II SA/Wr 230/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 3 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 16 grudnia 2020 r., nr 1163/2020 w przedmiocie przeliczenia opłaty za usunięcie drzew postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 24 stycznia 2022 r. (nr SKO/41/OŚ-2/2022) złożyła Gmina [...]. Decyzją tą Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Kamiennogórskiego z dnia 14 grudnia 2021 r. (nr AŚ.613.128.2021) orzekającej o pobraniu od skarżącej Gminy opłaty w wysokości 189 500,00 zł, ustalonej decyzją Starosty Kamiennogórskiego z dnia 20 marca 2017 r. (znak OŚ.613.23.2017) za usunięcie 3 sztuk drzew gatunku wierzba krucha, w terenu działki nr [...] obręb [...] miasta [...]. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie Gmina podniosła, iż suma kary jest znaczną kwotą, która w sposób zasadniczy obciąży budżet gminy. Ponadto wskazano, że w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy samorządy zostały obciążone licznymi, dodatkowymi zadaniami związanymi z koniecznością zapobieżenia rozprzestrzeniania się wirusa covid19. Wiązało się to ze znacznymi obciążeniami finansowymi, przy jednoczesnym zmniejszonym wpływie środków do budżetu w związku z zastosowaniem licznych ulg dla mieszkańców czy też zamknięciem wielu prywatnych działalności gospodarczych. Dodatkowo napływ uchodźców z Ukrainy spowodował zaangażowanie samorządów w liczne działania pomocnicze, które wiążą się z koniecznością zorganizowania wsparcia z własnych środków finansowych. Co więcej wprowadzona w dniu 12 marca 2022 r. ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa nakłada na jednostki samorządu terytorialnego liczne zadania, które muszą zostać sfinansowane ze środków własnych. Wydatkowanie tak znacznej sumy jak ustalona zaskarżoną decyzją jest znacznym obciążeniem finansowym, które wymaga również dokonania odpowiednich zmian w uchwale budżetowej. Kara nałożona na stronę skarżącą w wysokości 189 500,00 zł stanowi dla gminy bardzo duże obciążenie finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz.329, ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności administracyjnej (lub też innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest zaistnienie okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem okoliczności wyjątkowych. Sąd rozstrzyga w tym przedmiocie na podstawie wniosku skarżącego oraz materiału dowodowego sprawy, przy czym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej (zob. np. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 495/04, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest co najmniej wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nawet jeżeli nie w pełni opiera na zasadzie skargowości (por. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 370/11 – dostępne jw.), to jednak wciąż postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego. Wstrzymanie wykonania aktu może dotyczyć jedynie takiego aktu, który nadaje się do wykonania i wymaga wykonania, tak więc odnosi się do sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Przyjmuje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takim wypadku, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie pomimo pewnych niedostatków uzasadnienia wniosku zaistniały przesłanki do zastosowania powyżej przywołanego przepisu i uwzględnienia żądania udzielenia stronie ochrony tymczasowej. Gmina na podstawie zaskarżonej decyzji zobowiązana jest do uiszczenia należności pieniężnej w znacznej wysokości, tj. 189 500,00 zł, której żąda od Gminy Starosta w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, w tych warunkach wykonanie decyzji znacząco wpłynie na wielkość środków pieniężnych pozostałych w budżecie Gminy, a tym samym na zdolność realizacji przypisanych jej zadań publicznych. Stąd też uprawdopodobnione zostało zaistnienie niebezpieczeństwa spowodowania dla Gminy trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto warto w tym miejscu podkreślić, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia prawidłowości wydania zaskarżonego aktu lub innego aktu objętego wnioskiem o wstrzymanie – w aspekcie jego zgodności z prawem (udzielenie ochrony tymczasowej nie stanowi rodzaju przesądu w stosunku do sprawy głównej), ale jedynie to, czy wykonanie danego aktu jeszcze przed jego prawomocnym skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.