II SA/Wr 2416/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. na podstawie art. 7 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) oraz art. 104 kpa przyznał skarżącemu B. L. dodatek mieszkaniowy na okres [...] miesięcy począwszy od [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł miesięcznie, w tym ryczałt za brak centralnego ogrzewania i ciepłej wody w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że ponieważ decyzją Nr [...]z dnia [...] r. przyznano stronie dodatek mieszkaniowy od [...]r., dlatego też na wniosek złożony dnia [...]r. można przyznać dodatek tylko na [...] miesięcy, to jest od [...]r. do [...]r. Następnie organ przedstawił dane, na podstawie których obliczono wysokość dodatku i sposób jego obliczenia. W odwołaniu wniesionym od tej decyzji B. L. domagał się wypłacenia dodatku mieszkaniowego za okres [...] miesięcy, to jest od [...]r. do [...]r. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 2 i art. 139 kpa, art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 2 i 3, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 4 pkt 1, 2, 6, ust. 7 i ust. 9, art. 7 ust. 5, art. 9 i art. 19 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817), uchyliło decyzję organu I instancji i orzekając o istocie sprawy przyznało skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres [...] miesięcy od dnia [...]r. do dnia [...]r. w wysokości [...]zł, w tym [...]zł jako ryczałt na zakup opału. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...]r. B. L. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...]r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r., odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanego dodatku. Wyrokiem z dnia 22 marca 2001 r. sygn. akt II SA/Wr 1890/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił obie te decyzje, bowiem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 stycznia 2000 r. sygn. akt K.17/99 uznał przepis art. 39a ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (t.jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 z późn. zm.), stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięć obu tych decyzji, za niezgodny z zasadą równości wyrażoną w art. 32 w związku z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten utracił moc w związku z ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw z dnia 28 stycznia 2000 r. Nr 5, poz. 67. Oceniając wydaną po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 19 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy mógł być przyznany stronie według zasad obowiązujących od 1 stycznia 2000 r. oraz że – tak jak uczynił to organ I instancji – dodatek ten można było przyznać na pięciomiesięczny okres. W opinii organu odwoławczego organ I instancji błędnie obliczył sumę miesięcznych wydatków normatywnych i w rezultacie sprzecznie z § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. przyznał dodatek mieszkaniowy w zbyt wysokiej kwocie miesięcznej. Podał następnie, w jaki sposób obliczono poprawną – jego zdaniem – wysokość tego dodatku w kwocie [...]zł. Na powyższą decyzję B. L. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący stwierdził, że "chyba trzeba się zgodzić" z przyznaniem dodatku mieszkaniowego na okres [...] miesięcy od [...]r. do [...]r., jednak za niezgodne z prawem uznał obniżenie przez organ odwoławczy kwoty ryczałtu na zakup opału przyznanej przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że stosownie do art. 139 kpa wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się jest znacznie ograniczone, gdyż dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu poprzez proste ich zestawienie ze sobą (por. np. wyrok NSA z dnia 25 lutego 1998 r. sygn. akt IV SA 771/96 - LEX nr 45182). Organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę na niekorzyść strony odwołującej się, jest obowiązany wskazać w uzasadnieniu swojej decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 kpa (por. np. wyrok NSA z dnia 6 lutego 1989 r. sygn. akt IV SA 1101/88 - ONSA 1989/2/71). W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., uchylając decyzję organu I instancji i wydając decyzję przyznającą dodatek mieszkaniowy na taki sam okres, jak uczynił to organ I instancji, ale w mniejszej wysokości, nie wykazało w uzasadnieniu swojej decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 kpa. W szczególności wymogu tego nie spełnia zawarte w motywach zaskarżonej decyzji stwierdzenie, iż poprzez błędne obliczenie sumy miesięcznych wydatków normatywnych sprzecznie z § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. przyznano dodatek mieszkaniowy w zbyt wysokiej kwocie miesięcznej. Kolegium Odwoławcze naruszyło zatem w ten sposób zasadę reformationis in peius wyrażoną w art. 139 kpa. Naruszenie przez organ administracyjny II instancji powyższego przepisu normującego administracyjne postępowanie odwoławcze niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) cytowanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało uchylić zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 tej ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W rozpatrywanej sprawie jednak nie zachodziła potrzeba orzekania w tym przedmiocie, ponieważ zaskarżona decyzja nie nakładała na skarżącego żadnych obowiązków, a wstrzymanie jej wykonania byłoby niekorzystne dla skarżącego, ponieważ uniemożliwiałoby wypłacenie przyznanego dodatku mieszkaniowego. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.