II SA/Wr 240/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie nakazania doprowadzenia drogi ewakuacyjnej w obrębie klatki schodowej do stanu poprzedniego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący wystąpił o zwolnienie z tej opłaty sadowej wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i bezrobotnym synem, źródłem ich dochodu są świadczenia emerytalno- rentowe i zasiłek dla bezrobotnego (łącznie 2.579 zł), a ich wydatki kształtują się następująco: koszt lekarstw (skarżący i jego żona cierpią na liczne schorzenia)- 500 zł; koszt utrzymania mieszkania- 300 zł; opłata za energię elektryczną- 100 zł; za gaz- 90 zł; za telefon- 50 zł; za telewizję kablową- 40 zł; odsetki od debetu na koncie- 200 zł. Podał, że posiada mieszkanie o pow. 44, 7 m2. We wniosku złożonym w dniu 17 czerwca 2010 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych ponosząc, że jest osobą niepełnosprawną, nie posiada zdolności kredytowej i jest w stanie uiścić wpis od skargi w wysokości nie wyższej niż 30 zł. Z załączonego do wniosku wyciągu z konta bankowego wynika, że skarżący uzyskuje dodatkowy dochód z tytułu prac dorywczych (np. 7 maja 2010 r. otrzymał 806, 15 zł). Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części. Konieczność partycypowania przez skarżącego w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez niego sytuacji materialnej, w szczególności, iż sam wnioskodawca przyznał, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 30 zł. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić należy, że dochody rodziny skarżącego mają charakter stały (wynoszą ok. 3.400 zł), a ich stałe niezbędne wydatki zamykają się kwotą ok. 1.100 zł. Istotne jest przy tym, że niektórych ze wskazanych przez skarżącego wydatków nie można uznać za niezbędne np. opłata za telewizję kablową czy spłata odsetek od debetu na koncie, innych z kolei wydatków (takich jak np. koszty lekarstw w wysokości 500 zł) skarżący nie udokumentował. Z przedłożonych wyciągów bankowych wynika, iż wnioskodawca od dłuższego czasu systematycznie korzysta z instrumentów kredytowych (debet na koncie) nie zważając na saldo rachunku w tej sytuacji niczym nieuzasadnione jest jego twierdzenie, iż nie posiada źródła z którego mógłby pokryć koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.