II SA/Wr 23/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżąca wystąpiła o zwolnienie jej z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że ma na utrzymaniu studiującego syna, a jej jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne w wysokości 788 zł. We wniosku złożonym w dniu 2 marca 2009 r. na urzędowym formularzu skarżący oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i dwójką pełnoletnich synów, przy czym łączny ich dochód wynosi 1.083 zł. Poinformowała, że posiada dom o pow. 261 m2 i mieszkanie o pow. 120 m2. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu wnioskodawczyni nie wykazała bowiem, iż konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wyjaśniła i nie udokumentowała kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową np. nie określiła wysokości dochodu uzyskiwanego przez jej męża i jej syna- K. (i nie przedłożyła stosownego zaświadczenia); nie wskazała czy jej rodzina korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nie wyjaśniła czy wskazywane we wniosku nieruchomości [dom, mieszkanie] to odrębne składniki majątkowe; nie wyjaśniła także czy czerpie korzyści z ww. nieruchomości (np. poprzez ich wynajem) i z jakich źródeł czerpie środki na ich utrzymanie; nie wyjaśniła jak przy uzyskiwanym dochodzie (793 zł- jej renta i 290 zł- stypendium syna) jest on w stanie pokryć koszty swojego studiowania w W. nadto nie określiła i nie udokumentowała wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. W ocenie Sądu wskazywany we wniosku dochód nie może wystarczać na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącej, co każe wnioskować, że rodzina skarżącej musi posiadać inne źródła dochodów, nie ujawnione w jej oświadczeniach. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.