II SA/Wr 24/23
WyrokWSA we Wrocławiu2023-04-05
Skład orzekający: Gabriel Węgrzyn, Olga Białek, Marta Pawłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Dolnośląski prawidłowo uchylił decyzję Starosty O. i wydał własną decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości na rzecz spółki P. sp. z o.o. w celu założenia i przeprowadzenia gazociągu wysokiego ciśnienia, pomimo braku zgody właścicieli nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda Dolnośląski prawidłowo uchylił decyzję Starosty O. i wydał własną decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Wszystkie przesłanki określone w art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały spełnione: istniała potrzeba założenia gazociągu, inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a właściciele nieruchomości, mimo przeprowadzonych rokowań, nie wyrazili zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd podkreślił, że organy administracji nie mają obowiązku oceny racjonalności proponowanych przez inwestora kwot wynagrodzenia w fazie rokowań.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. i W. P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 2 listopada 2022 r., która uchyliła decyzję Starosty O. z dnia 30 marca 2022 r. i orzekła o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżących na rzecz P. sp. z o.o. w celu założenia i przeprowadzenia gazociągu wysokiego ciśnienia. Skarżący zarzucali m.in. pozorność rokowań oraz niezgodność inwestycji z planem miejscowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: asystent sędziego Artur Stefański po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. P. i W. P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 2 listopada 2022 r., nr NRŚ-OR.7536.9.2022.ASi w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę w całości.
Decyzją z 2 XI 2022 r. (nr NRŚ-OR.7536.9.2022.ASi) Wojewoda Dolnośląski - po rozpatrzeniu odwołania A. P. i W. P. od decyzji Starosty O. z 30 III 2022 r. (sygn. SN.6852.39.2020.21), orzekającej o ograniczeniu - na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w T. - sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność odwołujących się, położonej w gminie O., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i nr [...], obręb N., dla której Sąd Rejonowy w O. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł:
I. ograniczyć sposób korzystania z opisanej wyżej nieruchomości, poprzez zezwolenie P. sp. z o.o. z siedzibą w T. na założenie i przeprowadzenie na części działek nr [...] i nr [...] odcinka stalowego gazociągu wysokiego ciśnienia o ciśnieniu 6,3 MPa i średnicy DN 150 mm, relacji J. - N., o następujących parametrach:
1. na działce nr [...]:
a) długości 66,18 m oraz osi przebiegającej w środkowej części ww. działki i przecinającej:
- z jednej strony jej zachodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 129,8 m od północno-zachodniego narożnika działki,
- z drugiej strony jej wschodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 206,4 m od północno-wschodniego narożnika działki;
b) ułożonego w ziemi w przedziale od 1,2 m do 2 m głębokości przykrycia
gruntem;
c) o obszarze trwałego zajęcia nieruchomości o szerokości 4 m - 2 m od osi gazociągu po obu jego stronach - i powierzchni 265 m2, którego granice pokrywają się z jej granicami wspólnymi z działkami nr [...] i nr [...] oraz ograniczone są odcinkami równoległymi po obu stronach osi gazociągu i przecinającymi:
- zachodnią granicę działki (wspólną z działką nr [...]) w odległościach 125,5 m i 134,1 m od północno-zachodniego narożnika działki,
- wschodnią granicę działki (wspólną z działką nr [...]) w odległościach 202,3 m i 210,5 m od północno-wschodniego narożnika działki;
2. na działce nr [...]:
a) długości 16,53 m oraz osi przebiegającej w środkowej części ww. działki i przecinającej:
- z jednej strony jej zachodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 206,4 m od północno-zachodniego narożnika działki,
- z drugiej strony jej wschodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 225,5 m od północno-wschodniego narożnika działki;
b) ułożonego w ziemi w przedziale od 1,2 m do 2 m głębokości przykrycia
gruntem;
c) o obszarze trwałego zajęcia nieruchomości o szerokości 4 m - 2 m od osi gazociągu po obu jego stronach - i powierzchni 67 m2, którego granice pokrywają się z jej granicami wspólnymi z działkami nr [...] i nr [...] oraz ograniczone są odcinkami równoległymi po obu stronach osi gazociągu i przecinającymi:
- zachodnią granicę działki (wspólną z działką nr [...]) w odległościach 202,3 m i 210,5 m od północno-zachodniego narożnika działki,
- wschodnią granicę działki (wspólną z działką nr [...]) w odległościach 221,4 m i 229,6 m od północno-wschodniego narożnika działki;
II. przebieg oraz granice: obszarów trwałego zajęcia gruntu, opisanych w pkt I ppkt 1 lit. c i ppkt 2 lit. c decyzji, obszarów zajęcia na czas robót budowlano-montażowych o powierzchniach 1 330 m2 na działce nr [...] i 331 m2 na działce nr [...] zostały przedstawione na załącznikach graficznych nr 1 i nr 2, stanowiących integralną część niniejszej decyzji;
III. okres wykonania robót budowlanych związanych z założeniem i przeprowadzeniem gazociągu opisanego w pkt I decyzji będzie wynosił łącznie 6 miesięcy, liczonych od dnia ich rozpoczęcia w granicach działek nr [...] i nr [...].
Jak wynika z akt administracyjnych decyzję wydano w następujących okolicznościach:
Wnioskiem z 25 XI 2020 r. P. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej jako "inwestor"), zwróciła się do Starosty Powiatu O. (dalej jako "starosta") o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z opisanej na wstępie nieruchomości w celu realizacji inwestycji liniowej.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego starosta decyzją z 30 III 2022 r. (sygn. SN.6852.39.2020.21) ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości poprzez, zezwolenie inwestorowi na wybudowanie i posadowienie na działkach nr [...] i nr [...] stalowego gazociągu wysokiego ciśnienia o ciśnieniu powyżej 1,6 MPa i średnicy DN 150.
Od powyższej decyzji starosty odwołanie złożyli A. P. i W. P. (dalej jako "skarżący"), wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucili kwestionowanej decyzji między innymi wadliwe ustalenia o zgodności inwestycji z planem miejscowym i o spełnieniu przesłanki rokowań.
Decyzją z 2 XI 2022 r. (nr NRŚ-OR.7536.9.2022.ASi) Wojewoda Dolnośląski (dalej jako "wojewoda") uchylił decyzję starosty i orzekł co do istoty sprawy rozstrzygając o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w wyżej opisanym zakresie.
W motywach decyzji odwoławczej wojewoda podzielił zasadnicze ustalenia starosty wyjaśniając, że w okolicznościach sprawy wystąpiły wszystkie przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1889, ze zm.) – dalej jako "ugn".
Przede wszystkim zaznaczono, że negocjacje pomiędzy inwestorem a skarżącymi zakończyły się wynikiem negatywnym. Brak konsensusu jest równoznaczny z brakiem zgody na przeprowadzenie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 ugn i ma miejsce, m.in. wówczas, gdy strony przedstawią sobie wzajemnie takie warunki jej udzielenia, które uznają za niemożliwe do przyjęcia.
W dalszej części wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy O. z [...] II 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obrębu N. (Dz.Urz. Woj.Doln. z 2012 r., poz. [...]), dalej "MPZP". Wojewoda zaznaczył, że według ustaleń MPZP nieruchomość objęta wnioskiem usytuowana jest na terenie MN/[...] (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), R/[...] (tereny rolne) i w niewielkim fragmencie na terenach KDW/[...] (drogi wewnętrzne) i WS/[...] (wody otwarte i płynące). Projektowany gazociąg wraz ze strefą kontrolowaną znajdzie się w granicach obszaru oznaczonego na rysunku MPZP symbolem MN/[...] i R/[...]. Podkreślono, że z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. d MPZP wynika, że dopuszczalnym przeznaczeniem dla terenu MN/[...] są urządzenia infrastruktury technicznej, a według § 24 ust. 1 pkt 2 lit.a MPZP dopuszcza na terenach R/[...] lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (napowietrznych i podziemnych). Zaznaczono dodatkowo, że jak wynika z części tekstowej i graficznej MPZP przez teren obu działek przebiega linia sieci gazowej o ciśnieniu PN 6,3 MPa wraz z granicami terenów, w obrębie których obowiązują ograniczenia zgodnie z polskimi normami i pozostałymi przepisami odrębnymi (na rysunku MPZP określone jako strefa ochronna). W ocenie wojewody zmiana średnicy nowoprojektowanego gazociągu w stosunku do istniejącego z 80 mm do 150 mm, nie powoduje niezgodności przewidywanej inwestycji z MPZP, bowiem nie precyzuje on parametrów technicznych dopuszczalnej infrastruktury technicznej.
Wojewoda podkreślił, że z mapy projektowej, na której uwidoczniono przebieg dotychczasowej infrastruktury DN 80 o ciśnieniu 6,3 MPa, wynika, że przesunięcie projektowanego gazociągu DN 150 o ciśnieniu 6,3 MPa względem osi aktualnego i przeznaczonego do wyłączenia gazociągu, nie spowoduje jego wykroczenia wraz ze strefą kontrolowaną poza granice strefy ochronnej, wyznaczonej na rysunku planu dla gazociągu DN 80. Co więcej, szerokość strefy kontrolowanej projektowanego gazociągu - 4 m (2 m w obie strony od osi gazociągu) będzie wielokrotnie mniejsza od, wyznaczonej w MPZP, szerokości strefy ochronnej istniejącego gazociągu, wynoszącej 30 m, przy czym jest ona zgodna z wymogiem wynikającym z § 10 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 IV 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640).
Wojewoda zaznaczył też, że przeanalizowano warunek w zakresie jak najmniejszej uciążliwości przebiegu inwestycji dla nieruchomości skarżących. Potencjalne przesunięcie gazociągu poza ich nieruchomość skutkowałoby nieuzasadnionym wydłużeniem trasy i wzrostem kosztów budowy. Ponadto, nie ma technicznej możliwości zmniejszenia gabarytów lub parametrów odcinka gazociągu przebiegającego przez przedmiotowy grunt.
Jednocześnie wojewoda uzasadnił zastosowanie w sprawie rozstrzygnięcia odwoławczego z art. 138 § 1 pkt 2 kpa wyjaśniając, że zakres przedmiotowy decyzji starosty wymagał reformacji w szczególności w zakresie precyzyjnego wskazania przebiegu planowanej inwestycji przez nieruchomość skarżących oraz wskazania głębokości posadowienia projektowanego gazociągu.
Wojewoda odniósł się też do argumentów skarżących podnoszonych w toku postępowania administracyjnego. Zaznaczył m.in., że nielegalność posadowienia istniejącego gazociągu, niezgodność istniejącego gazociągu z nieobowiązującymi planami miejscowymi, jak i niezgodność z prawem tych planów, nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, bowiem ww. kwestie nie mają żadnego wpływu na ocenę obu przesłanek wydania zezwolenia na zajęcie nieruchomości w celu założenia i posadowienia nowej infrastruktury dystrybucyjnej. Podkreślono też, że zaproponowany przez skarżących przebieg projektowanego gazociągu wzdłuż wyłącznie działki nr [...] wykracza poza granice wyznaczonej w MPZP i będącej obowiązującym (prawnie wiążącym) ustaleniem strefy ochronnej dla gazociągu wysokiego ciśnienia, co oznacza, że byłby on - w przeciwieństwie do trasy projektowanego obiektu liniowego, wskazanej przez inwestora - niezgodny z MPZP. Wojewoda zasygnalizował także, że inwestor sprecyzował w toku postępowania, że przedsięwzięcie stanowi budowę nowego gazociągu (a nie przebudowę, względnie inny rodzaj robót budowlanych) wysokiego ciśnienia DN 150 wraz z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą niezbędną do jego obsługi łącznie w pięciu etapach na odcinkach SRP J.(1) - UZU (Układ Zaporowo Upustowy) K. - UZU K.(1) - SRP B. - UZU N. - UZU K.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instalacji i rozpoznanie sprawy co do istoty zarzucając naruszenie:
1) art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 3, art. 32 ust.1 Konstytucji RP;
2) art. 288 w związku z art. 3051, 3052, 3044 kc;
3) art. 112 ust. 3, art. 124 w związku z art. 112c, art. 124 ust. 1 i 3 ugn,
4) przepisów MPZP;
5) art. 107, art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 75, art.77, art. 78, art. 81, art. 84, art. 96 kpa.
W motywach skargi podkreślono, że negocjacje miały charakter pozorny, zaś propozycje składane prze inwestora były irracjonalne. Podniesiono również, że MPZP nie zawiera żadnych ustaleń co do nowych inwestycji celu publicznego, zaś § 11 MPZP przewiduje realizację inwestycji liniowych zasadniczo w pasie drogowym i innych przestrzeniach publicznych. Lokalizowanie takich inwestycji na terenach prywatnych może nastąpić w sytuacjach szczególnie uzasadnionych względami technicznymi, czego organy nie wykazały. Pominięto także, że przewidziana w MPZP szerokość strefy ochronnej istniejącego gazociągu (30 m) jest niezgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, przewidującymi strefę kontrolowaną wynoszącą 4 m. Zaznaczono, że istniejący gazociąg wybudowano w latach 1992-1995 w warunkach samowoli budowlanej. Tego rodzaju inwestycji nie przewiduje wojewódzki plan zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżących decyzja w istocie nie zawiera rozważań wyjaśniających, z jakich powodów nie istnieje możliwość ograniczenia przebiegu gazociągu do działki nr [...]. W decyzji nie oznaczono także o charakterze i fizycznym zakresie ograniczenia własności już po zakończeniu przez inwestora robót budowlanych. Nie powiadomiono również skarżących o zmianie przez inwestora wniosku w zakresie poszerzenia jego uprawnień na czas realizacji inwestycji.
W odpowiedzi na skargę wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie odnosząc się przy tym do zarzutów skargi.
Pismem procesowym z 13 III 2023 r. pełnomocniczka inwestora wniosła o rozpatrzenie skargi w trybie uproszonym.
Pismem z dnia 23 III 2023 r. skarżący wnieśli o rozpatrzenie skargi na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Jak wynika z art. 124 ust. 1 i 3 ugn, który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Ustawodawca upoważnił więc organ administracji do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja w tym przedmiocie może być wydana w przypadku kumulatywnego wystąpienia następujących przesłanek:
1) zachodzi potrzeba założenia i przeprowadzenia na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń;
2) inwestycja zgodna jest z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
3) właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, mimo przeprowadzenia rokowań, nie wyraża zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, wszystkie powyższe przesłanki zostały spełnione.
Inwestor wystąpił o zgodę na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości będącej własnością skarżących w ramach inwestycji pod nazwą "Modernizacja gazociągu relacji J. – N.". Przewiduje ona wybudowanie i posadowienie m.in. na opisanej na wstępie nieruchomości skarżącego gazociągu stalowego wysokiego ciśnienia (powyżej 1,6 Mpa) i średnicy DN 150 mm. W ramach inwestycji wykonany ma zostać gazociąg wysokiego ciśnienia z obiektami towarzyszącymi i infrastrukturą niezbędną do jego obsługi. Swoim przebiegiem nawiązuje on do gazociągu istniejącego DN80/DN100, który po wykonaniu inwestycji zostanie wyłączony z użytkowania. Nie ulega wątpliwości, że planowany gazociąg zaliczyć należy do "przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów", o których stanowi art. 124 ust. 1 ugn.
Zachodzi również zgodność inwestycji z obowiązującym MPZP. Należąca do skarżących nieruchomość, oznaczona jako działki nr [...] i [...], przeznaczona jest zasadniczo na cele rolne R/[...] (część południowa) oraz na cele mieszkaniowe jednorodzinne MN/[...] z pasem terenu o funkcji drogowej KDW/[...] (część północna). Jak jednak wynika z rysunku MPZP, centralna część nieruchomości (na wysokości granicy funkcji R/[...] i MN/[...] ) objęta jest strefą ochronną istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia. Teren ten został zatem zastrzeżony dla celów przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazu (dla istniejącego gazociągu DN100 PN6.3Mpa wraz z granicą terenu o szer. 40 m, a w przypadku gazociągu DN80 PN6.3Mpa zespół zaporowo-upustowy N. do stacji red.pom. o szer. 30 m). Potwierdza to treść § 11 ust. 2 pkt 4 lit.e MPZP, zgodnie z którym w granicach terenu określonego na rysunku MPZP, zarządca sieci jest uprawniony do zapobiegania działalności mogącej mieć negatywny wpływ na jej trwałość i prawidłową eksploatację, ustala się obowiązek uzgodnienia z zarządcą sieci lokalizacji obiektów położonych stycznie do strefy przed wydaniem pozwolenia na budowę, zakazuje się lokalizacji wszelkiej zabudowy, obowiązek zapewnienia swobodnego dojazdu do sieci infrastruktury technicznej oraz swobodnego przemieszczania się wzdłuż gazociągu, dopuszcza się prowadzenie sieci podziemnego uzbrojenia technicznego po uzgodnieniu ich przebiegu i na warunkach określonych przez zarządcę sieci gazowej, określa się zakaz sadzenia drzew i krzewów w pasie 4 m (po 2 m od osi gazociągu) podczas eksploatacji oraz zakaz prowadzenia działalności mogącej zagrozić trwałości gazociągu podczas eksploatacji.
Okoliczności zastrzeżenia w ramach MPZP wydzielonej strefy ochronnej gazociągu wysokiego ciśnienia jako terenu dla celów realizacji infrastruktury gazowej nie zmienia treść § 11 ust. 1 MPZP. Stanowi on, że docelowo przyjmuje się zasadę, iż wszystkie liniowe elementy infrastruktury technicznej wraz z towarzyszącymi urządzeniami, do poszczególnych obiektów, powinny być usytuowane pod lub nad ziemią (linie elektroenergetyczne niskiego i średniego napięcia napowietrzne lub kablowe oraz telefoniczne wyłącznie kablowe) z wyłączeniem trafostacji oraz znajdować się w liniach rozgraniczających dróg i ulic lub innych przestrzeni publicznych za zgodą zarządcy drogi. W sytuacjach szczególnie uzasadnionych względami technicznymi bądź bezpieczeństwa dopuszcza się przeprowadzenie sieci poza układem ulic. Wbrew argumentacji skargi powołanego przepisu nie można interpretować jako podstawy do uznania przebiegu projektowanego gazociągu za niezgodny z MPZP. Przy interpretacji § 11 ust. 1 MPZP należy bowiem uwzględnić, że przewiduje on normę ogólną, która doznaje wyjątków przewidzianych w innych ustaleniach MPZP, zwłaszcza dedykowanych konkretnym urządzeniom infrastruktury technicznej. Skoro zaś mocą § 11 ust. 2 pkt 4 lit.e MPZP przy uwzględnieniu załącznika graficznego wyznaczono konkretną strefę przebiegu sieci gazowej na terenach objętych MPZP, umożliwiając tam realizację uzbrojenia technicznego, to lokalizowanie w takim miejscu sieci gazowej nie może być uznane za niezgodne z MPZP. Regulacja z § 11 ust. 2 pkt 4 lit.e MPZP stanowi bowiem unormowanie szczególne wobec ustaleń z § 11 ust. 1 MPZP. Organy nie miały zatem obowiązku przeprowadzania ustaleń, czy w okolicznościach sprawy wystąpiły szczególnie uzasadnione względy techniczne bądź bezpieczeństwa w rozumieniu § 11 ust. 1 MPZP.
Sprzeczności przebiegu planowanego gazociągu z MPZP nie sposób się też dopatrzyć w rolnej i jednorodzinnej funkcji nieruchomości skarżących. MPZP dopuszcza bowiem lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej zarówno w obrębie terenów R/[...] jak i MN/[...] (zob. § 14 ust. 1 pkt 2 lit.d oraz § 24 ust. 1 pkt 2 MPZP).
Spełniona została również trzecia przesłanka ustawowa w postaci braku zgody właścicieli nieruchomości. Do wniosku inwestor dołączył dokumentację, z której wynika, że przedstawił skarżącym zakres planowanych robót budowlanych. Ponadto prawidłowo opisał i zaznaczył na mapie obszary trwałego i czasowego zajęcia (pas montażowy). Z dokumentacji tej wynika, że strony spotykały się trzykrotnie (w dniach 18 VI, 25 VIII i 19 XII 2018 r.). Nie zawarto jednak porozumienia, skarżący wskazywali na nieracjonalność proponowanego wynagrodzenia i nieuregulowanie kwestii ekwiwalentu za dotychczasowe korzystanie z nieruchomości dla celów eksploatacji istniejącego gazociągu. W orzecznictwie ugruntowany jest trafny pogląd, że strony rokowań nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w okolicznościach wskazujących, że nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (zob. wyrok NSA z dnia 22 II 2012 r., I OSK 357/11 – CBOSA). Zgodzić się zatem należało z wojewodą, że niewypracowanie wspólnego stanowiska musi skutkować stwierdzeniem braku zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego gruncie. Nawiązując do argumentacji skargi podkreślić przy tym trzeba, że przeprowadzana przez organy weryfikacja fazy negocjacyjnej ma charakter wyłącznie formalny. Organy nie mają prawnych podstaw do oceny zasadności czy racjonalności proponowanych przez inwestora kwot wynagrodzenia i ewentualnego stwierdzania "pozorności" negocjacji, jako warunku niedopuszczalności wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Z pozycji stosowanego w sprawie art. 124 ust. 1 i 3 ugn, udzielenie zezwolenia na korzystanie z nieruchomości powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. W kontrolowanej sprawie takie rokowania niewątpliwie przeprowadzono i zakończyły się one brakiem zgody skarżących na zajęcie nieruchomości. Organy uprawnione były więc do zastosowania art. 124 ust. 1 ugn. Kwestia zaś wynagrodzenia za przedmiotowe ograniczenie prawa własności będzie przeęmiotem odrębnego postepowania odszkodowawczego z art. 129 ust. 5 pkt 1 ugn.
Odnosząc się do pozostałych argumentów skargi, Sąd podkreśla, że prawidłowość orzeczenia o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie zależy od tego, czy zamierzona inwestycja przewidziana została w dokumentach planistycznych jako inwestycja celu publicznego. Stosowany w kontrolowanej sprawie art. 124 ugn nie wprowadza bowiem takiej przesłanki, jako warunku dopuszczalności ograniczenia. W konsekwencji nie ma znaczenia, że planowanej inwestycji nie przewidziano w MPZP lub w Planie zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego jako "inwestycji celu publicznego". Wystarczające jest stwierdzenie, że budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, stanowi realizację celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn. Regulacja z art. 124 ugn stanowi przejaw udzielonej przez ustawodawcę preferencji dla inwestycji w dziedzinie infrastruktury technicznej, stanowiącej z mocy art. 6 ugn cel publiczny, niezależnie od tego, czy jest ona przewidziana w dokumentach planistycznych lub rządowych programach jako inwestycja celu publicznego.
Nie mogą również odnieść zamierzonego skutku argumenty kwestionujące legalność dotychczas funkcjonującego gazociągu, bowiem do oceny legalności wykonania obiektów budowlanych powołane zostały organy nadzoru budowalnego, a nie orzekający w sprawie starosta i wojewoda. Zresztą z pozycji stosowanego w sprawie art. 124 ugn istotny jest nie tyle dotychczasowy gazociąg ile wyznaczona w MPZP strefa ochronna, która wyznacza określony pas terenu szerokości 30 m (w tym w obrębie nieruchomości skarżących) zastrzeżony dla celów sieci gazowej i która wprowadza związane z tym ograniczenia w jego zagospodarowaniu i zabudowie. MPZP taki pas terenu niewątpliwie wyznacza i nie mogą odnieść zamierzonego skutku argumenty skargi podnoszące bezpodstawność czy nielegalność takiej strefy. Sąd zwraca uwagę, że uchwała w sprawie planu miejscowego stanowi akt prawa miejscowego. Ma ona charakter normatywny, tak więc jej ustalenia są powszechnie wiążące na obszarze objętym taką uchwałą, co dotyczy też organów administracji publicznej. MPZP, mający zastosowanie w sprawie, nie został uchylony. Nie stwierdzono też jego nieważności, ani nawet nie zakwestionowano jego ważności w odpowiednim trybie. Zatem organy nie miały podstaw do odmowy zastosowania zawartych w nim regulacji.
Sąd nie mógł również uwzględnić stanowiska skarżących podnoszącego nieprzeprowadzenie wyczerpującej i merytorycznej oceny ich wniosku postulującego zmianę przebiegu planowanej sieci. W ocenie skarżących nie było bowiem przeciwskazań do zmiany jej przebiegu w ten sposób, by gazociąg zlokalizować wyłącznie w obrębie działki nr [...] z pominięciem działki [...]. Skarżący pomijają jednak, że taka lokalizacja sieci wykroczyłaby poza wyznaczony w MPZP obszar strefy ochronnej gazociągu, a nadto zmieniłaby zasadniczo kierunek jego przebiegu z północnego na północno-wschodni i to na odcinku ponad 200 m. Wiązałoby się to też z koniecznością zajęcia innych, dotychczas niezajętych, nieruchomości dla celów realizacji inwestycji. W ocenie Sądu nie można mówić o nadmiernej uciążliwości ograniczenia prawa własności nieruchomości w sytuacji, gdy planowany gazociąg przebiegać ma wzdłuż gazociągu już istniejącego, w obrębie jego strefy ochronnej wyznaczonej na nieruchomości. Taki stan rzeczy bowiem w najpełniejszym stopniu nawiązuje do stanu już istniejącego, utrzymując status quo i nie rodząc nowych trwałych ograniczeń w stosunku do ograniczeń już istniejących.
Odnośnie zaś do argumentacji skargi podnoszącej, że w zaskarżonej decyzji nie orzeczono o "charakterze i fizycznym zakresie ograniczenia po zakończeniu robót budowlanych", wskazać należy, że nie jest ona zasadna. Obszar trwałego zajęcia nieruchomości oznaczony został w pkt. I ppkt 1 lit.c oraz ppkt 2 lit. c decyzji wojewody. Dodatkowo został on zobrazowany na załącznikach graficznych do decyzji przerywaną linią czerwoną jako "strefa kontrolowana", przy uwzględnieniu wymagań z § 10 ust. 6 pkt 3 lit.a rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 IV 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz. 640). Również charakter ograniczenia nie może budzić wątpliwości. Ograniczenie ma charakter trwały w zakresie oznaczonym w pkt. I ppkt 1 lit.c oraz ppkt 2 lit. c decyzji wojewody. Natomiast w części uprawniającej do przeprowadzenia robót budowlano-montażowych, ograniczenie ma charakter czasowy (do 6 miesięcy). Wojewoda uwzględnił przy tym swoje kompetencje reformatoryjne stosując art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Mocą decyzji odwoławczej określił w sposób jednoznaczny i precyzyjny warunki korzystania przez inwestora z nieruchomości skarżących posiłkując się przy tym załącznikiem graficznym. Zastosowany przez wojewodę załącznik w postaci mapy ewidencyjnej z naniesionym przebiegiem planowanej inwestycji oraz obszarem pasa montażowego i przyszłej strefy kontrolowanej obrazuje jednoznacznie zakres zajęcia, co dodatkowo precyzują wymiary odległościowe od północnych narożników nieruchomości, do których odwołano się w sentencji decyzji. Co istotne, decyzja wojewody w żadnym aspekcie nie pogorszyła sytuacji prawnej skarżących w porównaniu z rozstrzygnięciem pierwszoinstancyjnym.
W konsekwencji nie można się zgodzić z zarzutami skargi kwestionującymi prawidłowość zaskarżonej decyzji. Decyzja odpowiada obwiązującym przepisom prawa i opiera się na wyczerpującym i wiarygodnym materiale dowodowym. Stanowią go także dokumenty urzędowe, w tym wypisy i wyrysy z MPZP oraz mapy poświadczone za zgodność z materiałami państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Skarżącym zapewniono przy tym możliwość zapoznania się ze zebranym materiałem dowodowym zarówno na etapie postępowania przed starostą jak i w postępowaniu odwoławczym oraz wypowiedzenia się w sprawie. Ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym i przeprowadzona przez wojewodę wykładnia powołanych przepisów, w tym postanowień MPZP, uprawniały do wydania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło