II SA/Wr 239/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędzia NSA Halina Kremis /sprawozdawca/ Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2009r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. C. [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 3 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej ściany zewnętrznej od strony ul. C. w obrębie mieszkania [...] oddala skargę. Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. nr [...] z dnia 25 listopada 2008 r., przywołując w [podstawie prawnej art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 56, poz. 1118 z późn. zm.) nałożono na Gminę W., J. K., W. M., S. T., B. W., W. W., S. S., M. S., B. W. i J. W.- członków wspólnoty mieszkaniowej przy ul. C. [...] obowiązek dostarczenia do dnia 28 lutego 2009 r. ekspertyzy technicznej ściany zewnętrznej od strony ul. C. w obrębie mieszkania nr [...]. Na uzasadnienie organ wskazał, że W dniu 5 marca 2007 r. do PINB w powiecie w. wpłynął wniosek K. J., najemcy mieszkania gminnego nr [...] przy ul. C. [...] w W., w przedmiocie wykonania naprawy dachu nad jej mieszkaniem. Mieszkanie znajduje się w mansardzie budynku. Z treści pisma wynika, że w trakcie naprawy obrzeża i wymiany rynien, których dokonano w 1998 r., zdjęto izolacje ze ściany frontowej mieszkania nr [...]. Od tej pory ściany tego mieszkania są mokre, zimne, zagrzybione i przemarzają. Do wniosku K. J. dołączyła dwa pisma kierowane do niej przez Miejski Zarząd Budynków Sp. z o.o. dotyczące remontu budynku przy ul. C. [...] w W.. W dniu 22 marca 2007 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie stanu technicznego budynku nr [...] przy ul. C. w W. ze szczególnym uwzględnieniem mieszkania nr [...]. W trakcie oględzin przeprowadzonych 29 marca 2007 r. stwierdzono na podstawie okazanego protokołu odbioru, że dach był remontowany w 2002 r. Obecni członkowie wspólnoty dodali, że dach naprawiano również w styczniu 2007 r. po wichurze, która przeszła nad miastem. Aktualnie stwierdzono w kilku miejscach niewielkie prześwity między dachówkami - szczególnie na styku budynku nr [...] i [...]. W pokoju mieszkania nr [...] od podwórka, w miejscu styku z budynkiem nr [...] zaciek na suficie w narożniku pokoju. Na strychu w tym miejscu są nieszczelności. W pokoju frontowym, na ścianie frontowej, na tapecie stwierdzono liczne ciemniejsze grudki, które jednak nie są wykwitami pleśni. Najemca okazał dwa zdjęcia zalanej ściany poprzecznej przy budynku nr [...] w pokoju frontowym. Zalanie ścian miało miejsce w sierpniu 2006 r. Mając powyższe na uwadze Powiatowy Inspektor w powiecie w. postanowieniem nr [...]z dnia 13 kwietnia 2007 r. nałożył na Gminę W., J. K., W. M., S. T., B. W., W. W., S. S., M. S., B. W. i J. W obowiązek dostarczenia w terminie do 30 czerwca 2007 r. ekspertyzy technicznej ściany zewnętrznej od strony ul. C. w obrębie mieszkania nr [...]. Ekspertyza techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego spełniającego wymagania art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane powinna ustalić czy izolacyjność ściany frontowej mieszkania nr [...] odpowiada izolacyjności ścian frontowych pozostałych mieszkań ulokowanych na poziomie mansardy i piętra poniżej, a w przypadku stwierdzenia odstępstw ekspertyza powinna wskazać sposób wyrównania różnic w poziomie izolacyjności ścian. Po rozpoznaniu odwołania DWINB postanowieniem Nr [...] z dnia 26 lipca 2007 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku do 30 września 2007 r. W pozostałej części utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W wyroku z dnia 21 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 559/07 ze skargi S. S., W. M., B. M., B. i J. W., S. T., J. K., B. W. i W. W. na opisane postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylając postanowienie organu zażaleniowego stwierdził m.in. że organ drugiej instancji rozpatrując ponownie sprawę powinien określić krąg stron postępowania, do których należy kierować podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie, a w szczególności ustalić, czy I. S. jest osobą żyjącą. Sąd podkreśla, że zarzut, iż postanowienie skierowano do I. S., który w dacie wniesienia skargi nie żył od dwóch lat jest zarzutem nowym, który pojawił się dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W związku z tym, co wcześniej zostało powiedziane należy stwierdzić, że istnieje prawdopodobieństwo, iż orzeczenie zostało skierowane do osoby, która nie żyje. W aktach administracyjnych oraz sądowo-administracyjnych znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek poleconych kierowanych do S. i I. S.. Znajdują się jednak na nich podpisy S. S., bądź M. S., określanego jako syn adresatów przesyłki. W efekcie DWINB uchylił zakwestionowane postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując iż należy w sposób prawidłowy określić adresatów obowiązku - współwłaścicieli budynku przy ul. C. [...] w W.. Wynikiem ponownego rozpatrzenia sprawy przez PINB w powiecie w. jest postanowienie Nr [...]z dnia 25 listopada 2008 r. nakładające na Gminę W., J. K., W. M., S. T., B. W., W. W., S. S., M. S., B. W. i J. W. obowiązek dostarczenia do dnia 28 lutego 2009 r. ekspertyzy technicznej ściany zewnętrznej od strony ul. C. w obrębie mieszkania nr [...]. W ustawowo zakreślonym terminie przywołane postanowienie zostało oprotestowane przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. C. [...] w W., który wniósł zażalenie. Postanowieniem nr [...] z dnia 3 marca 2009 r., wydanym na podstawie art 138 § 1 pkt 2 kpa, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu zażalenia Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. C. [...] w W. na ponowne postanowienie nakładające obowiązek, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku (30 kwietnia 2009 r.), w pozostałej części utrzymując zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W motywach organ wskazał, że nie dostrzega nieprawidłowości w dyskredytowanym postanowieniu zarówno pod względem merytorycznego rozstrzygnięcia jak również co do poprawności zastosowanych przepisów. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w myśl którego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na inwestora, właściciela lub zarządcę budynku obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Z treści tego przepisu wynika zatem, że może on być zastosowany jedynie w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót lub stanu technicznego-obiektu. Zaskarżone postanowienie ma więc charakter dowodowy służący do uzyskania niezbędnych informacji co do stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części i ewentualnych czynności jakie należy podjąć w celu przywrócenia go do stanu zgodnego z prawem. Powyższe uregulowanie prawne daje organowi nadzoru budowlanego prawo żądania od uczestników procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w określonym terminie. Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. Organ pierwszej instancji uznał, że w opisanym przypadku powstały uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości stanu technicznego budynku. Podczas oględzin stwierdzono. iż w mieszkaniu nr [...] w pokoju frontowym nadal występują zacieki, ściana zewnętrzna jest zawilgocona, zatem organ pierwszej instancji był uprawniony do wydania postanowienia w trybie art. 81 c ustawy Prawo budowlane. W tak kształtującym się stanie faktycznym konieczne było w celu usunięcia powstałych wątpliwości, sporządzenie odpowiedniej ekspertyzy technicznej. Ekspertyza sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego powinna ustalić czy izolacyjność ściany frontowej mieszkania nr [...] odpowiada izolacyjności ścian frontowych pozostałych mieszkań ulokowanych na poziomie mansardy i piętrze poniżej a w przypadku stwierdzenia odstępstw ekspertyza powinna wskazać sposób wyrównania różnic w poziomie izolacyjności ścian. W tym kontekście nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy jest w ocenie organu zażaleniowego zasadne. Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest bowiem, udowodniony w toku postępowania fakt występowania zacieków na ścianie poprzecznej na styku z budynkiem sąsiadującym oraz licznych grudek o nieznanym pochodzeniu na ścianie zewnętrznej. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji, który jest zobowiązany z mocy prawa do podjęcia interwencji celem przeciwdziałania stwierdzonym naruszeniom norm technicznych, miał prawo zażądać stosownej ekspertyzy. W ocenie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zatem na podstawie właściwej podstawy prawnej, a treść nakazanych obowiązków mieści się w upoważnieniu ustawowym zawartym w powołanej przez organ podstawie prawnej. Ponieważ przesłanki zastosowania takiego sposobu rozstrzygnięcia ustalone zostały w sposób niesporny, w postępowaniu zażaleniowym uznano, że skarżone rozstrzygnięcie jako prawidłowe pozostaje w obrocie prawnym. Organ zażaleniowy korzystając z możliwości reformacyjnych przyznanych mu przez dyspozycję przepisu art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz mając na względzie zapis art. 8 Kpa zmienił jedynie termin wykonania obowiązku nałożonego zaskarżonym postanowieniem, z uwagi na upływ terminu do wykonania obowiązku. Na ostateczne postanowienie w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożyła strona zobowiązana. W skardze podniosła, ze skarżone postanowienie nie może się ostać w obrocie prawnym, bowiem organ niw wskazał w wydanym postanowieniu podstawy prawnej nałożonego obowiązku, mimo ustawowego obowiązku w tym zakresie, skarżący podnosi, że art. 81 c ust. 2 dotyczy jakości materiałów budowlanych, natomiast organ nakazał wykonanie ekspertyzy technicznej i to stanowi dwie różne sprawy; strona skarżąca podnosi, że zgodnie z art. 6 k.c. to podmiot wywodzący z danej okoliczności skutek prawny winien tę okoliczność udowodnić. W podsumowaniu skarga stwierdza, że zdaniem autorów, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy należało by stwierdzić, że przyczyną niewłaściwych zjawisk w lokalu nr [...] są nieszczelności w pokryciu dachowy. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie dokonuje zatem kontroli na podstawie kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna (postanowienie) jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie postanowień stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (. W myśl art. 61 tej ustawy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt według zasad, o których mowa w art. 5 ust. 2. Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Stosownie do art. 62 ust. 1 przywołanej ustawy, obiekty powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę: 1) okresowej kontroli, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego: a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych); 2) okresowej kontroli, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Przepis art.81c ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania ostatecznego postanowienia w sprawie, wskazywał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów: 1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego; 2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym. W myśl zaś ustępu 2 te same organy, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Na koniec ustęp 3 statuuje możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, co w dalszej kolejności uprawnia także stronę zobowiązaną do złożenia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu drugiej instancji. W rozpatrywanej sprawie obowiązek nałożony postanowieniem, wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego, polegał na dostarczeniu w określonym terminie ekspertyzy technicznej ściany zewnętrznej od strony ul. C. w obrębie mieszkania nr [...].. Kwestionując zasadność ekspertyzy strona skarżąca wywodziła, że organ nie podał podstawy prawnej nałożonego obowiązku. Z takim zarzutem zgodzić się nie sposób. Organ prawidłowo wskazał, jako materialno-praną podstawę żądania art. 81 c ust. 2 Prawa budowanego. W niniejszej sprawie stronie skarżącej nakazano sporządzenie i przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego ściany zewnętrznej, zatem części nieruchomości budynkowej, stanowiącej część wspólną współwłaścicieli i współwłaścicielom służącym, co zdaniem Sądu uprawniało kompetentne organy do wydania kwestionowanego orzeczenia Nie można ponadto podzielić zarzutu strony skarżącej tak w zakresie kwestionowania potrzeby wykonania ekspertyzy, jak i jej zakresu. Organ nadzoru budowlanego odbył w terenie oględziny i dokonał oceny przeprowadzenia dowodu, celem udzielenia jednoznacznej odpowiedzi jakie kroki należy podając, aby doprowadzić budynek do stanu zgodnego z prawem i warunkami należytego użytkowania. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie wykazała, aby naruszało ono prawo w stopniu wymagającym jego usunięcia z obrotu prawnego. Dla wyjaśnienia można także dodać, że w toku postępowania administracyjnego kodeks postępowania cywilnego nie ma zastosowania. Mając na względzie tę okoliczność – zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.