II SA/Wr 2301/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant: Kinga Kręc po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Wojewody D. z dnia 9 sierpnia 2001 r. Nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Postanowieniem Starosty M. z dnia 28 czerwca 2001 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie adaptacji części stodoły na warsztat usług tapicerskich w D. nr 41 przez Z. Na uzasadnienie organ wskazał, że w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie adaptacji części stodoły na warsztat usług tapicerskich w D. nr 41 przez Z. C., zakończonego ostateczną decyzją administracyjną zostało wznowione postępowanie administracyjne, w konsekwencji którego wydano decyzję uchylającą decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia 16 października 1997 r. nr [...]. Ta ostatnia decyzja w trybie odwoławczym została uchylona przez Wojewodę D., a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, między innymi, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy niniejszej zależy od rozstrzygnięcia uprzedniego zagadnienia wstępnego przed sądem powszechnym. W uzasadnieniu postanowienia zawarto wezwanie inwestora do wystąpienia do sądu powszechnego o wyjaśnienie kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na opisane postanowienie zażalenie wniósł Z. C., uważając że nałożony na niego obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego o wyjaśnienie zagadnienia wstępnego jest niezrozumiały. Zdaniem odwołującego się, jeżeli urząd Starosty ma wątpliwości co do jego aktu posiadania nieruchomości w D. to winien sam zwrócić się do sądu o takie wyjaśnienie. W związku z tym wnosi o uchylenie kwestionowanego postanowienia i zobowiązanie urzędu Starosty do wystąpienia do sądu powszechnego o wyjaśnienie zagadnienia wstępnego. Postanowieniem Wojewody D. z dnia 9 sierpnia 2001 r. (Nr [...]), wydanym na podstawie art.138 § l pkt. l w związku z art.144 kpa i art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz.1126 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia na opisane postanowienie utrzymano je w mocy wprawdzie nie w sentencji tylko w uzasadnieniu postanowienia, wzywające Pana Z. C. na podstawie przepisu art. 100 § l Kpa do wystąpienia do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, dotyczącego prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na uzasadnienie organ drugiej instancji wskazał, że Z. C., jako nabywca gospodarstwa rolnego w D. 41, na mocy umowy przekazania tego gospodarstwa, zawartej aktem notarialnym z dnia 16 grudnia 1986 r. Rep. nr [...] ustanowił na rzecz E. i W. C. na nabytej nieruchomości dożywotne i bezpłatne prawo służebności mieszkania wraz z prawem użytkowania 30 arów ogrodu przydomowego oraz prawem korzystania z zabudowań gospodarczych (§ 5 umowy). W związku z tym, prawo własności, posiadania tej nieruchomości przez wnioskodawcę jest ograniczone. Z tego względu, przy braku zgody matki - W. C. na zmianę użytkowania części stodoły na warsztat usług tapicerskich w D. 41, Z. C. nie legitymuje się w pełni prawem do dysponowania nieruchomością na zamierzone cele budowlane, czego wymagają przepisy ustawy Prawo budowlane (art.32 ust. 4 pkt.2). Właśnie to zagadnienie, przy braku zgody, winno być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym, którego orzeczenie może zastąpić wymaganą zgodę. Do czasu wyjaśnienia kwestii dysponowania nieruchomością na cel budowlany postępowanie administracyjne dotyczące adaptacji części stodoły na warsztat usług tapicerskich winno być zawieszone. Na ostateczne w toku postępowania administracyjnego postanowienie skargę do sądu administracyjnego złożył Z. C. W skardze podniósł zarzuty zbieżne z odwołaniem i wskazał, że jego zdaniem, organy traktują jednakowo uczestników postępowania administracyjnego i właścicieli nieruchomości. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu administracji architektoniczno - budowlanej zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie i obligujące stronę do wystąpienia do sądu powszechnego o wyjaśnienie zagadnienia wstępnego, w zakresie prawa strony do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czego (między innymi) wymaga art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2003, Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W myśl art. 97 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, między innymi, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych pomiędzy uczestniczką postępowania, a wnioskodawcą powstał spór, czy istotnie posiada on, wymagane prawem materialnym, a ściślej art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. 03 Nr 207, poz. 2016 ze zm.) prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z przywołanego przepisu (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania skarżonego postanowienia) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto, oprócz innych wymogów wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W myśl utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji publicznej nie mają kompetencji do rozstrzygania kwestii własnościowy, bowiem w tym zakresie właściwymi pozostają sądy powszechne. W tej sytuacji organ postąpił prawidłowo, zobowiązując stronę do wystąpienia o to do właściwego sądu w trybie art. 100 § 1 kpa. W efekcie zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Kodeks postępowania administracyjnego nie obliguje bowiem organu do działania we wskazanej kwestii we własnym zakresie i może, jak to jest w niniejszej sprawie, zobowiązać do podjęcia osobistych działań stronę postępowania. Reasumując, prawidłowe zastosowanie procedury administracyjnej powoduje, że zaskarżone postanowienie mieści się w obrocie prawnym, a w konsekwencji skarga podlega oddaleniu, po myśli art. 151 przywołanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.