II SA/Wr 2274/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Idczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...], nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1989r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), nie stwierdził u A. R., choroby zawodowej narządu słuchu. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż A. R. w okresie od 12 lipca 1964 r. do 14 listopada 1991r., pracował na stanowisku tkacza i mistrza tkackiego, gdzie występowało przekroczenie norm hałasu. Po tym okresie narażenie na hałas ustało, bowiem A. R. został przeniesiony na stanowisko dyspozytora a następnie na magazyniera. Objawy niedosłuchu, po raz pierwszy stwierdzono w 1987r., podczas badań okresowych. Ponadto wskazano, że w/w posiada chorobę wieńcową z przebytym zawałem (1995r.), oraz nadciśnienie tętnicze IIo, a od 12 września 1996r. przebywa na rencie inwalidzkiej z powodu ogólnego stanu zdrowia. Przywołując orzeczenia lekarskie: Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia 11 kwietnia 2000r., oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 15 maja 2001r., organ stwierdził, że występujący u A. R. niedosłuch odbiorczy, nie daje podstaw do rozpoznania przewlekłego urazu akustycznego, a wyniki przeprowadzonych badań wskazują na pozahałasowe (centralne) uszkodzenie słuchu pochodzenia naczyniowego. Od powyższej decyzji, A. R. wniósł odwołanie, podnosząc, że jest ona dla niego krzywdzącą. Wskazał na początek daty pracy w hałasie od 5 kwietnia 1962r., a nie jak podał organ /12-07-1964/. Podkreślił, że uszkodzenie słuchu rozpoczęło się w 1987r. i trwało do końca pracy w A, a po zawale i operacji serca przebywa od 12 września 1996r. na świadczeniu rentowym, posiadając II grupę inwalidztwa. Zażądał ponownego rozpoznania sprawy i uznania ubytku słuchu za chorobę zawodową. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1989r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że oceny stanu zdrowia dokonały dwie upoważnione do orzekania o chorobach zawodowych jednostki tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Wymienione jednostki stwierdziły, ze ubytek słuchu u A. R. nie nosi cech uszkodzenia zawodowego, a zatem w myśl cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. o chorobach zawodowych, brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przez Inspekcje Sanitarną. W skardze z dnia 31 sierpnia 2001r., A. R. wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji. Podniósł, że obie decyzje oparte zastały na niepełnym materiale dowodowym sprawy. Wskazał, że niesporną okolicznością w sprawie było wykonywanie przez niego pracy w warunkach narażenia na działanie hałasu o poziomie przekraczającym normatyw higieniczny. Przywołał pierwsze badanie okresowe z 13 listopada 1979r., które wskazywało na dobry słuch i prawidłowe ciśnienie, natomiast kolejne z daty 20 marca 1987r. ujawniło słaby słuch. Po 15 listopada 1991r., kiedy został przeniesiony na stanowisko dyspozytora, nie badano u niego słuchu podczas badań okresowych, a badanie z dnia 3 marca 1993r. wykazało ciśnienie w granicach normy (130/90). W świetle powyższego, skarżący wywiódł, że schorzenie układu krążenia, nie mogło mieć ujemnego wpływu na utratę słuchu, a zatem pozahałasowe uszkodzenie słuchu nie wchodzi w rachubę. Wskazał, że praca w hałasie nie tylko powoduje uszkodzenie narządu słuchu, ale też wpływa na ciśnienie krwi. Dlatego też zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenia, że wyniki badań wskazują pozahałasowe /centralne/ uszkodzenie słuchu pochodzenia naczyniowego, uznał za bezpodstawne. Stwierdził, że gdyby organy orzekające dysponowały kompletną dokumentacja lekarską i poddały ją analizie to doszłyby do odmiennych wniosków. Zasugerował, że w celu obiektywnego załatwienia przedmiotowej sprawy, w oparciu o całokształt jej okoliczności oraz opinii biegłego winno dojść do ustalenia istnienia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu, spowodowanej wykonywaniem pracy w szkodliwych warunkach. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy odnotować, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Na zasadzie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, przy czym rozważa prawo obowiązujące w dniu jej wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. Pojęcie choroby zawodowej, określał w dacie podejmowania decyzji § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawach chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Stosownie do tego przepisu chorobą zawodową jest choroba, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do przywoływanego rozporządzenia, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Rozpoznane u skarżącego schorzenie narządu słuchu jest wymienione w wyżej powołanym wykazie chorób zawodowych pod poz. 15, jako uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Zatem schorzenie to może być uznane w świetle powołanych przepisów za chorobę zawodową, o ile zostało spowodowane czynnikiem hałasu występującym w środowisku pracy. Przepisy rozporządzenia nie tylko definiują pojęcie choroby zawodowej, ale i regulują wymagany tryb postępowania w zakresie ustalania takiej choroby ( § 7, 8, 9 cyt. rozporządzenia). Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. Jednostki te, wymienione w § 7 ust. 1-3 rozporządzenia wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Na podstawie orzeczenia, o którym mowa w § 8, oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego, właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy, inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia. Z powyższych uregulowań wynika, iż decydujące znaczenie mają orzeczenia medyczne właściwych jednostek służby zdrowia. Orzeczenie takie, powinno być poprzedzone zebraniem odpowiedniego materiału dowodowego, dotyczącego przebiegu zatrudnienia i czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. W rozpoznawanej sprawie organy inspekcji obu instancji, na podstawie orzeczenia lekarskiego sporządzonego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 15 maja 2001r., oraz Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. z dnia 11 kwietnia 2000r., nie stwierdziły choroby zawodowej narządu słuchu u A. R. Organ odwoławczy stwierdził, że oceny stanu słuchu u skarżącego dokonywały dwie upoważnione do orzekania o chorobach zawodowych jednostki. W orzeczeniu lekarskim w/w Instytutu, jest stwierdzenie, że na stanowisku pracy u skarżącego było narażenie na hałas, wskazuje się na istniejący niedosłuch odbiorczy obustronny, który wynosi UP-26 dB, UL-29 dB. Jednakże brak odniesienia w tym orzeczeniu, do źródła powstałego uszkodzenia słuchu, skoro to uszkodzenie zostało stwierdzone w sytuacji, gdy nie neguje się środowiska wykonywanej pracy na stanowisku tkacza, w okresie od 12 października 1964r. do 14 listopada 1991r. W orzeczeniu drugiej upoważnionej jednostki, Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., stwierdza się niedosłuch odbiorczy, z tym, iż wskazano na pozahałasowe uszkodzenie słuchu, podając, że jest ono centralne, najprawdopodobniej na tle zmian naczyniowych. Podkreślono, że A. R. jest po przebytym zawale i operacji kardiologicznej oraz choruje na nadciśnienie tętnicze. Obie jednostki, orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Zaskarżona decyzja na podstawie tych orzeczeń nie może się ostać, bowiem obowiązkiem organów administracji publicznej jest, w myśl art. 7 i 77 § 1 kpa, podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Pomimo, że przepisy rozporządzenia nie określają wprost kwestii w zakresie oceny materiału dowodowego dotyczącego chorób zawodowych, to mając na uwadze odpowiednie zastosowanie reguł procedury administracyjnej, zasadnym jest ich przejęcie w tymże postępowaniu. Oceniając dołączone orzeczenia jednostek uprawnionych, należy wywieść, że nie są one jednoznaczne w stwierdzeniu źródła powstania uszkodzenia słuchu. W związku z taką niejednolitością w orzeczeniach, postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali, czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej, wystąpił czy też nie wystąpił w rozpoznawanej sprawie. Należy zaznaczyć, że niewyjaśnione okoliczności nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony postępowania. W celu usunięcia wszelkich wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy, organy obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). W przedmiotowej sprawie, materiał dowodowy winien dotyczyć w szczególności okoliczności, co do przyczyny niedosłuchu u skarżącego, oraz wpływu na ten niedosłuch, wykonywania kilkuletniej pracy w środowisku, w którym istniało narażenie na hałas. Skarżący oraz organy nie negują charakteru pracy, środowiska pracy narażającego na chorobę zawodową (niedosłuch), brak natomiast ustaleń, które by jednoznacznie wskazywały, iż pracownik nie doznał uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaną pracą w hałasie. Ponieważ skarżący miał stwierdzony niedosłuch w czasie zatrudnienia na stanowisku zagrożonym ponadnormatywnym poziomem hałasu, to na organie ciąży obowiązek szczególnej oceny orzeczeń lekarskich, w zakresie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Wobec konieczności wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, należało zaskarżoną decyzję oraz decyzję pierwszej instancji uchylić w celu uzyskania z orzeczenia informacji, w zakresie wpływu środowiska wykonywanej pracy, na stwierdzony u skarżącego niedosłuch. Ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz doszło przy tym do naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy, zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.