II SA/Wr 226/10

PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-08-06

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być uwzględniony, jeśli sąd jest zobowiązany do udzielania wskazówek procesowych i pouczania stron?
Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest zobowiązany do udzielania stronom występującym bez pełnomocnika wskazówek procesowych i pouczania o skutkach prawnych. W związku z tym, ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter wyjątkowy. W analizowanej sprawie, mimo trudnej sytuacji materialnej skarżących, sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ sąd sam zapewni niezbędne wsparcie procesowe.
Stan faktyczny
Skarżący D. i M. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na łączny dochód 2.453 zł oraz ponoszone wydatki na energię, gaz i leki. Wśród majątku wymienili udziały we własności działek gruntu. Sąd uznał, że sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych, ale odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, powołując się na obowiązki sądu pierwszej instancji w zakresie udzielania wskazówek procesowych.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania bez pozwolenia na budowę robót budowlanych polegających na budowie zbiornika na nieczystości płynne postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. We wniosku złożonym w dniu 2 czerwca 2010 r. na urzędowym formularzu skarżący D.i M. W. wystąpili o przyznanie im prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że łączny ich dochód wynosi 2.453 zł. Z informacji jakie posiada Sąd z innych prowadzonych przez skarżących przed tut. Sądem postępowań wynika, że na energię elektryczną wydatkują ona 150-200 zł, na gaz z butli- 50 zł, a z leków kupują tylko te niezbędne do ratowania życia (wydatek 200 zł). Nadto wskazywali, że na dotychczasowe koszty postępowań ich syn (współskarżący) dla nich musiał zaciągnąć kredyt w wysokości 20.000 zł, który wymaga spłaty. Wśród posiadanych składników majątkowych wymieniali udziały (1/4) we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m2. Uwzględniając sytuację materialną wnioskodawców uznać należy, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżących zarzutów czy braku ich zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło