II SA/Wr 2373/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki kiosku zlokalizowanego na terenie holu dworca PKP S.A. w L. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz skarżącej T. G. kwotę 265, 00 zł( słownie: dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana Syga akt IISA/Wr 2373/02 1 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L., powołując się na przepisy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( j.t Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., nakazał T. G. dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego - kiosku, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie holu dworca PKP w L. o pow. ok. 12,00 m2 oraz nakazał uporządkowanie terenu po rozbiórce. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazane zostało, że "właściciel obiektu dworca i dzierżawca kiosku nie posiadają stosownej decyzji pozwolenia na budowę wydanej przez organ architektoniczno-budowlany. Obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, z uwagi na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz.U. Nr 17, poz. 62 ), w tym między innymi : § 119 pkt 8 i 9, § 169 ust. 1 pkt 4, § 208 ust. 1. Zgodnie z oświadczeniem T. G. złożonym do protokołu przesłuchania strony, kiosk w obecnej formie o pow. ok. 12,00 m2, konstrukcji drewnianej postawiony został za zgodą PKP w 1981 r. przez poprzedniego dzierżawcę, a T. G. przejęła obiekt w 1997 r. T. G. jest następcą prawnym poprzedniego inwestora obiektu (kiosku) i z tego tytułu obowiązek rozbiórki został nałożony na nią jako obecnego dzierżawcę. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez T. G. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia wyjaśnił, że w trakcie postępowania w sposób jednoznaczny i bezsprzeczny ustalono, iż przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany z naruszeniem obowiązujących przepisów. Inwestor nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w związku z czym działał w warunkach samowoli budowlanej. Samowolnie zrealizowany obiekt podlega sankcjom zawartym w przepisach ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, jako ustawy właściwej ze względu na czas realizacji obiektu. Niemożliwe okazało się wdrożenie procedury umożliwiającej usankcjonowanie samowoli, ponieważ Sygn. akt IISA/Wr 2373/02 2 przedmiotowy obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi imienia, z uwagi na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zawarta w przepisach sankcja znajduje pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Również adresat decyzji jakim jest inwestor, został wskazany prawidłowo. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. G., reprezentowana przez adwokata, wnosi : * o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem ze względu na błędne ustalenie stanu faktycznego "odnośnie jaki podmiot powinien być stroną postępowania oraz nie wskazanie na czym polega zagrożenie dla ludzi i zdrowia obiekt, którego dotyczy decyzja", * o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi stwierdzając jej bezprzedmiotowość, z uwagi na udokumentowane fakty ujawnione w trakcie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawmy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm,). Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z normami prawa materialnego, jak i normami prawa procesowego. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Rozpoznając stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powoduje, że decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego. Sygn. akt IISA/Wr 2373/02 3 Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi przepis art 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane ( Dz.U, Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zwdązku z art. 103 ust, 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce , gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt lub jego część : - znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowa albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowa , lub - powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia"'. Wystąpienie jednak jednego z tych stanów powinno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, przy czym nie wystarczy podać, że nastąpiło na przykład zagrożenie dla ludzi; niezbędne jest podanie, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. W rozpatrywanej sprawie w wydanej decyzji organu I instancji, wykazane i umotywowane zostały jedynie okoliczności dotyczące naruszenia prawa spowodowane brakiem legitymowania się przez skarżącą stosownym pozwoleniem na budowę oraz ustalono datę postawienia kiosku bez zezwolenia. W uzasadnieniu tej decyzji ograniczono się tylko do przytoczenia przepisów w postaci wskazania odpowiednich paragrafów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, bez wskazania oraz bez podania okoliczności, które składają się na stan zagrożenia dla ludzi i mienia posadowieniem w tym konkretnym miejscu przedmiotowego kiosku. Tych okoliczności nie wyjaśnił również organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r., jako środek dla inwestora bardzo dotkliwy, powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń przez wprowadzenie zmian i przeróbek na zasadzie art. 40 prawa budowlanego, który stanowi, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeśli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawieni. Należy więc uznać, że w wypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. ł pkt 2 znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wtedy gdy występuje taka konieczność. Sygn. akt IISA/Wr 2373/02 4 W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku, powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art, 7 i art. 77 K.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie, których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówiono wiarygodności mocy dowodowej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć, a nie domyślać się, i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadninie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji. Skoro więc w postępowaniu przed organami administracyjnymi nie zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniona została hipoteza art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, uznać należy, że zaskarżona decyzja i ją poprzedzająca zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, bez pełnej prawidłowej oceny materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz, że te naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 tej ustawy.