II SA/Wr 232/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-11-27

Skład orzekający: Halina Kremis, Alicja Palus, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ zatwierdzający podział nieruchomości, dokonany w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o lokalizacji drogi krajowej, jest związany liniami rozgraniczającymi teren określonymi w tej decyzji, nawet jeśli projektowane działki nie mają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej?
Ratio decidendi
Organ zatwierdzający podział nieruchomości, dokonany na podstawie art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o lokalizacji drogi krajowej, jest związany liniami rozgraniczającymi teren określonymi w tej decyzji. Te linie stanowią podstawę do określenia granic nowo wydzielonych działek, a kwestia dostępu do drogi publicznej jest rozpatrywana w kontekście zapewnienia tego dostępu w inny sposób lub w ramach odrębnych postępowań (np. wywłaszczeniowych), jeśli sama działka staje się drogą publiczną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości w celu wydzielenia części pod autostradę A-4. Organ I instancji zatwierdził podział, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący R. W. zarzucił wadliwość podziału z powodu braku dostępu niektórych działek do drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA z powodu naruszenia prawa do obrony i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2008r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Sąd przyjął następujący stan faktyczny Decyzją z dnia 11 października 2005 r. Wójt Gminy B. zatwierdził projekt podziału nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości D. B., w granicach działki nr [...] o powierzchni 6.500 m kw. W wyniku podziału działki powstały dwie odrębne działki o numerach [...] o powierzchni 2.113 m kw. i nr [...] o powierzchni 4.387 m kw. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że przedłożony projekt podziału jest zgodny z decyzją Wojewody [...] z dnia 23 marca 1998 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji autostrady płatnej A-4 na terenie województwa jeleniogórskiego dla odcinka: Z. km [...] + [...] – K. km [...] + [...] i decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 21 sierpnia 1998 r. zmieniającą w/w decyzję. Po rozpatrzeniu odwołania R. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia 13 grudnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 95 pkt 6, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 3 pkt 1 i art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 13 i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podział nieruchomości dokonany został na podstawie przepisów art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych do dróg krajowych zalicza się autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych. Organ wyjaśnił, iż lokalizacja autostrady odbywa się w trybie określonym w przepisach ustawy o autostradach płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym, do którego to postępowania nie mają zastosowania, zgodnie z przepisem art. 25 ust.1 wymienionej ustawy, przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przebieg autostrady oraz przebieg linii rozgraniczających teren ustala się w postępowaniu o ustalenie lokalizacji autostrady. Zatem to w postępowaniu prowadzonym przez wojewodę przy ustalaniu lokalizacji autostrady właściciele gruntów objętych tą inwestycją mogą wpływać na przebieg linii rozgraniczających teren. Ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady stanowi podstawę do przeprowadzenia podziału nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady. Podział nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji nie może być zatem niezgodny z tą decyzją. Organ dokonujący podziału jest związany liniami rozgraniczającymi teren, określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, co oznacza, iż linia rozgraniczająca jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek, wydzielonych pod autostradę. Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej, przy czym za dostęp do drogi publicznej uważa się wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Ustawodawca dopuszcza zatem podział nieruchomości w sytuacji, gdy nowo utworzone w ten sposób działki nie mają dostępu do drogi publicznej, o ile dostęp do takiej drogi zostanie zapewniony w inny sposób. Organ odwoławczy wskazał, iż z treści decyzji Wojewody [...] z dnia 23 marca 1998 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji autostrady płatnej A-4 na terenie województwa jeleniogórskiego wynika, że już w tym postępowaniu zabezpieczono interesy osób trzecich, zobowiązując inwestora do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania gospodarstw rolnych, poprzez zapewnienie dojazdu do siedlisk i pól przeciętych autostradą. Z projektu zagospodarowania terenu oraz projektu techniczno-budowlanego wynika, że powstała w wyniku podziału działka [...] ma zapewniony dostęp do drogi publicznej - drogi powiatowej nr [...], która ma być przebudowana - poprzez sieć projektowanych i istniejących dróg wewnętrznych gminnych stanowiących dojazd do pól uprawnych. Natomiast działka nr [...] wchodzi w skład pasa autostrady, co oznacza, że będzie ona stanowić drogę publiczną. Ponadto w projekcie podziału geodeta stwierdził, iż przebieg linii granicznych pomiędzy powstałymi w wyniku podziału działkami jest zgodny z przebiegiem linii rozgraniczających ustalonych w załącznikach do ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji autostrady płatnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. W. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji jako sprzecznych z prawem, podnosząc, iż projekt podziału jest wadliwy, ponieważ nie wszystkie projektowane do wydzielenia działki gruntu mają dostęp do drogi publicznej, co narusza przepis art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto skarżący wskazał, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji autostrady, a w toku postępowania sądowoadministracyjnego jego skargę oddalono wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 27 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę R. W., wskazując w uzasadnieniu , iż nie stwierdził aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. W tym zakresie Sąd podzielił w całości stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G., uznając jednocześnie, iż rozważania organu administracji stanowią pełną odpowiedź na zarzuty skarżącego. Sąd stwierdził, iż nie ma zatem potrzeby ich powtarzania w uzasadnienia wyroku, tym bardziej, że skarżący w zasadzie podnosi jeden główny zarzut: brak dostępu niektórych wydzielonych działek do drogi publicznej. Odnośnie zarzutu braku udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji autostrady Sąd wskazał, iż dotyczy on zupełnie innej sprawy w sensie procesowym i to prawomocnie zakończonej. Niemniej jednak Sąd wyjaśnił, iż kwestie dotyczące podziału nieruchomości uregulowane zostały przede wszystkim w przepisach art. 92 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przepisów tych wywieść można zasadę dopuszczalności podziału nieruchomości pod warunkiem, że jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 ustawy), a w przypadku braku planu - gdy nieruchomość położona jest na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzania planu - jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi lub warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 94 ust. 1 ustawy). Od zasady tej ustawodawca przewidział jednak enumeratywnie wymienione wyjątki, dopuszczające podział nieruchomości niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami podział może być dokonany w celu wydzielania części nieruchomości objętej decyzją o lokalizacji drogi krajowej. Z analizy powyższych przepisów wynika, iż jeżeli podział dokonywany jest w celu wskazanym w art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ zatwierdzający ten podział kieruje się ustaleniami wynikającymi z ostatecznej decyzji o lokalizacji drogi krajowej, nawet jeżeli będą się one różnić od zapisów planu miejscowego. W ostateczności zdaniem Sądu to właśnie decyzja o lokalizacji drogi krajowej, jako akt, który w sposób szczegółowy i precyzyjny określa położenie i granice planowanej inwestycji publicznej w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości, determinować będzie granice podziału tych nieruchomości. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych, decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady powinna, między innymi, zawierać linie rozgraniczające teren, na którym przewidziana jest realizacja inwestycji. Wprowadzenie takiego wymogu miało na celu - już na etapie lokalizacji - wyodrębnienie i jednoznaczne określenie terenu pod budowę przyszłej autostrady. Dla postępowania podziałowego, linie rozgraniczające określone w decyzji o lokalizacji drogi, mają zatem podstawowe i przesądzające znaczenie. Skoro zatem podział następuje w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o lokalizacji drogi, to organ zatwierdzający ów podział związany jest liniami rozgraniczającymi ustalonymi w decyzji o lokalizacji autostrady. To zaś oznacza, iż linia rozgraniczająca jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek, wydzielonych pod autostradę. Ratio legis omawianych unormowań zobowiązuje organ do wydzielenia ściśle określonego terenu pod budowę autostrady w taki sposób, aby jednoznacznie dla przyszłego zarządcy autostrady określić teren tej autostrady (uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r., o sygn. akt OPK 25/01). Wobec przedstawionych wyżej uwag Sąd uznał, iż organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, że część nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, objęta decyzją o lokalizacji autostrady A-4 musi być wydzielona zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren autostrady wyniesionymi na załączniku graficznym do przywołanej wyżej decyzji lokalizacyjnej. Prawidłowo również granice wydzielonych działek ustalono zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren autostrady. Wobec związania przywołaną decyzją lokalizacyjną organy nie mogły w odmienny sposób ustalić granic nowo wydzielonych nieruchomości. W skardze kasacyjnej R. W., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniósł zarzut nieważności postępowania przed sądem I instancji na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., wskazując, że poprzez oddalenie wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 27 października 2006 r., umotywowanego niedającą się przezwyciężyć przeszkodą, skarżący został pozbawiony możliwości uczestniczenia w rozprawie poprzedzającej bezpośrednio wydanie wyroku, a tym samym został pozbawiony możliwości obrony swoich praw w postępowaniu przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. W razie nieuwzględnienia zarzutu nieważności skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj: 1) art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez odmowę odroczenia, na oczywiście uzasadniony wniosek skarżącego, rozprawy wyznaczonej na dzień 27 października 2006 r., w wyniku czego strona pozbawiona została możliwości osobistego uczestniczenia w rozprawie poprzedzającej bezpośrednio wydanie orzeczenia, a tym samym prawa do obrony; 2) art. 45 ust. 1 Konstytucji ustanawiającego konstytucyjną gwarancję prawa do sądu, polegającego na tym, iż poprzez nieuzasadnioną zmianę przez Przewodniczącego Wydziału składu sądu orzekającego na ostatniej rozprawie, a nadto poprzez oddalenie uzasadnionego wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 27 października 2006 r., zostało ograniczone prawo skarżącego do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd; 3) art. 93 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, iż warunki wskazane w decyzji Wójta Gminy B. z dnia 11 października 2005 r. zapewniają wydzielonym działkom dostęp do drogi publicznej; 4) art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, polegającym na tym, iż zaprojektowany podział działek nie uwzględnia ustawowego obowiązku poszanowania uzasadnionego interesu skarżącego poprzez niezapewnienie dostępu do drogi publicznej dla wydzielonych działek; II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.: 1) art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję, która powinna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego; 2) art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. i art. 227 k.p.c. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, że nie wszystkie wydzielone działki mają dostęp do drogi publicznej, co stanowi naruszenie art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Powołując powyższe zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na podstawie art. 203 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie postanowienia z dnia 27 października 2006 r. o oddaleniu wniosku o odroczenie rozprawy, jak również zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu z dnia 19 września 2006 r. w przedmiocie zmiany składu orzekającego. Naczelny Sąd Administracyjny, uznał , iż skarga R. W. zasługuje na uwzględnienie, w konsekwencji czego Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2008 r. (Sygn. akt. II OSK 640/07) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przekazując temuż sądowi sprawę do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz R. W. kwotę 235 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Argumentując zasadność takiego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sposób nieprawidłowy dokonał oceny przesłanek dających podstawę do odroczenia rozprawy, w wyniku czego naruszone zostało prawo strony do udziału w rozprawie i osobistej obrony swoich praw w postępowaniu przed sądem. Okoliczność ta jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny stanowi zaś przesłankę wymienioną w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., która nakazuje stwierdzenie, iż zaszła nieważność postępowania. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny argumentował, że z uwagi na wskazaną przyczynę nieważności postępowania sądowego brak było podstaw do merytorycznego ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 24 listopada 2008 r. przedłożonym na wyznaczoną na dzień 27 listopada 2008 r. rozprawę skarżący R. W. podtrzymał zarzuty skargi uzupełniając ją o zarzut naruszenia art. 95 pkt. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wskazując, iż cel publiczny został zrealizowany na podstawie inne decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi (decyzja z dnia 27 sierpnia 2007 r. Nr [...]). Punkt 12 decyzji Nr [...] Wojewody [...] z dnia 23 marca 1998 r. który miałby gwarantować dostęp do drogi publicznej jak podkreślił skarżący nie został wykonany a tym samy nie zostały zagwarantowane interesy osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie przyjęte okoliczności faktyczne i prawne: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest więc zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako u.p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b w/w artykułu), jak też w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Skarga zaś do sądu administracyjnego jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych, umożliwiającym przeprowadzenie sądowej kontroli działań organów administracji publicznej w określonym ustawowo zakresie. Podlega ona regulacji zawartej w powołanej ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził aby wydana ona została zgodnie z naruszeniem prawa o którym mowa w art. 145 § 1 wskazanej ustawy, zwłaszcza zaś aby naruszała przepisy prawa materialnego, lub przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym brak było podstaw do ponownego uwzględnienia skargi. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia 13 grudnia 2005 r. Nr [...]. otrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia 11 października 2005 r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości D. B., w granicach działki nr [...] o powierzchni 6.500 m kw. Należy na wstępie podkreślić, że decyzja organu II instancji jakkolwiek bardzo obszerna to jednak zawierająca szczegółową argumentację uzasadniającą podjęte rozstrzygnięcie. Te wyjątkowo rzeczowe i prawidłowe rozważania prawne Sąd w pełni i konsekwentnie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy podziela uznając nadto, że stanowią one pełną odpowiedź na zarzuty skarżącego. Nie ma zatem potrzeby ich powtarzania w tej części uzasadnienia wyroku tym bardziej, że skarżący co do zasady podnosi jeden główny zarzut: brak dostępu niektórych wydzielonych działek do drogi publicznej. Sąd ponownie podkreślił, że zarzut braku udziału skarżącego w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji autostrady nie może być w niniejszej sprawie skuteczny, skoro w sensie procesowy odnosi się on do zupełnie innej sprawy prawomocnie już zakończonej. Przedmiotem natomiast postępowania w rozpoznawanej jest kontrola pod kątem zgodności z prawem decyzji organów podjętych w następstwie ustalenia lokalizacji autostrady a dotyczących zatwierdzenia projekt podziału nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości D. B., w granicach działki nr [...] o powierzchni 6.500 m kw. Kwestie dotyczące podziału nieruchomości uregulowane zostały przede wszystkim w przepisach art. 92 i następnych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 z późn.zm). Z przepisów tych wywieść można zasadę dopuszczalności podziału pod warunkiem, że jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 ), a w przypadku braku planu - gdy nieruchomość położona jest na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzania planu - jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi lub warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 94 ust. 1 ustawy). Od zasady tej ustawodawca przewidział jednak, enumeratywnie wymienione, wyjątki dopuszczające podział nieruchomości niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 95 pkt 6 ustawy podział taki może być dokonany między innymi w celu wydzielania części nieruchomości objętej decyzją o lokalizacji drogi krajowej. Z przywołanych przepisów wynika, że jeżeli podział dokonywany będzie w celu wskazanym w art. 95 pkt 6 przywołanego wyżej aktu, organ zatwierdzający ten podział kierować się będzie przede wszystkim ustaleniami wynikającymi z ostatecznej decyzji o lokalizacji drogi krajowej, nawet jeżeli będą się one różnić od zapisów planu miejscowego. W ostateczności to właśnie decyzja o lokalizacji drogi krajowej, jako akt, który w sposób szczegółowy i precyzyjny określa położenie i granice planowanej inwestycji publicznej w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości, determinować będzie również granice przyszłego podziału tych nieruchomości. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady powinna, między innymi, zawierać linie rozgraniczające teren na którym przewidziana jest realizacja inwestycji. Wprowadzenie takiego wymogu miało na celu - już na etapie lokalizacji - wyodrębnienie i jednoznaczne określenie terenu pod budowę przyszłej autostrady. Dla postępowania podziałowego, linie rozgraniczające określone w decyzji o lokalizacji drogi, mają zatem podstawowe i przesądzające znaczenie. Skoro zatem podział następuje w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o lokalizacji drogi, to organ zatwierdzający ów podział, związany jest liniami rozgraniczającymi ustalonymi w decyzji o lokalizacji autostrady. To zaś oznacza, iż linia rozgraniczająca jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek, wydzielonych pod autostradę. Związanie organu zatwierdzającego podział nieruchomości liniami rozgraniczającymi teren, dotyczy określenia przebiegu granic i nie może "uszczuplić" terenu przeznaczonego pod autostradę. Ratio legis omawianych unormowań zobowiązuje organ do wydzielenia ściśle określonego terenu pod budowę autostrady w taki sposób, aby jednoznacznie dla przyszłego zarządcy autostrady określić teren tej autostrady (tak uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r., OPK 25/01, ONSA 2002/04/140). Wobec przedstawionych wyżej uwag stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że część nieruchomości stanowiącej własność skarżącego objęta decyzją o lokalizacji autostrady A-4 musi być wydzielona zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren autostrady wyniesionymi na załączniku graficznym do przywołanej wyżej decyzji lokalizacyjnej. Prawidłowo również granice wydzielonych działek ustalono zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren autostrady. Wobec związania przywołaną decyzją lokalizacyjną organy nie mogły w odmienny sposób ustalić granic nowo wydzielonych nieruchomości. Ponadto z chybione uznać należy zarzut skargi o braku dostępu do drogi publicznej, skoro z projektu zagospodarowania terenu oraz projektu techniczno-budowlanego jednoznacznie wynika, że powstała w wyniku podziału działka [...] ma zapewniony dostęp do drogi publicznej - drogi powiatowej nr [...], która ma być przebudowana - poprzez sieć projektowanych i istniejących dróg wewnętrznych gminnych stanowiących dojazd do pól uprawnych. Natomiast działka nr [...] wchodzi w skład pasa autostrady, co oznacza, że będzie ona stanowić drogę publiczną. Odnosząc się natomiast do podniesionego przez skarżącego na dalszym etapie postępowania przed tutejszym Sądem zarzut naruszenia art. 95 pkt. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez zrealizowanie celu publicznego na podstawie innej (późniejszej) decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi (decyzja z dnia 27 sierpnia 2007 r. Nr [...]). wskazać należy, iż Sąd bada legalność działań podejmowanych przez organy administracji publicznej według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania ostatecznej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. przy wydawaniu w dniu 13 grudnia 2005 r. Nr [...] decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości D. B., w granicach działki nr [...] związany był wcześniejszą, istniejącą wtedy w obrocie prawnym - decyzją Wojewody [...] z dnia 23 marca 1998 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji autostrady płatnej A -4 na terenie województwa dolnośląskiego dla odcinak Z. – K., dlatego też późniejsza decyzja lokalizacyjna na którą powołuje się skarżący nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. W tym kontekście wymaga również podkreślenia, że żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami ani rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości nie upoważnia organu zatwierdzającego podział nieruchomości do weryfikacji linii rozgraniczającej teren przewidziany pod autostradę. Byłoby to zresztą niezrozumiałe. Właśnie związanie organu zatwierdzającego podział nieruchomości liniami rozgraniczającymi teren dotyczy określenia przebiegu granic i nie może "uszczuplić" terenu przeznaczonego pod autostradę. Ratio legis omawianych unormowań zobowiązuje organ do wydzielenia ściśle określonego terenu pod budowę autostrady w taki sposób, aby jednoznacznie dla przyszłego zarządcy autostrady określić teren tej autostrady. Oczywiście otwartą kwestią jest uwzględnienie interesu właścicieli nieruchomości oraz przesądzenie, czy dojdzie do wykupu całej dotychczasowej nieruchomości niezależnie od zatwierdzonego podziału nieruchomości; to jednak należy do postępowania wywłaszczeniowego. Inaczej rzecz ujmując, organ administracji publicznej zatwierdzający projekt podziału nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i związany liniami rozgraniczającymi teren, wyznaczonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, nie może badać okoliczności będących przedmiotem oceny w odrębnych postępowaniach W tej sytuacji w oparciu o przepis art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło