II SA/Wr 2238/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-04-08
Skład orzekający: sędzia Jerzy Krupiński, sędzia Teresa Cisyk, asesor sądowy Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do renty socjalnej, przyznanej na podstawie orzeczenia sądu potwierdzającego niepełnosprawność od daty wpływu wniosku, powinno być wypłacane od daty tego wniosku, czy od daty złożenia nowego wniosku po uzyskaniu orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli orzeczenie sądu potwierdza niepełnosprawność od daty wpływu wniosku, a świadczenie w postaci renty socjalnej ma charakter obligatoryjny, to złożenie nowego wniosku po uzyskaniu orzeczenia nie powinno skutkować rozpoczęciem wypłaty od daty tego nowego wniosku, lecz od daty pierwotnego wniosku, ponieważ jest to kontynuacja świadczenia, a nie nowe postępowanie. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Skarżąca J. K. domagała się przyznania renty socjalnej za okres od sierpnia 2000 r. do kwietnia 2001 r. Organ pierwszej instancji przyznał rentę od maja 2001 r. do lipca 2003 r. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że prawo do renty socjalnej powstało w maju 2001 r., tj. z datą złożenia wniosku wraz z wymaganą dokumentacją. Skarżąca kwestionowała okres przyznania renty, wskazując na wyrok sądu ustalający jej umiarkowany stopień niepełnosprawności od daty wpływu wniosku z 8 sierpnia 2000 r.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. i orzeczono, że decyzja ta w całości nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz J. K. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant: referent stażysta Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie renty socjalnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) orzeka, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz J. K. kwotę 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi do sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] która utrzymała w mocy, na podstawie art. 138 K.p.a. decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Nr [...] z dnia [...] przyznającą rentę socjalną od maja 2001 do lipca 2003 w wysokości 364 zł miesięcznie, J. K.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż wnioskiem z dnia 22 maja 2001 r. J. K. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o przyznanie renty socjalnej. Do wniosku dołączyła wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. rozstrzygający o istnieniu u wnioskodawczyni umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres trzech lat. W oparciu o powyższy wyrok Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w R. decyzją z dnia [...] przyznał J. K. począwszy od maja 2001 r. do lipca 2003 r. rentę socjalną w kwocie 364 zł miesięcznie, przyznając jednocześnie od dnia l maja 2001 do dnia 31 lipca 2003 świadczenie zdrowotne i składkę zdrowotna w wysokości 7,75% od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia.
Od tej decyzji odwołała się wnioskodawczyni, kwestionując okres od którego przyznano rentę socjalną - tj. maja 2001 r. i domagała się przyznania renty socjalnej za okres od 1 sierpnia 2000 do 30 kwietnia 2001, wyjaśniając, że w tym okresie odbywały się posiedzenia zespołów d/s orzekania o stopniu niepełnosprawności: powiatowego i wojewódzkiego, a następnie toczyło się postępowanie przed Sądem.
Na tle przedstawionego stanu faktycznego organ odwoławczy wskazał, że prawo do renty socjalnej wynika z art. 27a ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, póz. 414 z późn. zm.).
Renta socjalna, zaś przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, niezależnie od dochodu. Prawo do renty socjalnej przysługuje również osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki w szkole ponad podstawowej lub w szkole wyższej, przed ukończeniem 25 roku życia.
Wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. ustalił, że J. K. jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym na okres trzech lat od daty wpływu wniosku, zmieniając tym samym zaskarżone orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w O. z dnia 17 stycznia 2001, zaliczające powódkę do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
Orzeczenie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, z mocy art. 4 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z póżn. zm.) oznacza naruszenie sprawności organizmu powodujące zdolność do wykonywania zatrudnienia na stanowisku pracy przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności, wymagającą w celu pełnienia ról społecznych częściowej lub okresowej pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Jednak samo stwierdzenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie rodzi w świetle przepisów dotyczących pomocy społecznej uprawnień do renty socjalnej. Jak wynika, bowiem z art. 43 ust. 6 cyt. ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją z tego względu organ uznał, że orzeczenie Sądu z [...], iż umiarkowany stopień niepełnosprawności istnieje u J. K. od daty wpływu wniosku o ustalenie stanu zdrowia tj. od dnia 8 sierpnia 2000, nie jest równoznaczne z prawem do pobierania renty socjalnej od sierpnia 2000 r.
Przewidziany przepisami ustawy o pomocy społecznej wniosek wraz z orzeczeniem Sądu złożony został w Ośrodku Pomocy Społecznej w R. w dniu 22 maja 2001 r. i ta data ma decydujące znaczenie w zakresie przyznania prawa do renty przez OPS, zatem, prawo do pobierania renty socjalnej, w związku z potwierdzeniem spełnienia wszystkich warunków przewidzianych cyt. art. 27a ustawy o pomocy społecznej powstało w maju 2001 r.
Organ odwoławczy nie podzielił poglądu wnioskodawczyni, że wypłata renty socjalnej winna nastąpić od miesiąca sierpnia 2000, skoro od tej daty ustała wypłata poprzednio przyznanej renty socjalnej.
Sądowe orzeczenie, co do stanu zdrowia potwierdziło, że wnioskodawczyni spełnia jeden z wymogów do przyznania renty socjalnej, ale nie jest to równoznaczne z wypłatą renty, gdyż z przepisów wynika, że o wypłacie decyduje miesiąc złożenia wniosku poparty stosowną dokumentacją, a organ administracji nie działa tu z urzędu (art. 38 cyt. ustawy z 29 listopada 1990 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny: zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca otrzymywała do końca lipca 2000r. włącznie, rentę socjalną. Zgodnie z art. art. 27a ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, póz. 414 z późn. zm.), renta socjalna, przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, niezależnie od dochodu. Prawo do renty socjalnej przysługuje również osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki w szkole ponad podstawowej lub w szkole wyższej, przed ukończeniem 25 roku życia.
Skarżąca w lipcu 2000 r. wystąpiła do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w O. o uzyskanie orzeczenia tego organu, które jest niezbędne organowi pomocy społecznej do ustalenia , czy istnieje podstawa da pobierania renty socjalnej na dalszy okres. W wyroku z dnia [...], sygn. akt [...] Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. ustalił, że J. K. jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym na okres trzech lat od daty wpływu wniosku, tj. od 8 sierpnia 2000 r., zmieniając orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w O. z dnia 17 stycznia 2001, zaliczające skarżącą do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Z powołanego wyroku wynika, że skarżąca jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym. Rentę socjalną przyznaje się na podstawie art. 27a ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten określą przesłanki materialnoprawne, po spełnieniu których organ obligowany jest do przyznania świadczenia, nie określa natomiast, od jakiego momentu wypłacane jest tego rodzaju świadczenie. Wobec tego uznać należy, że zastosowanie ma zasada określona w art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którą świadczenia pieniężne pomocy społecznej, wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Należy jednak mieć na uwadze, że świadczenie w postaci renty socjalnej ma charakter obligatoryjny, oczywiście wówczas gdy osoba uprawniona spełnia przesłanki do jej przyznania. Fakt, iż wyrok został wydany [...] i że skarżąca złożyła wniosek do właściwego organu w dniu 22 maja 2001 r., w ocenie składu orzekającego, nie ma znaczenia w kwestii momentu rozpoczęcia wypłaty skarżącej należnej jej renty socjalnej, gdyż wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. ustalił, że J. K. jest niepełnosprawna od daty wpływu wniosku z dnia 8 sierpnia 2000 r., zatem potwierdził istnienie ciągłości w stanie jej zdrowia, uprawniającym do pobierania renty socjalnej. Wobec tego, stwierdzić należy, iż w takim stanie faktycznym mamy do czynienia z jedną sprawą, której przedmiotem jest nadal prawo do renty socjalnej. Tak więc złożenie przez skarżącą w maju 2001 r. wniosku o rentę socjalną w związku z otrzymanym wyrokiem nie wszczęło postępowania w nowej sprawie, jest to kontynuacja pobieranego świadczenia, wprawdzie na wniosek, lecz z możliwością wypłaty od sierpnia 2000 r. W niniejszej sprawie art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej ma jednorazowe zastosowanie, tj. w chwili rozpoczęcia starań o przyznanie przedmiotowego świadczenia.
Wskazanie do dalszego postępowania przez organ, w niniejszej sprawie wynika wprost z powyższych rozważań prawnych.
Reasumując działanie organu orzekającego w przedmiotowej sprawie musi być poczytane za naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji, podjętej w postępowaniu administracyjnym, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozstrzygnięć w punkcie drugim i trzecim wyroku dokonano na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o naczelnym Sądzie Administracyjnym(Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło