II SA/Wr 2407/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr) Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: sekr. sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części budynku o d d a l a s k a r g ę Przedmiotem skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez A. P. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...], nr [...], udzielającą K. K. pozwolenia na użytkowanie przebudowanej elewacji w budynku mieszkalnym, położonym w C. przy ul.[...]. Decyzja organu I instancji oparta została o przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipa 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126), a w jej motywach podniesiono, iż inwestorka złożyła wniosek o udzielenie wzmiankowanego pozwolenia przedkładając wszystkie dokumenty, o których mowa była w ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 30 października 2001 r., nr [...]. Wskazano, iż z uwagi na brak możliwości spełnienia wymagań dotyczących odległości obiektów, przedłożono stosowne uzgodnienia, wynikające z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 140). W odwołaniu A. P. zarzucił, iż wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w odległości 80 cm od granicy narusza § 12 pkt 4 i 6 przywołanego rozporządzenia i nie zapewnia prywatności na działce sąsiedniej. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku jest wymagane, jeżeli właściwy organ wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek. Strona przedłożyła inwentaryzację powykonawczą, orzeczenie techniczne wykonanych elementów oraz ocenę bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Dokonane w dniu 27 maja 2002 r. oględziny potwierdziły zdatność elewacji do użytkowania. Stosownie zatem do art. 57 ust. 1 w zw. z art. 59ust. 1 Prawa budowlanego organ I instancji powinien był udzielić żądanego pozwolenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania podniesiono, że przepisy § 12 ust. 4 i 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) nie mają zastosowania w przypadku samowolnej zmiany elewacji obiektu istniejącego. W skardze podniesiono, że inwestor dokonał wymiany 2 luksferów na okna skrzydłowe i wykuł 4 otwory okienne w ścianie odległej o 80 cm od nieruchomości sąsiedniej, stanowiącej własność skarżącego. W sprawie, w postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K., w sposób niezgodny z prawem ukierunkowano postępowanie mając na celu legalizację dokonanej samowoli budowlanej, a następnie Starosta samowolę tę zalegalizował. Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego nie stanęły na straży praworządności, gdyż nie wzięły pod uwagę naruszenia postanowień § 12 pkt 4 i 6 oraz 270 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. oraz naruszenia prywatności na jego działce. Organ wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Badając sprawę pod tym kątem należało przyjąć, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przewidywały dwufazowy tryb postępowania w razie popełnienia samowoli budowlanej przez inwestora lub wykonawcę robót budowlanych innych, niż określone wart 48 Prawa budowlanego, czyli robót nie będących budową. W pierwszej fazie postępowanie to toczyć się powinno przed właściwym organem nadzoru budowlanego, który stosując przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wydaje decyzje nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ ten dokonuje przy tym kwalifikacji wykonanych robót budowlanych bądź to do rzędu robót, do których ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, bądź to do rzędu robót nadających się do uruchomienia procedury legalizacyjnej. W drugiej fazie (kontrolnej) postępowanie to w razie niewykonania obowiązków, o których była mowa, prowadzi do wydania nakazu zaniechania dalszych robot bądź nakazu rozbiórki obiektu lub jego części. W tym wypadku nadal właściwy byłby organ nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego). W razie wykonania obowiązków, zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego inwestor zobowiązany jest uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. W takim jednak wypadku właściwy byłby organ architektoniczno – budowlany (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 82 ust. 1 Prawa budowlanego). Wyłączna właściwość dwóch różnych organów administracji publicznej powoduje, że pomimo zbieżnego przedmiotu postępowania (ta sama samowola budowlana), w wypadku wykonania przez inwestora nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 czynności, prowadzone są dwa odrębne postępowania administracyjne. Organ architektoniczno budowlany związany jest ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego, nie posiadając jakiejkolwiek możliwości prawnej ingerowania w treść decyzji tego ostatniego. Nie ma też oddzielnych uprawnień do kwestionowania odmowy zastosowania przez organ nadzoru budowlanego trybu przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego. Również sąd administracyjny, pomimo stosunkowo szerokiego przedmiotowego zakresu rozstrzygania (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 stanowi, że sąd rozstrzyga "w granicach danej sprawy"), rozpatrując skargę na decyzję organu architektoniczno – budowlanego, nie jest władny wkraczać w ostateczną decyzję innego organu, która do sądu nie została zaskarżona, nawet jeśli rzutuje ona na rozstrzygnięcie zaskarżone. Naruszałoby to bowiem zasadę czynnego udziału stron (w tym wypadku organu nadzoru budowlanego) w postępowaniu sądowo - administracyjnym na skutek pozbawienia możliwości brania udziału w nim organu, który wydał tego rodzaju decyzję, a który niewątpliwie nie jest stroną toczącego się postępowania (art. 32 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nadaje przymiot strony organowi, którego działanie jest przedmiotem skargi). Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należało, iż w istocie taki stan faktyczny miał w niej miejsce. W obiegu prawnym, w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji, funkcjonowała ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego z dnia 30 października 2001 r., nr [...], która obligowała K. K. (inwestora) jedynie do dostarczenia określonej dokumentacji. Przesądzała ona zatem o wyborze drogi legalizacji stwierdzonej samowoli. Decyzja ta nie została przez żadną ze stron, w tym i przez skarżącego, zakwestionowana. Niesporne w sprawie winno być, że obowiązek ten został wykonany, a zatem organ architektoniczno budowlany będąc związany rozstrzygnięciem organu nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu kontroli wykonania nałożonych na stronę obowiązków, prawidłowo wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostają zarzuty podniesione w skardze, gdyż w okolicznościach sprawy dotyczą one wyłącznie organu nadzoru budowlanego i podjętego przez ten organ rozstrzygnięcia. W wyroku z dnia 3 września 2003 r., sygn. III RW 101/02 (OSNIAPiUS z 2004 r., nr 14, poz. 238) Sąd Najwyższy stwierdził, że "w celu przywrócenia stanu zgodnego z przepisami określającymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki, właściwy organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą usunięcie otworów okiennych wykonanych w ścianie garażu usytuowanego przy granicy działki sąsiedniej, mimo sprzeciwu właściciela tej działki (art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.)." Organ architektoniczno – budowlany – a taki wydawał zaskarżoną decyzję – nie jest, jak już wyżej wspomniano, uprawniony do zastępowania organu właściwego (inspektora nadzoru budowlanego), czego domagał się w istocie skarżący. Uwzględniając powyższe, należy uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), należało orzec jak na wstępie.