II SA/Wr 2237/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie sędzia WSA Teresa Cisyk-spr. asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant ref. staż. Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia pojektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta [...], decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 2 kpa, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 27 sierpnia 1998r., nr [...], pozwalającą na budowę wewnętrznej instalacji gazowej i przebudowę wentylacji grawitacyjnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w B., przy ul. [...]. W uzasadnieniu podał, że F. K., przy ponownie rozpatrywanej sprawie, w wyniku wskazówek z uzasadnienia decyzji Wojewody [...], złożyła oświadczenie z dnia 26 maja 2001r., że interesuje ją wznowienie postępowania w przedmiocie wydanej decyzji, Kierownika Urzędu Rejonowego w B., której organ jej nie doręczył. Starosta [...] wskazał, że z posiadanej dokumentacji w sprawie wynika, że w pierwszym piśmie F. K., z dnia 4 września 1999r., przekazanym do załatwienia wg właściwości, jako skarga na samowolę budowlaną wynika, że wnioskodawczyni znała treść i wiedziała o istnieniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego, bowiem powoływała się na nią, przywołując między innymi datę jej wydania. Kolejne wnioski, składane w 2000r. również potwierdzają znajomość przywołanej decyzji, a to: wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, o stwierdzenie nieważności decyzji oraz o uchylenie decyzji z dnia 9 grudnia 2000r.. Za najistotniejszą okoliczność, organ przyjął, że o wydaniu decyzji, F. K. wiedziała w 1999r. i powołując się na regulację art. 145 § 1 pkt. 4 kpa w związku z art. 148 § 1 i § 2 kpa, że podanie o wznowienie wnosi się do organu, w terminie jednego miesiąca, a termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, odmówiono wznowienia postępowania. Od powyższej decyzji, F. K. złożyła odwołanie, z dnia 26 czerwca 2001r, w którym podnosi, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B., z dnia 27 sierpnia 1998r., nr [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej i przebudowę wentylacji grawitacyjnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w B., przy ul. [...], została wydana z rażącym naruszeniem Prawa budowlanego i niezgodnie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazała, że decyzji tej nie doręczono jej, że pracujący Pan B. niewłaściwie przyjął, że stroną postępowania jest Wspólnota Mieszkaniowa, a ponadto podkreśliła, że prowadzona budowa była bez dziennika budowy i kierownika budowy. Wykonywane roboty nazwała samowolą budowlaną i napiętnowała Miejski Zarząd Mienia Komunalnego w B., inwestora spornej instalacji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika jednoznacznie, że 4 września 1999r. F. K. wiedziała o wydanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B., z dnia 27 sierpnia 1998r., pisząc skargę w sprawie samowoli budowlanej Miejskiego Zarządu Mienia Komunalnego w B. Wiedziała także o okolicznościach, które wg niej miały stanowić o wznowieniu postępowania i o uchyleniu przedmiotowej decyzji z dnia 27 sierpnia 1998r., tj. o fakcie rozpoczęcia robót budowlanych przed wydaniem ww. pozwolenia na budowę i dokonania ich odbioru 4 września 1998r. tzn. wówczas, gdy pozwolenie to nie stało się jeszcze ostateczne. Wojewoda zaznaczył, że miesięczny termin do wniesienia żądania o wznowienie postępowania upłynął 5 października 1999r. Wskazał, że podanie z dnia 9 grudnia 2000r. i uzupełnione pismem z dnia 27 grudnia 2001r. oraz pismo z dnia 26 maja 2001r. należało uznać za wniesione z uchybieniem terminu. Stąd uznał, że zaskarżona decyzja posiada właściwe rozstrzygnięcie. F. K., na powyższą decyzję wniosła skargę z dnia 28 sierpnia 2001r., do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie powiadomiono wszystkich stron o decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B., z dnia 27 sierpnia 1998r., brak jest stosownych zwrotek na tą okoliczność, a prace wykonane przez inwestora to "czysta samowola budowlana". Dodatkowo wskazała, że "człowiek", który podpisał w/w decyzję pracuje od trzech lat w Starostwie Powiatowym w B. oraz zajmuje stanowisko Naczelnika Wydziału Budownictwa, i podpisuje inne decyzje, w tej samej sprawie. Zdaniem skarżącej, Starosta powinien całą sprawę przekazać do innego powiatu. Podkreśliła, że realizowana inwestycja stanowi samowolę budowlaną, bez dziennika i kierownika budowy, a ponadto wskazała, że MZMK w B. odcięło dopływ gazu do jej mieszkania. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy odnotować, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Na zasadzie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w tym z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie, postępowanie administracyjne zostało wszczęte na żądanie strony. F. K., wnioskiem z dnia 9 grudnia 2000r., uzupełnionym pismem z dnia 27 grudnia 2000r., oraz oświadczeniem z dnia 26 maja 2001. żądała wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną, Kierownika Urzędu Rejonowego w B., z dnia 27 sierpnia 1998r., w sprawie pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej i przebudowę wentylacji grawitacyjnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w B., przy ul. [...]. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest zaskarżona decyzja, która została wydana w sprawie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową, wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Pozytywne przesłanki, wyliczone w cytowanym przepisie, oznaczają przyjęcie stanowiska, iż niedopuszczalne staje się wznowienie, na podstawie nie wyliczonych okoliczności. W art. 148 kpa uregulowane zostały dwie kwestie, a mianowicie: tryb i termin wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania. Na zasadzie art. 148 § 1 kpa, podanie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji. W rozpatrywanej sprawie, właściwość organu do wznowienia postępowania, nie jest kwestią sporną. Zgodnie z art. 148 § 2 kpa, strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Jednakże, gdy żąda wznowienia, na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), to termin jednomiesięczny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Termin ustanowiony w art. 148 odnosi się wyłącznie do strony. Okolicznością podnoszą przez skarżącą, w zakresie żądania uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B., z dnia 27 sierpnia 1998r., w sprawie pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej i przebudowę wentylacji grawitacyjnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w B., przy ul. [...], było nie doręczenie jej tej decyzji, w skutek czego nie brała udziału w toczącym się postępowaniu, dotyczącym tegoż pozwolenia. Mając na uwadze regulację z art. 148 § 2 kpa, organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego jednomiesięcznego terminu. W wyroku z 8 grudnia 1995r., SA/Wr 1164/95, NSA podkreślił:" Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa)". W rozpatrywanej sprawie, organ wykazał, iż F. K. o decyzji, co do której żądała uchylenia, dowiedziała się 4 września 1999r., co wynika z treści jej pisma, z tej daty, cyt. "Decyzja Urzędu Rejonowego w B., którą udzielono MZMK pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, została wydana dopiero w dniu 27.08.1998r.. Natomiast wpłynęła ona do MZMK dopiero w dniu 9.09.1998r.". W związku z powyższym, organ wskazał, że termin jednomiesięczny do skutecznego złożenia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania minął 4 października 1999r. Skarżąca, natomiast wniosek wszczynający tą sprawę, złożyła w dniu 9 grudnia 2000r. i uzupełniła pismem z dnia 27 grudnia 2001r. oraz oświadczeniem z dnia 26 maja 2001r., a zatem organ wykazał niedochowanie terminu z art.148 § 2 kpa. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Zauważyć należy, że pierwszą kwestię, którą ma obowiązek organ badać po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania, jest ocena zachowania jednomiesięcznego terminu. W tych pierwszych czynnościach, organ nie dokonuje oceny wskazanych przez stronę przyczyn, gdyż kwestię faktycznych okoliczności do wznowienia organ dokonuje w drugiej fazie, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art.149 § 1 kpa). Na zakończenie warto zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie, skarżąca nie kwestionuje, że o decyzji powzięła wiadomość z datą wskazaną przez organ, ale z całą stanowczością podkreślała, że tej decyzji jej nie doręczono po wydaniu, lecz w wyniku złożonych interwencji w sprawie. Ta okoliczność doręczenia nie jest tożsama z dowiedzeniem się o wydanym pozwolenia na budowę, w świetle art. 148 § 2 kpa oraz powyższych wywodów. Wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzec jak w sentencji.