II SA/Wr 2322/03
WyrokWSA we Wrocławiu2004-10-20
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Bogumiła Skrzypczak, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której prawo do zasiłku przedemerytalnego ustało z powodu nabycia prawa do renty inwalidzkiej, przysługuje prawo do wznowienia wypłaty tego zasiłku po ustaniu prawa do renty, w sytuacji gdy instytucja zasiłków przedemerytalnych została zlikwidowana?Ratio decidendi
Prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem nabycia prawa do renty inwalidzkiej, zgodnie z art. 37n ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sam fakt nabycia uprawnienia do renty decyduje o utracie statusu osoby bezrobotnej i tym samym o ustaniu prawa do zasiłku. Likwidacja instytucji zasiłków przedemerytalnych od 1 stycznia 2002 r. uniemożliwia ich przyznanie na nowo, a brak przepisów przejściowych wyklucza możliwość wznowienia wypłaty utraconego świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący H. H. uzyskał prawo do zasiłku przedemerytalnego, które następnie ustało z powodu nabycia prawa do renty inwalidzkiej. Po ustaniu prawa do renty, skarżący ponownie zarejestrował się w urzędzie pracy i ubiegał się o przywrócenie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organy administracyjne odmówiły przywrócenia świadczenia, wskazując na ustanie prawa do zasiłku z powodu nabycia renty oraz na likwidację instytucji zasiłków przedemerytalnych. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie jego praw nabytych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) S. WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 roku sprawy ze skargi H. H. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego; - o d d a l a skargę.
Uzasadnienie.
Decyzją Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy z dnia [...]r. (Nr [...]) przyznano H. H. prawo do zasiłku przedemerytalnego poczynając od dnia [...] r.
Prawo to decyzją Starosty L. z dnia [...]r. (Nr [...]) ustało od dnia [...] roku, z powodu uzyskania przez H. H. prawa do renty inwalidzkiej.
W dniu [...] roku H. H. ponownie dokonał rejestracji w Urzędzie Pracy. Rejestracji dokonał bezpośrednio po utracie prawa do renty inwalidzkiej.
Decyzją Starosty L., wydaną na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, H. H. uzyskał status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji i prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
W dniu [...]H. H. zgłosił wniosek o przywrócenia prawa do zasiłku przedemerytalnego, wskazując jednocześnie, że zasiłek przedemerytalny uległ zawieszeniu na okres otrzymywania renty powypadkowej.
Starosta L. decyzją z dnia [...] (Nr [...]) odmówił wznowienia wypłaty zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że prawo do zasiłku przedemerytalnego w przypadku H. H. ustało od dnia [...]roku z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Z tym dniem wnioskodawca przestał spełniać warunki, od których zależy uzyskanie statusu bezrobotnego, określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W związku z tym na podstawie art. 37n ust. 1 cyt. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania, jego prawo do zasiłku przedemerytalnego ustało.
Odwołując się od tej decyzji wnioskodawca zarzucił, że zasiłek przedemerytalny został przyznany do osiągnięcia wieku emerytalnego. Okresowe pobieranie renty powoduje zawieszenie prawa do świadczenia, co nie wyklucza dalszego otrzymywania tego świadczenia po ustaniu prawa do renty inwalidzkiej.
Wojewoda D. decyzją z dnia [...]roku (Nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że skoro H. H. utracił prawo do zasiłku przedemerytalnego w [...] r., to w dniu [...]roku, tj. w dniu kolejnej rejestracji jego uprawnienia ustalane są na nowo, według przepisów obowiązujących w dniu orzekania. Organ wskazał również, iż z dniem 1 stycznia 2002 zasiłki przedemerytalne uległy likwidacji, na podstawie art. 11 ust. 2 i art. 3 przepisów przejściowych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. H. zarzucił, że przysługuje jemu prawomocnie nabyte prawo do kontynuowania świadczenia, powołując się na pouczenie zawarte w decyzji z dnia [...]r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zarzucił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego nie zostało zawieszone z powodu uzyskania przez skarżącego prawa do renty inwalidzkiej, lecz prawo to ustało. Obowiązujące prawo w chwili załatwiania sprawy po ponownej rejestracji skarżącego nie przewiduje automatycznego powrotu do zasiłku, do którego prawo wygasło wcześniej.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów.
W szczególności organy nie naruszyły prawa materialnego, tj. art. 37n ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 47 poz. 211 z 1996 roku, jak też w brzmieniu późniejszym, wynikającym z Dziennika Ustaw z 2001 roku Nr 6 poz. 56, ze zmiany wynikającej z Dziennika ustaw z 2001 roku Nr 89 poz. 973, jak też ze zmiany wynikającej z Dziennika Ustaw z 2001 roku Nr 154 poz. 1793).
Art. 37n ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w każdym wyżej wskazanym brzmieniu przewidywał ustanie prawa do zasiłku przedemerytalnego w sytuacji, gdy osoba pobierająca ten zasiłek utraciła przymiot osoby bezrobotnej, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 2 tej ustawy. Ostatnio wskazany przepis zawierał definicję pojęcia osoby bezrobotnej. W punkcie c) tego przepisu stwierdzono między innymi, że bezrobotną jest osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Oznacza to a contrario, że osoba, która nabyła prawo do renty inwalidzkiej nie może być uznana za bezrobotną, w rozumieniu cyt. ustawy.
Jak już wyżej wskazano przepis art. 37n ust. 1 przewidywał ustanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, gdy osoba pobierająca to świadczenie utraciła status osoby bezrobotnej, zaś zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. c ustawy, nabycie prawa do renty inwalidzkiej jest równoznaczne z utratą statusu osoby bezrobotnej.
Wskazane przepisy nie uzależniały utraty statusu bezrobotnego od czasokresu, na jaki została przyznana renta inwalidzka. Sam fakt nabycia uprawnienia do takiego świadczenia z ubezpieczenia społecznego decydował o tym, że osoba nabywająca to uprawnienie nie mogła być uznawana za osobę bezrobotną. W związku z tym w tej sprawie nie mają istotnego znaczenia te wszystkie zarzuty skarżącego, w których wskazywał, że prawo do renty inwalidzkiej nabył tylko na ściśle określony czas.
Utrata bowiem renty inwalidzkiej mogła skarżącemu dawać prawo - po spełnieniu innych warunków wymaganych ustawą - do ponownego ubiegania się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej i przyznanie świadczeń przewidzianych dla osoby bezrobotnej w chwili ponownej rejestracji. W związku z tym fakt przyznania skarżącemu renty inwalidzkiej na czas określony nie tworzy po jego stronie innej sytuacji, aniżeli wynikającej z wyżej cytowanych przepisów.
W niniejszej sprawie istotne jest jedynie to, że skarżący nabył uprawnienia do takiego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, a także iż przepis art. 2 ust. 1 pkt. c w takim wypadku nie pozwalał uznawać skarżącego za osobę bezrobotną.
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma podstaw do uznania, że nabycie prawa do renty inwalidzkiej powodowało jedynie zawieszenie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Takie twierdzenie jest sprzeczne z treścią art. 37n ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym zarówno w dniu wydania przez organ decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, jak też w okresie późniejszym, aż do chwili utraty mocy obowiązującej tego przepisu, to jest do dnia 1 stycznia 2002 roku. Z brzmienia tego przepisu wyraźnie wynika, że w stosunku do osoby, która nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt. 1 - zatem również osoba wymieniona w punkcie c tego przepisu - prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje.
Trafnie wskazał organ administracyjny, że nie jest możliwa odmienna interpretacja tego przepisu. Stosownie bowiem do regulacji zawartej w ust. 2 art. 37n prawo do zasiłku przedemerytalnego ulega zawieszeniu, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie podjęła zatrudnienie lub uzyskuje dochody z tytułu innej pracy zarobkowej w wymiarze nie przekraczającym połowy najniższego wynagrodzenia. Ustawodawca wyraźnie zatem wskazał przypadki, w których zasiłek przedemerytalny podlegał zawieszeniu, wprowadzając odrębny ust. 2 w art. 37n. Ustawodawca dokonał więc rozróżnienia sytuacji osób wymienionych w ust. 2 art. 37n od sytuacji osób wymienionych w ust. 1.
W związku z tym prawidłowo uznał organ administracyjny, że brzmienie art. 37n wyklucza uznanie, że sytuacja osoby, która nabyła prawo do renty inwalidzkiej winna być oceniana według zasady wynikającej z ust. 2 tego przepisu, skoro jednoznacznie wynika, że takie osoby objęte są regulacją wynikającą z ustępu 1. Ten zaś przepis przewidywał ustanie prawa do zasiłku przedemerytalnego w razie uzyskania prawa do renty inwalidzkiej.
Niezależnie od powyższego w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Starosty L. z dnia [...]r. (Nr [...]) stwierdzająca, że od dnia [...]roku prawo skarżącego do zasiłku przedemerytalnego ustało z powodu uzyskania przez H. H. prawa do renty inwalidzkiej. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna, korzysta zatem z zasady trwałości, określonej w art. 16 § 1 Kpa. W związku z tym skarżący nie może obecnie twierdzić, że jego prawo do zasiłku przedemerytalnego uległo zawieszeniu, gdyż takie twierdzenie jest niezgodne z treścią wymienionej decyzji.
Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że ustawodawca nie wprowadził żadnego przepisu przejściowego, który odnosiłby się do takiej sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący.
Kwestię zasiłków przedemerytalnych do dnia 1 stycznia 2002 roku regulował art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmn.). Przepis ten został uchylony przez art. 3 pkt. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. (Dz.U z 2001 roku Nr 154 poz. 1793) zmieniającej ustawę z dniem 1 stycznia 2002 r. Od dnia 1 stycznia 2002 roku w polskim porządku prawnym nie istnieje już instytucja zasiłków przedemerytalnych, w takim rozumieniu, jak regulacja zawarta w poprzednio obowiązującym art. 37j. Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154 poz. 1793) uchylając art. 37j w art. 11 ust. 2 określiła, że osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że podlegają one waloryzacji na zasadach określonych dla zasiłków dla bezrobotnych obowiązujących w okresie ich wypłacania, a do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28, 28a, 29, 34 oraz 37l-37o ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmn.), w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych.
Ustawa ta nie zawiera natomiast żadnych przepisów przejściowych, które pozwalałyby na przyjęcie, że osoba, która kiedykolwiek posiadała prawo do zasiłku przedemerytalnego, które następnie utraciła, może domagać się wznowienia wypłaty utraconego wcześniej świadczenia.
Zasadnie zatem uznały organy administracyjne, że nie istnieje podstawa prawna do odnowienia prawa skarżącego do zasiłku przedemerytalnego.
Trafny jest też pogląd organów, że skarżący co najwyżej mógłby ubiegać się o świadczenia dla bezrobotnych na nowych zasadach. Przepisy obowiązujące jednak w dniu ponownej rejestracji w urzędzie pracy nie przewidywały już zasiłku przedemerytalnego. Organy działają na podstawie obowiązującego prawa i nie mogły przyznać świadczenia nie przewidzianego przez prawo w dniu wydawania zaskarżonej decyzji.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa.
W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu.
Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło