II SA/Wr 241/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. (Nr[...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w sprawie ze skargi D.W. sp. z o.o. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie wolnostojącej postanawia oddalić wniosek. D.W. sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Wojewody D. z dnia [...]r. (Nr[...]) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. (Nr[...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie wolnostojącej. W skardze skarżąca spółka zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanej wyżej decyzji Prezydenta W. wywodząc, że rozstrzygnięcie to jest wadliwe ze względu na nieodpowiednią lokalizację inwestycji. W razie więc uwzględnienia skargi, a w rezultacie też odwołania, powstanie po stronie inwestora znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jest – zdaniem wnioskodawcy - przesądzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie, o którym mowa powyżej sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 p.p.s.a.). Stosownie do powyższych uregulowań normatywnych zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 "uzasadnia wstrzymanie skarżonego aktu, jednakże to wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008r., I FSK 983/08). Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są z kolei pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Sąd, rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonego aktu, powinien natomiast mieć na uwadze interes nie tylko wnioskodawcy, ale i innych uczestników postępowania oraz uwzględnić wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (postanowienie NSA z 13.09.2005r., sygn. akt II OZ 750/05, nieopubli.). Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z 20.12.2004 r., sygn. akt GZ 138/04, nieopubl.). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt IISA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący kwestionujący decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne oraz wskazać dlaczego uznał, że osoba uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1335/10). Powyższe nie oznacza jednak, że negatywnymi konsekwencjami wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być dotknięci także inni uczestnicy postępowania. Rozstrzygając więc wniosek dotyczący wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, Sąd winien ocenić go zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora jak i pozostałe strony tego postępowania. Rozpoznając wniosek strony skarżącej w zakresie tak rozumianych przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. uznać należy, że nie może on zostać uwzględniony. Przede wszystkim zważyć należy, że w złożonym wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej wnioskodawca nie przywołał jakichkolwiek okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta W., a dokładniej nie wskazał, że to po stronie jego a nie inwestora wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Tymczasem, aby stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi powołać się na konkretne i dot. jego interesu prawnego okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. Tak jak podkreślono wyżej, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Nadto, zawarte we wniosku wywody powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco okoliczności obrazujących sytuację faktyczną wnioskodawcy. Oczywiście uzasadnienie wniosku nie stanowi wymogu formalnego, lecz jego materialno – prawną argumentację. Z tego też względu jego treść nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do uzupełnienia. Podlega natomiast ocenie z punktu widzenia zasadności wniosku. W ocenie Sądu strona skarżąca nie wykazała możliwości zajścia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Niezależnie jednak od powyższego, czyniąc zadość obowiązkowi uwzględnienia z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujących o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, Sąd rozpoznający tę kwestię nie dopatrzył się w niniejszej sprawie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze charakter decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, Sąd wziął pod uwagę skutki, jakie rozstrzygnięcie Sądu spowoduje po stronie innych osób i uczestników postępowania, w tym inwestora. Skutki wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę dotyczą bowiem przede wszystkim interesów inwestora, który ponosi ryzyko prowadzenia robót budowlanych przed rozpoznaniem skargi przez sąd i winien liczyć się z możliwością ewentualnego uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Na marginesie wskazać można jeszcze, że w razie ewentualnego uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę zawsze potencjalnie możliwa jest rozbiórka wybudowanego obiektu i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Nie można zatem przyjąć, że zrealizowanie inwestycji doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Wyjaśnić również należy, że brak uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie oznacza przesądzenia niezasadności wniesionej skargi. Mając na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego i kierując się dyspozycją art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.