II SA/Wr 233/05
WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego decyzją administracyjną, czy też powinno to nastąpić w drodze postanowienia, a jeśli tak, to czy brak takiego postępowania wyjaśniającego stanowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego decyzją administracyjną, lecz powinno to nastąpić w drodze postanowienia. Brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu technicznego obiektu i ewentualnych zagrożeń stanowi naruszenie przepisów proceduralnych (art. 6, 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 85 § 1, 107 § 3 k.p.a.) oraz materialnoprawnych (art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu A Sp. z o. o. przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego zbiornika wyrównawczego wody. Organ I instancji uznał, że budowa zbiornika nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale postępowanie powinno być prowadzone w trybie dotyczącym utrzymania obiektu budowlanego. Odwołanie strony podnosiło brak ustaleń co do stanu technicznego obiektu i zarzucało naruszenie przepisów proceduralnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na istnienie wątpliwości co do stanu technicznego obiektu. Przedsiębiorstwo wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. poprzez brak postępowania wyjaśniającego i wydanie decyzji zamiast postanowienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 755 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Orzeczono również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego A Sp. z o. o. w B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 31 stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego zbiornika wyrównawczego wody, wybudowanego na terenie działki nr [...] obręb L. gmina B. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania; I. orzeka, że skarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W dniu 16 grudnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie J. wydał na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) decyzję Nr [...], którą nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu A Sp. z o. o. w B. przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego zbiornika wyrównawczego wody na terenie działki [...] obręb L. gmina B. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniach od 30 marca do 3 lipca 2004 r. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe A Sp. z o. o. w B. przeprowadziło na powyższej działce roboty budowlane, polegające na budowie zbiornika wyrównawczego wody, co wynikało z treści decyzji Wojewody J. z dnia 19 marca 1996 r. o pozwoleniu wodnoprawnym. Inwestor po uzyskaniu decyzji Burmistrza B. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 18 listopada 1999 r. Nr [...], wystąpił z wnioskiem do Starosty J. o udzielenie pozwolenia na budowę dla omawianej inwestycji, który do chwili obecnej nie został rozpoznany. Pismem z dnia 7 maja 2003 r. inwestor powiadomił Starostwo Powiatowe w J. o wznowieniu budowy przedmiotowego zbiornika, a następnie pismem z dnia 23 czerwca 2003 r. o zakończeniu tej budowy. Organ ten do w/w zawiadomienia nie wniósł sprzeciwu w ustawowym terminie. Wobec powyższego faktu organ I instancji uznał, iż może co do przedmiotowego obiektu budowlanego przeprowadzić postępowanie administracyjne w świetle przepisów rozdziału 6 (art. 61- art. 72) ustawy - Prawo budowlane, dotyczących właściwego utrzymania obiektu budowlanego, a nie w trybie art. 48-51 tejże ustawy, które regulują tryb postępowania w przedmiocie budowy obiektów w warunkach samowoli budowlanej. Jak wskazuje Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie J., art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego stanowi, iż właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli w terminie, o którym mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Stąd po ustaleniu stanu faktycznego i prawnego organ I instancji orzekł jak w sentencji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowemu A Sp. z o. o. w B. twierdzą, iż żądanie ekspertyzy powinno być poprzedzone wizją lokalną właściwego organu, który ma uzasadnione obawy, iż obiekt zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Organ nie poczynił ustaleń co do stanu technicznego obiektu. W trakcie postępowania nie stwierdzono niewłaściwego stanu technicznego obiektu tylko brak decyzji, której nie wydał organ Urzędu. Nadto podniesiono, iż w czasie prowadzenia robót budowanych przy zbiorniku był prowadzony nadzór budowlany, którego potwierdzeniem jest m.in. Dziennik Budowy, którego kserokopia była dołączona i przekazana za protokołem z dnia 19 września 2003 r. W protokole tym, została naniesiona ostatnia data wpisu w Dzienniku Budowy tj. 1 lipca 2003 r. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 21 października 2004 r., którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia 14 czerwca 2004. Nr [...], nakazującą rozbiórkę przedmiotowego zbiornika wyrównawczego wody i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, w sposób istotny i jednoznaczny ustala stan faktyczny i prawny odnośnie dokumentacji zbiornika oraz warunków jego budowy i eksploatacji przez odwołującego się. Według tej decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. winien w trybie pilnym wydać decyzję odnośnie pozwolenia na eksploatację tego zbiornika i zatwierdzenie tego stanu faktycznego i prawnego, wydając zezwolenie na eksploatację. Zdaniem odwołującego się, w świetle powyższych faktów, decyzja I instancji jest nietrafna i bezzasadna oraz wpływa na
przewlekłość postępowania administracyjnego. Narusza prawa strony poprzez obciążenie niepotrzebnymi i bezzasadnymi kosztami, jakie spowoduje nowa ekspertyza biegłego. Fakty te i okoliczności w całości potwierdza Dziennik Budowy, prowadzony przez osobę uprawnioną. Nadto odwołujący się podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. nie powiadomił jego pełnomocnika radcy prawnego C. K. o powyższej decyzji.
Pismem z dnia 3 stycznia 2005 r. odwołanie wniósł pełnomocnik strony zarzucając naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez nie doręczenie jemu decyzji I instancji mimo, że strona ustanowiła pełnomocnika. Nadto naruszenie art. 62 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane przez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem dokonania konkretnych ustaleń zarówno co do rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu i dopiero po wnikliwej ocenie dokonanej w aspekcie powyższego przepisu - podjęcie decyzji o przeprowadzeniu kontroli bądź wydanie postanowienia o nakazie wykonania ekspertyzy. By dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, występuje należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń w tym zakresie. Zdaniem pełnomocnika odwołującego się organ I instancji winien wydać postanowienie a nie decyzję. Nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązku poddania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, dodatkowej kontroli, powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, w której mógłby być także określony obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego całego obiektu lub jego części. Jeżeli zachodzi potrzeba dostarczenia samej ekspertyzy w toku postępowania administracyjnego, to organ orzeka o tym w drodze postanowienia. Nadto wskazał on, iż zostały naruszone również przepisy art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na jej rozstrzygnięcie. W związku z powyższym pełnomocnik odwołującego się wniósł o zmianę decyzji organu I instancji lub jej uchylenie i umorzenie postępowania.
W dniu 31 stycznia 2005 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z brzemienia przepisu art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego wynika, że tylko w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska organ nadzoru budowlanego może nakazać przeprowadzenie kontroli w terminie. Jednocześnie w decyzji nakazującej przeprowadzenie kontroli organ może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Jeżeli natomiast zachodzi potrzeba dostarczenia samej ekspertyzy w toku postępowania administracyjnego, to organ orzeka o tym w drodze postanowienia. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że w wyrokach, na które powołuje się pełnomocnik odwołującego się, a zapadłych w innych sprawach, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania, w szczególności do zmiany lub uchylenia przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzenia postępowania. O tym, że postępowanie I instancji dotyczące przedmiotowego zbiornika wody nie jest bezprzedmiotowe nie świadczy decyzja organu odwoławczego z dnia 21 października 2004 r. Nr [...]. W zaistniałej sytuacji faktycznej, gdy budowa obiektu budowlanego została zakończona a przejęcie zawiadomienia nastąpiło w sposób wadliwy postępowanie powinno być prowadzone w trybie przepisów regulujących sprawę utrzymania obiektu budowlanego w tym np. art. 62 ust. 3. Na podstawie w/w przepisu organ nie rozstrzyga jeszcze sprawy co do istoty w sposób ostateczny. Co do kwestii doręczenia pełnomocnikowi decyzji organu I instancji wskazano, iż została ona mu doręczona w dniu 7 stycznia 2005 r., o czym świadczy pismo przewodnie z dnia 19 stycznia 2005 r. i załączone zwrotne potwierdzenie odbioru.
W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, iż podjecie niewadliwego rozstrzygnięcia sprawy przedmiotowego zbiornika winno nastąpić na podstawie ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez uprawnioną osobę. Wobec braku aktualnej oceny stanu technicznego oraz faktu wybudowania przedmiotowego obiektu w istocie bez zezwolenia właściwego organu i odpowiedniego projektu budowlanego, a następnie przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy jakkolwiek ze skutkiem prawnym, to jednakże bez wymaganych przepisami dokumentów, istnieją uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu. Zachodzi zatem obawa, że obiekt mógł być wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych i występuje stan mogący spowodować zagrożenie. Jeżeli z opracowanej ekspertyzy będzie wiadomo, że przy jego realizacji nie doszło do naruszenia w/w przepisów mających charakter bezwzględnie obowiązujący, organ I instancji winien postępowanie umorzyć.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosło przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe A w B., reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego C. K. W skardze zarzucono naruszenie przepisu art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 6 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem dokonania konkretnych ustaleń co do rodzaju obkute budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu i dopiero po wnikliwej ocenie w zakresie określonym w tych przepisach, podjęcia decyzji o przeprowadzeniu kontroli bądź wydania postanowienia o nakazie sporządzenia ekspertyzy. Zdaniem strony naruszono również art. 123 kpa poprzez wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji, zamiast wymaganego prawem - postanowienia; przepisy art. 7, 8 i 77§ 1 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, mających wpływ na jej rozstrzygniecie; art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest w pełni zasadna. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd badając legalność zaskarżonego orzeczenia organu administracji państwowej, uwzględnia wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz stan prawny sprawy obowiązujący w dacie podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na rozstrzygniecie sprawy. W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 62 ust. 3 tejże ustawy właściwy organ może w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska - nakazać przeprowadzenie w każdym terminie kontroli, o którym mowa w ust. 1, a także żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Z treści powyższego przepisu wynika w jakich okolicznościach organ może korzystać ze swych uprawnień i nakazać przeprowadzenie kontroli a nawet przedstawienia ekspertyzy technicznej. Otóż w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego i to w stopniu zagrażającym życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, czy środowiska. By dokonać jednak oceny, czy taki stan występuje należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń zarówno, co do rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu - i dopiero po wnikliwej ocenie dokonanej w aspekcie wskazanych przepisów prawnych podjąć stosowne decyzje tymi przepisami przewidziane tj. przeprowadzenie kontroli bądź wykonanie ekspertyzy (zob. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 1999 r.; IV SA 167/97; LEX nr 47197).
W niniejszej sprawie, jak słusznie zarzuca skarga, nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego, które dałoby ustalenia właśnie w zakresie stanu technicznego przedmiotowego zbiornika i ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu. Organ I instancji nie ustalił zatem, czy w rozpatrywanej sprawie występują przesłanki z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego i czy były podstawy by nakazać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego. Powyższe prowadzi to stwierdzić, iż decyzja organu I instancji zapadła z rażącym naruszeniem przepisów materialnoprawnych art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego.
Nałożenie na stronę skarżącą obowiązków bez wyjaśnienia przesłanek zastosowania art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego stanowi również naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy procedury administracyjnej obligują organy administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 k.p.a.), do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Ustalenia poczynione w postępowaniu dowodowym powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym decyzji po myśli art. 107 § 3 kpa. Przepis tego artykułu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności, wyrażona w art. 7, 75 k.p.a., wymaga by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Stosownie do treści art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być oględziny. Dowód z oględzin (art. 85 § 1 k.p.a.) jest środkiem umożliwiającym bezpośrednie zetknięcie organu ze stanem faktycznym w danej sprawie i należy do ważniejszych w systemie środków dowodowych. W rozpatrywanej sprawie wprawdzie oględziny przedmiotowej inwestycji przeprowadzono, ale nie na okoliczności wymienione w przepisie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, tj. stanu technicznego i zagrożeń z nim związanych.
Badając pod tym kątem decyzję organu I instancji Sąd uznał, że narusza ona przepisy art. 7, 11, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w sposób który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnia to w konsekwencji jej uchylenie, jak również zaskarżonej decyzji jako, że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. Organ odwoławczy, który zgodnie z art. 138 kpa ma charakter kontrolno-merytoryczny nie uzupełnił braków postępowania i utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, zaakceptował całkowite zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jakiego wymaga zastosowanie art. 62 Prawa budowlanego.
Wydanie przez organ I instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania administracyjnego i przepisy prawa materialnego obligowało organ odwoławczy do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do merytorycznego rozpatrzenia przez ten organ. Istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje wiec zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 k.p.a. organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma on obowiązek rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. W sytuacji zaś, gdy decyzja organu I instancji jest wadliwa, obowiązkiem organu odwoławczego jest wydanie decyzji uchylającej taką decyzję i przekazującą do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy utrzymał jednak decyzję organu I instancji, nie usuwając naruszeń prawa popełnionych przez ten organ. Tym samym wydał decyzję również naruszając prawo, co musiało skutkować uchyleniem decyzji zarówno I jak i II instancji.
W ocenie Sądu niedopuszczalnym jest ponadto zawarcie w uzasadnieniu decyzji, jak to uczynił organ odwoławczy, przypuszczeń, że "zachodzi obawa, iż obiekt mógł być wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych i występuje stan mogący spowodować zagrożenie". Przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego wyraźnie określa przesłanki jego zastosowania. Stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska (podkreślenie Sądu), musi nastąpić w sposób jednoznaczny, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a nie hipotetycznie.
Precyzyjne i wyraźne sformułowanie przepisu, będącego podstawą materialnoprawną wydanych w tej sprawie decyzji, nie może prowadzić do zastosowania art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w sytuacji innej, niż w nim określona. Interpretacja rozszerzająca, jakiej dokonał organ odwoławczy w tej sprawie, jest niedopuszczalna.
Nadto należy wskazać, iż zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązku poddania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, dodatkowej kontroli, powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, w której mógłby być także określony obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego całego obiektu lub jego części. Jeżeli zachodzi potrzeba dostarczenia samej ekspertyzy w toku postępowania administracyjnego, to organ orzeka o tym w drodze postanowienia. Twierdzenie organu odwoławczego, że "podjecie niewadliwego rozstrzygnięcia sprawy przedmiotowego zbiornika winno nastąpić na podstawie ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez uprawnioną osobę", wprawdzie jest zgodne z przepisami procedury administracyjnej dotyczącymi kwestii wynikających w toku postępowania, o których orzeka się w drodze postanowienia. Jednakże nie licuje ono z nakazaniem przedstawienia tejże ekspertyzy w drodze decyzji. Zgodnie bowiem z przepisami k.p.a. o kwestiach wynikających w toku postępowania, a niezbędnych do jego właściwego przeprowadzenia, orzeka się w drodze postanowienia, które ma charakter dowodowy. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organ podejmuje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy na podstawie np. art. 66 czy 67 Prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r.; IV SA 1622/97; LEX nr 47838).
Art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, powołany przez organy orzekające w niniejszej sprawie, nie daje podstawy do nałożenia na stronę decyzją administracyjną obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego zbiornika sporządzonej przez uprawnioną osobę. Przepis ten upoważnia wprawdzie właściwy organ do zażądania przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części, jednakże jest to przepis o charakterze procesowym. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 77 § 1 Kpa, zasadniczo ciężar udowodnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy nakładają na organ administracji. Jak to jednak zostało przyjęte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ może zażądać przedstawienia technicznej ekspertyzy postanowieniem wydanym w toku postępowania dowodowego a nie decyzją administracyjną, której istotą jest zasadniczo rozstrzygnięcie sprawy w znaczeniu materialnoprawnym (zob. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 1998 r.; IV SA 623/96; LEX nr 43123).
Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organy administracji nie nakazały decyzją podjętą na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego przeprowadzenia kontroli, lecz wyłącznie przedstawienia ekspertyzy.
Powyższe uchybienia pozwalają stwierdzić, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, a więc z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego art. 6, 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 85 § 1 oraz art. 138 k.p.a. a także przepisów o uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uwzględniając powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200. Zgodnie z art. 152 ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Stąd orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło