II SA/Wr 24/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II spraw ze skarg Rady Gminy O. i Prokuratora Rejonowego w O. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 262/18 w sprawie ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie wsi B. w gminie O. - część 1 I. odrzuca skargę Rady Gminy O. o wznowienie postępowania; II. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 262/18; III. oddala skargę Wojewody D. w całości. Skargą, wniesioną dnia [...] I 2021 r. za pośrednictwem wyznaczonego operatora, Rada Gminy O. (dalej jako "rada gminy") zażądała wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 VII 2018 r. (sygn. akt II SA/Wr 262/18), ze skargi Wojewody D. (dalej jako "wojewoda"), stwierdzającym w części nieważność uchwały rady gminy z dnia [...] IX 2017 r. (nr [...]) w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie wsi B. w gminie O. - część 1 – dalej jako "MPZP". W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stwierdzenie nieważności części MPZP nastąpiło wyłącznie z powodu braku decyzji właściwego organu wyrażającej zgodę na zmianę przeznaczenia określonych gruntów leśnych na cele nieleśne. Zgoda taka była jednak wydana, co wynikało z decyzji Marszałka Województwa D. z [...] IX 2010 r. ([...]). Pismem procesowym z [...] III 2021 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie sądowe, rada gminy oświadczyła, że powołana okoliczność jest nową okolicznością w rozumieniu art. 273 § 2 ppsa, o której dowiedziała się od mieszkańca gminy E. S., który kopię tej decyzji dostarczył do Urzędu Gminy przy piśmie z dnia [...] XI 2020 r. Zaznaczyła także, że E. S. wcześniej we własnym imieniu wystąpił ze skargą o wznowienie postępowania, jednak została ona oddalona prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z 8 X 2020 r. (sygn. akt II SA/Wr 181/20) z powodu braku po stronie skarżącego legitymacji procesowej. Skargą, wniesioną dnia [...] IV 2021 r. za pośrednictwem wyznaczonego operatora, Prokurator Rejonowy w O. (dalej jako "prokurator") zażądał wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 VII 2018 r. (sygn. akt II SA/Wr 262/18), ze skargi wojewody, stwierdzającym w części nieważność MPZP. Jako podstawę żądania wznowienia powołano art. 273 § 2 ppsa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stwierdzenie nieważności części MPZP nastąpiło wyłącznie z powodu braku decyzji właściwego organu wyrażającej zgodę na zmianę przeznaczenia określonych gruntów leśnych na cele nieleśne. Zgoda taka była jednak wydana, co wynikało z decyzji Marszałka Województwa D. z [...] IX 2010 r. ([...]) utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] XI 2010 r., nr [...]. Prokurator oświadczył także, że o podstawie wznowienia dowiedział się w dniu [...] III 2021 r., kiedy to zapoznał się z wypożyczonymi aktami sądowymi o sygn. II SA/Wr 262/18 i sygn. II SA/Wr 181/20. Wojewoda pismem procesowym z dnia [...] VII 2021 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie wnosząc o uwzględnienie skargi prokuratora. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II z 20 VII 2021 r. skierowano sprawę ze skargi rady gminy o sygn. akt II SA/Wr 24/21 oraz sprawę ze skargi prokuratora o sygn. akt II SA/Wr 189/21 na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 III 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.). Postanowieniem z dnia 27 VII 2021 r. Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. akt II SA/Wr 24/21 i II SA/Wr 189/21 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, gdyż mogły być objęte jedną skargą, i prowadzenie ich dalej pod sygn. akt II SA/Wr 24/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił następujący stan faktyczny: Skargą z [...] III 2018 r. Wojewoda D. (dalej jako "wojewoda") zakwestionował MPZP wnosząc o stwierdzenie nieważności § 17 w zakresie postanowień dotyczących działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych na terenie MN2.41 (zabudowa jednorodzinna i zagrodowa). Wojewoda zarzucił naruszenie art. 17 pkt 6 lit. c w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 III 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm.), oraz art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 II 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161 ze zm.), polegającym na istotnym naruszeniu procedury sporządzania planu miejscowego, poprzez brak uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Wyrokiem z dnia 10 VII 2018 r. (sygn. akt II SA/Wr 262/18) tutejszy Sąd stwierdził nieważność § 17 MPZP w zakresie postanowień dotyczących działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych na terenie MN2.41. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przeznaczenie na cele zabudowy wskazanych terenów wymagało zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Takiej zgody nie było w dokumentacji prac planistycznych. Nie ma zaś znaczenia okoliczność, że przedmiotowe tereny zostały przeznaczone na cele budowlane w poprzednim planie miejscowym, tj. uchwale rady gminy w z dnia [...] XII 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie wsi B., S., S. w gminie O. Uchwała ta nie wywołuje żadnych skutków prawnych, gdyż stwierdzono jej nieważność w całości prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 16 X 2014 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 484/13. Wyrok z dnia 10 VII 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 262/18, jest prawomocny. (dowód: akta sądowe sprawy II SA/Wr 262/18 – k. 2, 45, 49). Skargą z [...] III 2020 r. E. S. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 10 VII 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 262/18, powołując się na późniejsze wykrycie istotnych okoliczności, tj. na decyzję Marszałka Województwa D. z [...] IX 2010 r. ([...]) udzielającą zgody na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne określonych gruntów leśnych, którą załączono do skargi. Odpis skargi E. S. wraz z załącznikami doręczono radzie gminy w dniu [...] V 2020 r. Prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 8 X 2020 r. (sygn. akt II SA/Wr 181/20) skarga E. S. została oddalona z powodu braku po stronie skarżącego legitymacji procesowej. (dowód: akta sądowe sprawy II SA/Wr 181/20 – k. 2, 7, 9, 28, 78). Decyzją z dnia [...] IX 2010 r. ([...]) Marszałek Województwa D., po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy O., wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nieleśne gruntów leśnych o łącznej powierzchni 3,50 ha położonych na terenie gminy O. w obrębie wsi B., S., S., w granicach działek nr [...] (0,23 ha), nr [...] (0,1472 ha), nr [...] (0,1526 ha), nr [...] (0,1534 ha), nr [...] (0,3067 ha); nr [...] (0,3067 ha), nr [...] (0,3075 ha), nr [...] (0,1556 ha), nr [...] (0,1556 ha), nr [...] (0,3112 ha), nr [...] (0,3112 ha), nr [...] (0,3112 ha), nr [...] (0,0059 ha), nr [...] (0,3054 ha), nr [...] (0,1534 ha), nr [...] (0,1533 ha) i nr [...] (0,0331 ha) - nie stanowiących własności Skarbu Państwa – pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz tereny dróg. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] XI 2010 r., nr [...]. (dowód: akta sądowe sprawy II SA/Wr 24/21 – k. 48, 49; akta sądowe sprawy II SA/Wr 181/20 – k. 9). Pismem sądowym z dnia [...] III 2021 r. wypożyczono Prokuratorowi Rejonowemu w O. akta sądowe o sygn. II SA/Wr 262/18 i sygn. II SA/Wr 181/20. (dowód: akta sądowe sprawy II SA/Wr 24/21 – k. 124). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania złożona przez radę gminy podlegała odrzuceniu. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 ppsa). Z danych znanych Sądowi z urzędu wynika, że rada gminy dowiedziała się o podstawie wznowienia, tj. decyzji Marszałka Województwa D. z [...] IX 2010 r. ([...]), najpóźniej w dniu [...] V 2020 r. W tym bowiem dniu Sąd doręczył jej odpis skargi o wznowienie wniesionej przez E. S., której załącznik stanowiła m.in. przedmiotowa decyzja (akta sądowe sprawy II SA/Wr 181/20 – k. 28). Nie można więc było uwzględnić oświadczenia rady gminy, jakoby o decyzji Marszałka Województwa D. z [...] IX 2010 r. ([...]) dowiedziała się dopiero w dniu [...] XI 2020 r. Trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie upływał w tym przypadku z dniem [...] VIII 2020 r., tak więc skargę wniesioną w dniu [...] I 2021 r. uznać należało za założoną po upływie terminu. Zgodnie z art. 180 § 1 ppsa, sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w pkt. I odrzucił skargę o wznowienie wniesioną przez radę gminy na zasadzie art. 180 § 1 ppsa. Skarga prokuratora o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Została ona złożona z zachowaniem ustawowego trzymiesięcznego terminu, jako że o podstawie wznowienia dowiedział się on najwcześniej w dniu [...] III 2021 r. (data pisma sądowego w przedmiocie wypożyczenia prokuratorowi akt), zaś skarga o wznowienie złożona została w dniu [...] IV 2021 r. Skarga prokuratora opiera się również na ustawowej podstawie wznowienia określonej w art. 273 § 2 ppsa. Zgodnie z art. 273 § 2 ppsa, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Należy zgodzić się ze skargą prokuratora, że późniejsze wykrycie decyzji Marszałka Województwa D. z [...] IX 2010 r. ([...]) stanowi okoliczność o istotnym znaczeniu dla sprawy zakończonej wyrokiem z 10 VII 2018 r. (sygn. akt II SA/Wr 262/18). Według art. 282 § 1 ppsa, sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Analiza akt sprawy o sygn. akt II SA/Wr 262/18 wskazuje jednoznacznie, że zarówno wojewoda jak i rada gminy nie posiadali wiedzy, że wydana została decyzja wyrażająca zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne gruntów leśnych oznaczonych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. W konsekwencji taka informacja nie została też udzielona tutejszemu Sądowi, który w związku z tym uwzględnił zarzut skargi wojewody podnoszący naruszenie art. 17 pkt 6 lit.c w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 III 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 II 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z powołanych przepisów wynika bowiem obowiązek uzyskania przez organ opracowujący projekt planu miejscowego zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne. W tym przypadku takim przepisem jest art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 II 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, z którego wynika, że przeznaczenie gruntów leśnych niestanowiących własności Skarbu Państwa na cele nieleśne wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Skoro jednak wyszło na jaw, że wymienione wyżej grunty zostały objęte zgodą właściwego organu na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, nie ma podstaw do uznania skargi wojewody za zasadną, a tym samym do stwierdzenia nieważności § 17 MPZP w zakresie postanowień dotyczących działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych na terenie MN2.41. Grunty te mogły bowiem zostać w ramach MPZP przeznaczone na cele zabudowy, w tym zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej. Jakkolwiek zgoda marszałka wydana została przy okazji opracowywania projektu poprzedniej uchwały w sprawie planu miejscowego, to jednak z uwagi na decyzyjną formę zgody zachowuje ona moc do czasu uchylenia lub zmiany tej decyzji. Skoro zaś decyzja ta nie została uchylona ani zmieniona to stanowi ona aktualne źródło uprawnienia do zmiany przeznaczenia oznaczonych w niej gruntów leśnych na cele nieleśne w ramach kolejnych planów miejscowych (zob. np. motywy wyroku NSA z 31 VIII 2017 r., II OSK 3027/15 – CBOSA). Zgodnie z art. 282 § 2 ppsa, po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. Sąd w składzie orzekającym podziela przy tym wyrażany w piśmiennictwie i praktykowany w orzecznictwie pogląd, według którego uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania musi się wiązać z wyeliminowaniem orzeczenia, którego taka skarga dotyczy i ponownym rozstrzygnięciem sprawy sądowoadministracyjnej, to jest rozpoznaniem skargi lub skargi kasacyjnej. Chociaż ustawodawca wyraźnie nie wskazał w art. 282 § 2 ppsa, że uwzględnienie skargi wiąże się z uchyleniem czy też zmianą zaskarżonego orzeczenia, w istocie takie właśnie rozstrzygnięcie powinno zapaść w wyniku uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania (zob. H. Knysiak-Sudyka (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, praca zbior. pod red. T. Wosia, Wydanie VI, komentarz do art. 282; wyroki NSA: z 9 IV 2018 r., II OSK 1728/17, z dnia 29 IX 2020 r., II GSK 667/19 - CBOSA). W konsekwencji Sąd orzekł w pkt. II i III wyroku na zasadzie art. 282 § 2 oraz art. 151 ppsa.