II SA/Wr 227/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: WSA Andrzej Cisek NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta L. do załatwienia według właściwości pisma w sprawie udostępnienia mieszkańcom budynku mieszkalnego klatki schodowej stanowiącej wspólną drogę ewakuacyjną I. uchyla postanowienie I i II instancji; II. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Pismem z dnia [...] skierowanym do Prezydenta Miasta L., które wpłynęło do Urzędu Miasta L. w dniu [...], skarżący M. Z. wniósł "o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej, nakazującej firmie zarządzającej A trwałe otwarcie klatki schodowej w budynku przy ulicy R. [...] stosownie do obowiązujących przepisów p/poż.". Skarżący wskazał, iż "mimo posiadanych pozytywnych opinii Państwowej Straży Pożarnej, Komendy Policji jak też Urzędu Miasta w L., a nadto mimo wydanych wyroków sądowych, Zarządca nieruchomości A w dalszym ciągu nie respektuje w tej sprawie poczynionych ustaleń", przez co mieszkańcy ulicy Z. [...] nie mają zapewnionej drogi ewakuacyjnej na wypadek zagrożenia pożarem lub innym kataklizmem. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta L., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 65 kpa, przekazał według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. wskazane wyżej pismo skarżącego. W uzasadnieniu organ podał, że "kontrola użytkowania obiektów budowlanych w zgodności z obowiązującymi przepisami należy do kompetencji nadzoru budowlanego". W zażaleniu na to postanowienie M. Z. uznał przekazanie sprawy za jej negatywne załatwienie i domagał się zdecydowanego działania Prezydenta Miasta L. w celu rozwiązania problemu utrudnionej ewakuacji w przedmiotowym budynku. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda D., powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa oraz w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda podniósł, iż przepis art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego określa zadania i kompetencje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, wymieniając wśród nich zadania, o których mowa w art. 66 tej ustawy. Wskazując, że art. 66 dotyczy utrzymania i użytkowania obiektów budowlanych w należytym stanie i w odpowiedni sposób oraz przeprowadzenia remontów niezbędnych dla zachowania dobrego stanu technicznego obiektu, stosownie zaś do art. 3 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, a nie poszczególne elementy wyposażenia budynku, jak np. drzwi zewnętrzne, Wojewoda stwierdził, że zasadą jest, iż przepis art. 66 Prawa budowlanego dotyczy wady samego budynku i utrzymania go w należytym stanie jako całości. Organ wywiódł następnie, że opisany we wniosku przez skarżącego problem udostępnienia mieszkańcom budynku przy ul. Z. [...] w L. klatki schodowej budynku przy ul. R. [...] stanowiącej wspólną drogę ewakuacyjną, poprzez zapewnienie natychmiastowego jej otwarcia, nie należy do zadań i kompetencji organu nadzoru budowlanego. Winien on bowiem być rozwiązany przez zarządcę lub właściciela budynku, do którego obowiązków, z mocy art. 61 ustawy, należy utrzymywanie i użytkowanie obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Wojewoda podał następnie, iż skoro w wyniku rozpoznania zażalenia organ odwoławczy stwierdził, że organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy w przedmiotowej sprawie, to miał obowiązek uchylić zaskarżone postanowienie w całości i umorzyć postępowanie organu I instancji. Na powyższą decyzję M. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący oświadczył, że został naruszony jego "ważny interes jako strony w sprawie udostępnienia mieszkańcom budynku przy ul. Z. [...], klatki schodowej budynku przy ul. R. [...], stanowiącej wspólną drogę ewakuacyjną poprzez nie podjęcie i nie zajęcie stanowiska w w/w sprawie w sposób rozstrzygający i definitywny przez uprawniony do tego organ administracji państwowej". W uzasadnieniu skargi M. Z. wywodził, iż z zaskarżonego postanowienia wynika, że "wszystkie organy administracji państwowej umywają ręce, gdyż wskazują na zarządcę lub właściciela budynku, że on to ma zrobić". Podkreślił przy tym, że sprawa toczyła się już w Sądzie Grodzkim, "z wyrokiem nakazującym usunięcie nieprawidłowości", jednak administrator budynku nie wykonał nakazanych czynności. Skarżący podniósł, iż zamknięcie przedmiotowych drzwi stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców, a sytuacja ta trwa już kilka lat. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżone postanowienie i argumenty zawarte w jego uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Pismem z dnia [...] skarżący M. Z. wniósł "o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej, nakazującej firmie zarządzającej A trwałe otwarcie klatki schodowej w budynku przy ulicy R. [...] stosownie do obowiązujących przepisów p/poż.". Problematyka podnoszona w piśmie skarżącego z dnia [...] dotyczy zagadnień związanych z zapewnieniem przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, a więc regulowanych w szczególności przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229 z późn. zm.). Stosownie do art. 13 ust. 6 pkt 11 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej należy nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Skoro zatem skarżący w swoim piśmie sygnalizował, iż dochodzi do naruszenia przepisów przeciwpożarowych, to w sytuacji, gdy Prezydent Miasta L. stwierdził, że nie jest właściwy do wszczęcia postępowania w sprawie, której wspomniane pismo dotyczyło, powinien był przekazać je do organu właściwego. Jeżeli Wojewoda D. stwierdził, że przedmiotowe pismo skarżącego z dnia [...] zostało przekazane przez organ I instancji do niewłaściwego organu, powinien był ustalić, jaki organ jest właściwy w sprawie, a nie – po uchyleniu postanowienia Prezydenta Miasta L. – umarzać postępowanie organu I instancji. Zaskarżone postanowienie Wojewody i poprzedzające jej postanowienie organu I instancji zostały zatem podjęte z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, 8, 9 i 65 § 1 kpa, w wyniku czego skarżący mógł ponieść szkodę, gdyby w zamieszkiwanym przez niego budynku miał miejsce pożar i mógł mieć poczucie, że organy administracyjne nic nie robią, aby zgodnie z obowiązującymi przepisami zapewnić mieszkańcom budynku przy ul. Z. [...] w L. drogę ewakuacyjną w razie pożaru. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem pismo skarżącego z dnia [...] nie zostało przekazane właściwemu organowi, a postępowanie administracyjne umorzono. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.