II SA/Wr 23/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędzia WSA - Olga Białek Sędzia NSA - Julia Szczygielska Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. wpłynęło pismo D. i B. D. informujące o złym stanie technicznym części budynku mieszkalnego położonego w L Z przy ul. S. [...], stanowiącego współwłasność ich oraz M. W. i A. W. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...]. nr [...] nakazał D. i B. D. oraz M. i A. W. usunięcie nieprawidłowości części wspólnych wyżej wymienionego budynku, stwierdzonych w opinii technicznej dotyczącej tego obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu odwołania D. i B. D., decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił powyższą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał A. W. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w opinii technicznej poprzez wykonanie wymienionych w tej decyzji czynności. Na decyzji tej umieszczono zapis, iż otrzymują ją A. W. i "PINB aa.(MB)" oraz "do wiadomości" D. D.. A. W. odebrał powyższą decyzję w dniu 4 sierpnia 2008 r. D. D. otrzymała tę decyzję przesyłką zwykłą, bez zwrotnego poświadczenia jej odbioru. W dniu 19 sierpnia 2008 r. skarżąca wysłała listem poleconym odwołanie od tej decyzji. Postanowieniem z dnia[...] nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 134 w związku z art. 144 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia powyższego odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wojewódzki Inspektor podniósł następnie, iż w przedmiotowym postępowaniu D. D. – błędnie w jego ocenie – nie została uznana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. za stronę. W takim przypadku termin do wniesienia środka zaskarżenia dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu, liczy się od dnia doręczenia stronie, która brała w nim udział. Wskazując następnie, że A. W. odebrał skarżoną decyzję w dniu [...]., organ II instancji stwierdził, iż termin do wniesienia odwołania ostatecznie upłynął w dniu [...]. Skarżąca wysłała odwołanie w dniu 19 sierpnia 2008 r., a zatem z uchybieniem terminu. W tej sytuacji nie może być ono rozpatrzone przez organ drugoinstancyjny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż niedotrzymanie terminu do wniesienia środka zaskarżenia powoduje bezskuteczność tego środka, czego następstwem jest ostateczność aktu administracyjnego I instancji. Rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie stanowiłoby rażące naruszenie prawa, czego konsekwencją byłaby konieczność uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym. Na powyższe postanowienie D. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie złożonego przez nią odwołania jako złożonego w terminie oraz o zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. W opinii skarżącej stanowisko organu jest błędne i nie poparte żadnymi dowodami. Zaznaczając, iż przedmiotowa decyzja została przesłana jako przesyłka zwykła, w związku z czym nie ma żadnej możliwości precyzyjnego ustalenia terminu jej dostarczenia, skarżąca stwierdziła, że dowód w tym zakresie powinien przeprowadzić organ. Wywodziła, iż ustalenie, ze przesyłka została odebrana przez A. W. w dniu[...]. nie może być w żadnym przypadku dowodem, że również w tym dniu dotarła ona do skarżącej. Okoliczność ta nie może być uznana za choćby uprawdopodobnioną. W tej sytuacji – w ocenie skarżącej – zarzut wniesienia odwołania z uchybieniem terminu jest gołosłowny i nie stanowi przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżone postanowienie i argumenty zawarte w jego uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podstawą stwierdzenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., że skarżąca D. D. wniosła odwołanie z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, było założenie, iż nie została ona uznana (błędnie w ocenie organu odwoławczego) przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. za stronę. W takim przypadku termin do wniesienia środka zaskarżenia dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu, liczy się od dnia doręczenia stronie, która brała w nim udział. W sytuacji zaś, gdy termin do złożenia środka zaskarżenia przez stronę biorącą udział w postępowaniu już upłynął, strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 kpa może domagać się wznowienia postępowania. Stanowisko organu odwoławczego byłoby słuszne, gdyby D. D. faktycznie nie brała udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia[...]. Nr[...]. Z akt administracyjnych wynika jednak, że skarżąca aktywnie uczestniczyła w postępowaniu poprzedzającym podjęcie wyżej wymienionej decyzji, a decyzja ta – chociaż bez zwrotnego potwierdzenia jej odbioru – została D. D. doręczona. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącej i jej męża, a zanim zapadła decyzja z dnia [...] nr[...], w postępowaniu tym były wydawane decyzje adresowane między innymi do D. D. (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...]; decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia[...]. nr [...]uwzględniająca odwołanie skarżącej). Zauważyć wypada, że w postępowaniu bezpośrednio poprzedzającym wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzji z dnia [...]nr [...] skarżąca, jako współwłaścicielka przedmiotowego budynku, uczestniczyła w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...]. Przyjęcie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że skarżąca nie była uznana przez organ I instancji za stronę wynikało prawdopodobnie z faktu doręczenia jej decyzji z dnia [...] nr [...] jedynie – jak napisano w decyzji – "do wiadomości", bez zwrotnego potwierdzenia odbioru i nie wymienienia D. D. wśród osób, które decyzję tę otrzymują. Skoro jednak skarżącej przedmiotową decyzję doręczono (chociaż tylko "do wiadomości") i – jak wynika z akt administracyjnych – D. D. faktycznie uczestniczyła w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanej przez nią w odwołaniu decyzji organu I instancji, to nie można przyjąć, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr[...]. Uznać zatem trzeba, że D. D. wysłano przedmiotową decyzję w istocie jako stronie, choć bez zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. W wyniku tego brak jest jedynie dowodu jednoznacznie potwierdzającego, kiedy decyzję tę doręczono skarżącej. W tej sytuacji nie ma podstaw, aby traktować skarżącą jak stronę, która nie brała udziału w postępowaniu oraz by możliwość terminowego złożenia przez nią odwołania odnosić do okresu, w którym odwołanie mogła złożyć inna strona, uczestnicząca w postępowaniu poprzedzającym wydanie przedmiotowej decyzji. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie uznać należy za wadliwe, naruszające w szczególności art. 134 kpa. Gdyby organ odwoławczy prawidłowo ocenił wszystkie istotne okoliczności tej konkretnej sprawy, najprawdopodobniej nie znalazłby podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Organ odwoławczy nie wykazał bowiem, aby skarżąca przekroczyła termin 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia[...]. nr [...]. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.