II SA/Wr 226/15

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia ... w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego do skargi w zakresie przekraczającym kwotę 1 000 zł (tysiąc złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca wraz ze skargą złożyła wniosek o zwolnienie jej z wpisu sądowego od skargi (15 624 zł) podnosząc w uzasadnieniu, że spółka jest w upadłości likwidacyjnej, środki uzyskane z tytułu zbytego niedawno największego jej składnika majątkowego (nieruchomość położona w K.) zostały przeznaczone na koszty prowadzenia postępowania upadłościowego i rozdzielone pomiędzy wierzycieli, a na inne posiadane nieruchomości (o wartości 972 000 zł) nie można znaleźć nabywców. Dodała, że nie prowadzi działalności gospodarczej. We wniosku złożonym w dniu 14 maja 2015 r. na urzędowym formularzu strona skarżąca zażądał przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i poinformowała, że dotychczas wyprzedała wszystkie ruchomości, spółka musi zaspokoić wierzytelności w wysokości ok. 15 300 000 zł, zaś sama strona skarżąca posiada wierzytelności w wysokości ok. 59 000 zł, ale są one trudno ściągalne. Wskazała, że w roku 2014 w związku ze sprzedażą ww. nieruchomości osiągnęła zysk w wysokości 5 000 000 zł, a aktualny stan jej konta bankowego wynosi 876 934, 75 zł, przy czym dodała, że "posiadane na koncie środki muszą być przeznaczone na bieżącą obsługę postępowania upadłościowego i na spłatę wierzycieli masy". Z załączonych do wniosku rachunków bankowych wynika m.in., że strona skarżąca przelewa znaczne posiadane środki na lokaty terminowe; na opłacenie rzeczoznawcy majątkowego (prywatna opinia w niniejszej sprawie) wydatkowała w maju br. kwotę 7 000 zł; pokryła koszty "użyczenia pomieszczeń biurowych" w wysokości 2.400 zł oraz opłaciła kilka umów- zleceń, poniosła koszty obsługi księgowej i ochrony mienia (łącznej - ok. 5.000 zł). Z załączonego sprawozdania rachunkowego wynika zaś, że strona skarżąca w okresie od grudnia 2014 r. do kwietnia 2015 r. uzyskała przychód w wysokości 9.178, 59 zł na który składa się: zwrot opłaty sądowej (2.226 zł) oraz uzyskane odsetki od zawartych lokat (6.952, 59 zł). Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wykazała w pełni przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet Państwa powinien w całości kredytować w tym zakresie stronę, jako, że niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. Załączona do wniosku dokumentacja potwierdza bezsprzecznie, że strona skarżąca posiada źródła (rachunek bankowy) i majątek, z których będzie mogła czerpać środki na opłacenie ustalonego wpis sądowy od skargi. Przekonanie strony skarżącej, że osiągane przychody może przeznaczyć tylko na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego i zaspokojenie wierzycieli jest błędne. Wydatki związane z prowadzeniem bieżącej obsługi postępowania upadłościowego nie mają pierwszeństwa zaspokojenia przed należnymi kosztami sądowymi wywołanymi czynnościami syndyka, tym bardziej że nie wszystkie wydatki dokonane w ostatnim okresie należy uznać za niezbędne (np. zlecenie wykonania opinii przez rzeczoznawcę majątkowego). Jak zauważył w postanowieniu z dnia 16 grudnia 1993 r. (I ACz 544/93 OSA 1994/4/23) Sąd Apelacyjny w Łodzi przesłanką przyznania zwolnienia od kosztów sądowych stronie, co do której ogłoszono upadłość, powinno być stwierdzenie, iż wykazała ona, że jej efektywne aktywa (gotówka, zapasy, towary, surowce, środki uzyskane ze sprzedaży majątku trwałego itp.) nie wystarczają na pokrycie tych kosztów. Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że sprawa toczy się już kilka miesięcy i tym samym strona skarżąca miała możliwość zgromadzenia odpowiednich środków finansowych na koszty związane z toczącym się postępowaniem. Wynikająca z załączonych dokumentów finansowych sytuacja strony skarżącej wskazuje, że uiszczenie wpisu, w granicach określonych niniejszym postanowieniem mieści się w możliwościach finansowych upadłej spółki, a zatem nie ogranicza jej się dostępu do sądu. Z tych względów- na podstawie art. 245 § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.- orzeczono jak w sentencji.