwość przyznania zasiłku okresowego uzależniona jest jednak od możliwości finansowych Ośrodka. Brak środków finansów na zasiłki okresowe uniemożliwia przyznanie wnioskodawczyni żądanego świadczenia. Zatem w sprawie nie mogła zapaść inna decyzja niż ta, którą wydał Dyrektor MOPS w L. w dniu [...]r. W takiej sytuacji, zdaniem składu orzekającego Kolegium G. K. powinna rozważyć możliwość wystąpienia z podaniem o zasiłek celowy, co sugerował w toku postępowania administracyjnego pracownik socjalny. Ewentualna pomoc w tej formie mogłaby choćby w części poprawić trudną sytuację materialną strony. W skardze do sądu administracyjnego G. K. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i przyznanie środków do życia w postaci zasiłku okresowego. Wskazała, że obecnie nie posiada żadnych środków do życia. Od 2 lat choruje w związku z wypadkiem - cierpi na przepuklinę kręgosłupa szyjnego. Przepracowała [...] lat, przebyła operację. Zdaniem skarżącej ewentualne przyznanie jej pomocy w kwocie [...] zł i pomoc ze strony psychologa nie pomogą jej w poprawie bardzo trudnej sytuacji życiowej. 4 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2233/03 Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie jest zasadna. Pismem z dnia [...]r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. "z prośbą o pomoc społeczną w postaci zasiłku na podstawowe potrzeby życiowe, opłatę czynszu i wyżywienie". W trakcie wywiadu środowiskowego stwierdziła, że oczekuje przyznania zasiłku okresowego na żywność, bieżące opłaty i leki w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od [...] do [...]r. Wskazała, że nie chce korzystać z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Omówionymi wyżej decyzjami odmówiono skarżącej przyznania zasiłku okresowego. Decyzje te nie naruszaj ą przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Zostały one oparte w szczególności na podstawie art. 31 ustawy, stanowiącego w ust. l, że zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego osoby lub rodziny ustalonego zgodnie z art. 4 ust. l, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb, w szczególności: 1) długotrwałą chorobę, 2) niepełnosprawność, 3) brak możliwości zatrudnienia brak uprawnień do renty po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, 4) brak uprawnień do renty po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, 5) możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że przepis art. 31 ust. l ustawy skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego Organ odwoławczy trafnie do tego stwierdził, że przyznanie, ewentualnie odmowa przyznania świadczenia jak również jego wysokość uzależnione są od oceny sytuacji życiowej i materialnej strony, a także możliwości finansowych 5 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2233/03 Ośrodka. Udzielanie pomocy w formie zasiłku okresowego należy do zadań administracji rządowej zleconych gminie i finansowana jest ze środków budżetu Państwa. Decyzja administracyjna, wydana w przedmiocie zasiłku okresowego, na podstawie art. 31 ustawy, jest decyzją uznaniową. Uznaniem administracyjnym objęta jest nie tylko kwestia wyboru rozstrzygnięcia (przyznanie zasiłku, odmowa przyznania), ale także wysokość przyznanego świadczenia będąca wypadkową potrzeb rodziny i możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Słusznie stwierdził organ odwoławczy, że skarżąca spełnia przesłanki do otrzymania zasiłku okresowego - jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną, nie ma żadnego źródła dochodu. Jednakże brak środków finansowych na zasiłki okresowe uniemożliwia przyznanie wnioskodawczyni żądanego świadczenia. Należy zauważyć, że pracownik socjalny w toku postępowania administracyjnego poinformował G. K. o możliwości wystąpienia z podaniem o zasiłek celowy. Skarżąca takiej pomocy odmówiła. Zasiłek taki jednakże skarżącej przyznano decyzją z dnia [...]r. Nr [...]. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych nie może dotyczyć samego uznania (wyboru rozstrzygnięcia, wysokości przyznania świadczenia); obejmuje jedynie jego motywy. Te natomiast w sposób przekonujący zostały przedstawione, zwłaszcza przez organ odwoławczy, w uzasadnieniu decyzji. W związku z powyższym skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). 6