II SA/Wr 2357/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) WSA Anna Siedlecka Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J., J. i A. M. na decyzję Wojewódzkiego D. Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie nakazu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Decyzją z dnia [...], (nr [...]) Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w P. nakazał J., J. i A. M. przeniesienie istniejących drzwi wejściowych w dobudowanym ganku na jedną ze ścian bocznych, w budynku na nieruchomości nr [...] w G. Rozstrzygnięcie to zostało oprotestowane przez strony zobowiązane, w związku z czym w postępowaniu odwoławczym wydano decyzję którą je uchylono i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w związku z zastosowaniem błędnej ustawy jako podstawy prawnej nałożonego obowiązku. W związku z tym decyzją z dnia [...], (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ponownie, na podstawie właściwej ustawy, nakazał J., J. i A. M. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia 31 października 2002 r. Rozstrzygnięcie to zostało ponownie zaskarżone przez strony zobowiązane. Decyzją z dnia [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J., J. i A. M. od opisanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w sprawie nakazu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 20 grudnia 2002 r.; w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że skarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z powołaną regulacją organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie tego typu jest konsekwencją działania inwestora w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, co spowodowało zaistnienie bezsprzecznej samowoli budowlanej. Natomiast szczegółowy charakter rozstrzygnięcia określający sposób zakończenia sprawy - w tym przypadku jest to doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, leży w gestii organu orzekającego. Organ odwoławczy uznał, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, iż rozstrzygnięcie tego typu jest w badanej sprawie dopuszczalne i słuszne. Jedynie z uwagi na upływ wyznaczonego przez organ pierwszej instancji terminu realizacji obowiązków celowe jest wyznaczenie nowego, co umożliwi stronom realne wykonanie nakazanych czynności. Zdaniem organu argumenty odwołania uznać należy w świetle wyżej powiedzianego za bezzasadne. W pierwszej kolejności D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wyjaśnia, iż skarżona decyzja nie stanowi w swym założeniu sankcji za naruszenie przez inwestora prawa, lecz zmierza do umożliwienia mu konwalidacji popełnionych samowolnie czynności. Po wywiązaniu się z nałożonych obowiązków współwłaściciele nieruchomości osiągną stan zgodności z normami prawa budowlanego. Organ podkreśla, iż wykonanie obowiązku określonego w skarżonej decyzji jest jedynym prawnie dopuszczalnym sposobem osiągnięcia powyższego stanu, podważanie zaś celowości jego nałożenia nie leży w interesie stron, ponieważ uniemożliwi osiągnięcie satysfakcjonujących je skutków prawnych. Należy również podkreślić, iż dla charakteru wydanych w sprawie rozstrzygnięć nie ma wiodącego znaczenia, czy inwestorka wykonała roboty budowlane bez pozwolenia na budowę, czy też posiadając pozwolenie naruszyła obowiązujące normy prawne dotyczące odległości od sąsiedniego obiektu, ponieważ oba rodzaje naruszeń skutkują tożsamym nakazem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Na koniec organ wyjaśnia, że (jego zdaniem) , strony dokonują błędnej interpretacji art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, twierdząc, iż stosować można go jedynie po uprzednim wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50; ustawodawca przewidział bowiem sytuacje gdy organ nadzoru budowlanego podejmuje interwencję już po zakończeniu robót budowlanych, o czym świadczy nie zauważony przez odwołujących się art. 51 ust. 4 prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest chybiona. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczy mi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, orzekając w sprawie kompetentny organ nadzoru budowlanego, przywołując w podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał współwłaścicielom nieruchomości budynkowej dokonać w określonym terminie szeregu czynności faktycznych, których celem jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W świetle tego materialno-prawnego przepisu (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji ostatecznej) organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. W myśl ustępu 4 tego artykułu przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Zatem przywołany przepis ma zastosowanie także w przypadku, gdy roboty budowlane zostały wykonane wcześniej. Nadto, sądowi wiadomym jest z urzędu, a wskazuje na to lektura akt II SA/Wr 35/03 (sądowych i dołączonych do nich administracyjnych), że sąd powszechny rozpoznawał sprawę z powództwa skarżących przeciwko uczestniczce postępowania o nakazanie i prawomocnymi wyrokami w tamtych sprawach nakazał uczestniczce zamurowanie okna łazienkowego. Natomiast z lektury uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w L. w tamtej sprawie cywilnej (II CA 381/02) wynika także, iż okno od kuchni zostało wykute zgodnie z porozumieniem z dnia 10 września 1984 r. pomiędzy F. B. a E. J. i A. Sz. zezwalającym na wykonanie okna (od kuchni) w ścianie budynku wychodzącego sąsiednią nieruchomość – ksero w aktach II SA/Wr 35/03. Z umowy tej wynika, że "B. F. zezwala na wstawienie okna wychodzące na podwórze w rozmiarze 145 cm x 1,15 cm, pod warunkiem, że szyby będą matowe". Wskazać tu jeszcze należy, że w świetle art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) przez "roboty budowlane" rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. W konsekwencji podzielić trzeba pogląd organów, że na wstawienie okna nie było potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę. W dacie wykonywania okien w budynku E. J. obowiązywało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) i w świetle § 12 ust. 1 tego rozporządzenia budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. 2. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Z dołączonego do akt "szkicu podwórza pomiędzy budynkami nr [...] i [...] w G. wynika, że odległość między ścianą z oknami i ścianą budynku skarżących wynosi 484 cm. W konsekwencji właściciel budynku nie musiał dysponować zgodą sąsiada na wybicie otworów okiennych. Natomiast dobudowa ganku przez właściciela posesji nr [...] nie spełnia wskazanych normatywów, bowiem z tego samego szkicu wynika, że drzwi wejściowe na ganek znajdują się w odległości 368 od okna kuchennego. Dlatego, inwestor zastając stan faktyczny nie mógł w tym miejscu zainstalować otworu drzwiowego. Kontrolowana inwestycja miała miejsce, jak wskazują akta, również podczas obowiązywania tego rozporządzenia. W konsekwencji należy dojść do przekonania, że zakwestionowane decyzje nie naruszają prawa, organy były uprawnione do ich wydania, co prowadzi do oddalenia skargi, po myśli art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 51. 1. Przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. 1a. Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. 2. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. 3. W przypadku wykonywania robót budowlanych, polegających na rozbiórce obiektu lub jego części, właściwy organ w decyzji, o której mowa w ust. 2, może nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. 4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Art. 52. Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 i art. 51. Skarżąca K. M. dołączyła do akt, w postępowaniu administracyjnym 2 oświadczenia osób, które (na zlecenie M. B., ówczesnej właścicielki) w roku 1994 wykonały dobudowę ganku. W konsekwencji, dokonując tej dobudowy inwestorka miała pełną świadomość, że ściana budynku sąsiedniego jest ścianą z otworami. Zatem w zaistniałym stanie faktycznym organ był uprawniony do wydania decyzji nakazującej doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, po myśli art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.