II SA/Wr 239/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-05-27
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być traktowany jako wyjątek, a sąd powinien udzielać wskazówek procesowych stronom nieposiadającym adwokata lub radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny pierwszej instancji powinien odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika, jeśli strona nie wykaże szczególnych okoliczności uzasadniających taki wniosek. Obowiązkiem sądu jest udzielanie stronom nieposiadającym profesjonalnego pełnomocnika wskazówek procesowych i pouczanie o skutkach prawnych czynności, co zapewnia wszechstronne badanie sprawy niezależnie od zaangażowania strony.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. dotyczącą wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. W ramach skargi wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i wydatki.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie zawodowego pełnomocnika).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] Nr [..] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W skardze na wyżej oznaczoną decyzję skarżący wystąpił o zwolnienie z kosztów postępowania.
We wniosku złożonym w dniu 26 maja 2010 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia go z kosztów sądowych i ustanowienia mu radcy prawnego lub adwokata wskazując, że gospodarstwo domowe prowadzi z małoletnią córką, utrzymują się: z jego świadczenia emerytalnego w wysokości 706, 29 zł brutto oraz z dopłat z Unii Europejskiej na dzierżawione nieruchomości rolne w wysokości 11.700 zł rocznie, zaś ich wydatki kształtują się w następujący sposób: opłata za energię elektryczną- 120 zł; za wodę- 75 zł; za gaz- 50 zł; za wywóz śmieci- 70 zł; koszt benzyny- 200 zł.
Mając na uwadze etap postępowania i przedstawione we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych.
Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie zawodowego pełnomocnika podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji tego rodzaju pełnomocnika powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło