II SA/Wr 242/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-06-25

Skład orzekający: Gabriel Węgrzyn, Halina Filipowicz-Kremis, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., nie wykazując jednocześnie, że przeprowadzenie postępowania uzupełniającego przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., wydając decyzję kasacyjną bez należytego uzasadnienia konieczności takiego rozstrzygnięcia i bez wykazania, że przeprowadzenie postępowania uzupełniającego przez organ odwoławczy byłoby nadmiernie utrudnione lub naruszałoby zasadę dwuinstancyjności. Samo stwierdzenie braków w postępowaniu wyjaśniającym organu pierwszej instancji nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli organ odwoławczy mógł uzupełnić materiał dowodowy w trybie art. 136 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody D., która uchyliła decyzję Starosty P. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, uznając, że projekt budowlany nie zawierał wystarczających informacji dotyczących wpływu inwestycji na możliwość zabudowy terenów sąsiednich. Inwestor (skarżąca) wniosła sprzeciw, zarzucając organowi odwoławczemu bezzasadne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i niewłaściwą ocenę postępowania pierwszoinstancyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz zasądzono od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant sekretarz sądowy Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze sprzeciwu A S.A. z siedzibą w W. od decyzji Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem sprzeciwu A. z siedzibą w W.(dalej: inwestor, skarżąca, wnosząca sprzeciw) jest decyzja Wojewody D. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia [...] nr [...], którą uchylono decyzję Starosty Powiatu P. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej O. nr [...] "[...]" na działce nr [...], obręb [...] P. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 24 maja 2016 r. do organu wpłynął wniosek inwestora w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej O. nr [...] "[...] " na działce oznaczonej numerem ewidencyjnymi gruntu [...], obręb [...] P. W toku postępowania oraz wskutek analizy przedłożonej, do zatwierdzenia dokumentacji, organ I instancji stwierdził braki, dlatego postanowieniem nr [...] z dnia [...] nałożył na inwestora obowiązek usunięcia ich w terminie do dnia 15 lipca 2016 r. Dnia 14 lipca 2016 r. pełnomocnik inwestora wystąpił z wnioskiem uzupełnienia dokumentacji, wypełniając w całości nałożony na niego obowiązek oraz zapoznał się z wniesionymi przez strony postępowania uwagami i zastrzeżeniami do projektowanej inwestycji. W dniu 1 sierpnia 2016 r. do organu I instancji wpłynął protest mieszkańców miejscowości P. w sprawie budowy stacji bazowej telefonii komórkowej objętej tym wnioskiem. W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na tę inwestycję. Wskutek przeprowadzenia postępowania odwoławczego w dniu [...] organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił decyzję Starosty P. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji nałożył na inwestora w drodze postanowienia obowiązek przedłożenia, w ciągu trzydziestu dni, Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we W., wniosku o wydanie decyzji - o pozwoleniu na budowę tej inwestycji, karty informacyjnej przedsięwzięcia sporządzonej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poświadczonej przez właściwy organ kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informacji o jego braku, celem stwierdzenia przez Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska we W. czy istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Ponadto organ I instancji zwrócił się do D. Zespołu Parków Krajobrazowych, Oddział L. – P., o wydanie opinii w tej sprawie. W odpowiedzi otrzymał pismo nr [...] z dnia [...] W dniu 3 lutego 2017 r. po ponownej analizie przedłożonej, do zatwierdzenia dokumentacji organ I instancji stwierdził braki, dlatego nałożył na inwestora obowiązek usunięcia ich w terminie do dnia 28 lutego 2017 r. Ponadto organ I instancji zwrócił się do Gminy P. z zapytaniem czy działki, będących w strefie oddziaływania stacji bazowej, są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzjami o warunkach zabudowy. W dniu [...] wskutek powzięcia od organu II instancji informacji o wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję organu odwoławczego nr [...] z [...] organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 75/17 oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego podzielając jego ocenę w kwestii zasadności ponownego przeprowadzenia postępowania. W ocenie sądu z akt sprawy nie wynikało, jakie jest możliwe zagospodarowanie terenów sąsiadujących z terenem inwestycji lub znajdujących się w obszarze jej oddziaływania. Nie wskazano, czy obowiązują na tych terenach plany zagospodarowania przestrzennego lub warunki zabudowy i zagospodarowania terenu i jakie są ich ustalenia w aspekcie określenia miejsc dostępnych dla ludzi. Sąd podkreślił zarazem, że zasadnym jest, aby organ pierwszej instancji – przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - uwzględnił ewentualną zabudowę działek leżących w pobliżu projektowanej stacji bazowej, a nie tylko istniejącą. W ocenie sądu przedłożony projekt budowlany nie spełniał również warunków, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., w zakresie sprawdzenia przez organ pierwszej instancji zgodności projektu z wymaganiami ochrony środowiska, tj. przede wszystkim z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Wojewody D. z dnia 4 kwietnia 2007 r. w sprawie P. Parku Krajobrazowego. W dniu [...] organ I instancji w związku z ustaniem przyczyny zawieszenia podjął z urzędu postępowanie administracyjne. W dniu 4 sierpnia 2017 r. do organu I instancji wpłynął wniosek pełnomocnika inwestora, o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Starosta P. przychylił się do wniosku i stosownie do art. 98 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zawiesił postępowanie administracyjne. Wobec uzupełnienia przez inwestora braków wynikające z wyżej wskazanych postanowień organ I instancji podjął przedmiotowe postępowanie administracyjne. W toku postępowania strony podnosiły w swoich uwagach i zastrzeżeniach kwestię: zbyt bliskiej lokalizacji wieży w stosunku do istniejącej zabudowy, narażenia na ponadnormatywne promieniowanie elektroenergetyczne, pogorszenie stanu zdrowia mieszkańców sąsiedniej zabudowy, obniżenie wartości nieruchomości, pogorszenie walorów architektonicznych i krajobrazowych, błędnie wydanej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, ograniczenie możliwości budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] przez syna strony postępowania. W dniu [...] organ I instancji wydał decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Po rozpatrzeniu odwołań R. W. i B. P. organ II instancji decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że brak jest w dostarczonej karcie informacyjnej oraz w skorygowanym projekcie informacji o ograniczeniach, jakie spowoduje ta inwestycja dla możliwości zabudowy terenów sąsiednich. W ocenie organu to, że na omawianym terenie brak jest uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz że nie wydano żadnej decyzji o warunkach zabudowy nie przesądza o tym, czy wskazana przez autora przedłożonych opracowań "niedostępność dla ludzi" ma uzasadnienie np. w zakazie zabudowy. Organ odwoławczy podkreślił, że jedna z odwołujących się stron podnosi kwestię zamiaru inwestycyjnego, polegającego na rozbudowie. Organ II instancji zauważył, że Starosta P. w prowadzonym ponownie postępowaniu wyegzekwował od inwestora rozstrzygnięcie kwestii potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania omawianej inwestycji, natomiast co do zagadnienia dostępu osób do strefy zagrożonej negatywnym wpływem przedmiotowej inwestycji, ograniczył się jedynie do stwierdzenia braku aktów prawa miejscowego. Nie dokonał jednak analizy możliwości wzniesienia zabudowy zagrodowej lub innej na terenie objętym oddziaływaniem stacji. Konieczność przedłożenia takiej analizy w sytuacji, gdy na wskazanym obszarze brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego staje się niezbędna. Szczególnie, że jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, władze Gminy w P. rozważały wariantowe usytuowanie inwestycji, na co wskazały również strony odwołujące się. Zdaniem organu odwoławczego nadal w sprawie nie ustalono, jakie jest możliwe zagospodarowanie terenów sąsiadujących z terenem inwestycji lub znajdujących się w obszarze jej oddziaływania (tzn. pod obszarami oddziaływań elektromagnetycznych, pod wiązkami EIRP) w aspekcie określenia miejsc dostępnych dla ludzi. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że projekt budowlany nie jest kompletny i nie posiada wszystkich wymaganych prawem opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także, nie ustalono czy jest on zgodny z wymaganiami ochrony środowiska. W sprzeciwie od decyzji organu odwoławczego skarżąca zarzuciła jej naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, że decyzja Starosty P. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, podczas gdy organ I instancji w sposób należyty i wszechstronny ocenił potencjalny wpływ planowanej Inwestycji na możliwość zabudowy na terenach sąsiednich. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu sprzeciwu inwestor wskazał, że w zaskarżonej sprzeciwem decyzji organ odwoławczy bezpodstawnie uznał, że decyzja pierwszoinstancyjna nie została wydana po przeprowadzeniu wszechstronnego postępowania i z uwzględnieniem wytycznych określonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wydanego w sprawie II SA/Wr 75/17. Według skarżącej organ I instancji prawidłowo ustalił, że teren, na którym planowana jest inwestycja, ma rzadką i niską zabudowę, a więc w konsekwencji właściwie ustalił, że planowana inwestycja nie ograniczy możliwości zabudowy innych nieruchomości, zauważyć bowiem należy, że gdyby okoliczne nieruchomości miały zostać zabudowane, to przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych nieruchomości decydujące znaczenie będzie miała obecna gęstość i wysokość zabudowy. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o oddalenie sprzeciwu podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez sąd przy zastosowaniu kryterium legalności wykazała, że wniesiony w niniejszej sprawie sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Podnieść przede wszystkim należy, że w myśl art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw sąd dokonuje jedynie oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Wynika to także z treści art. 151a § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględnia sprzeciw od decyzji i uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Zatem podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zasadą jest, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest, wynikające z art. 138 § 2 k.p.a., uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji I instancji. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności - jest wydanie decyzji kasatoryjnej. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. albo w przypadku istotnych braków postępowania wyjaśniającego, gdy jest możliwa zgoda stron na usunięcie nieprawidłowości w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art.136 § 2 i 3 k.p.a. Z mocy art. 136 § 4 k.p.a. - przepisów § 2 i 3 nie stosuje się, jeżeli przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy byłoby nadmiernie utrudnione. Nie budzi również wątpliwości zarówno w piśmiennictwie jak i w judykaturze administracyjnej, że wydanie decyzji kasatoryjnej wymaga wykazania przez organ odwoławczy takiego naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozpoznać co do istoty. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być zatem podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 kpa. Żadne inne wady postępowania, czy wady decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej. Wykładnia rozszerzająca analizowanego przepisu jest niedopuszczalna. Zdaniem sądu istotne jest, że w aktualnym stanie prawnym, samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Chodzi więc o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie do kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, a więc strona nie mogłaby kwestionować wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Dokonując wykładni art. 138 § 2 kpa nie można pomijać treści art. 136 kpa, gdyż przepisy te pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym. Skoro zatem wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 kpa nie jest dopuszczalna, to organ odwoławczy może powołać się na ten przepis tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 kpa nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W takiej sytuacji, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy dojdzie do przekonania o konieczności wydania decyzji kasacyjnej, winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 kpa, ale również wskazać, dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Na organie odwoławczym ciąży zatem obowiązek wskazania, jakie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy winny zostać wyjaśnione oraz wskazania przyczyn, z powodu których organ odwoławczy w celu ich wyjaśnienia nie zastosował art. 136 kpa. Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt niniejszej sprawy w ocenie sądu organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 kpa, gdyż nie wykazał, iż w sprawie zaistniała przesłanka koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ powinien w tym zakresie przywołać konkretne okoliczności faktyczne, które wymagają wyjaśnienia i których ustalenie zdeterminuje kierunek rozstrzygnięcia, a zarazem ustalenie których w ramach postępowania odwoławczego naruszy zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie tego zabrakło. Argumentacja przedstawiona w zaskarżonej decyzji sprowadza się przede wszystkim do odmiennej względem organu I instancji oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uchybienia jakich dopatrzył się organ odwoławczy wynikały z nieustalenia przez organ I instancji dostępu ludzi do strefy zagrożonej negatywnym wpływem inwestycji. Według organu odwoławczego ograniczenie się jedynie do ustalenia, że na omawianym obszarze brak jest uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz że nie wydano żadnej decyzji o warunkach zabudowy nie przesądza o tym, czy wskazana przez autora karty informacyjnej oraz projektu informacji o ograniczeniach, jakie spowoduje ta inwestycja "niedostępność dla ludzi" ma uzasadnienie np. w zakazie budowy. W pozostałym zakresie organ I instancji – zdaniem organu odwoławczego – zrealizował wskazania dowodowe wynikające z wyroku tutejszego sądu. Nie dokonując oceny takiego stanowiska organu co do meritum, do czego sąd w świetle art. 64e p.p.s.a. nie jest uprawniony i co było by przedwczesne, nadmienić należy, że tak zakreślony brak w postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym przez organ I instancji nie uzasadniał wydania decyzji kasatoryjnej. Organ odwoławczy zobowiązany był do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, albowiem postępowanie odwoławcze nie jest ograniczone jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej. Brak przeszkód do rozpoznania sprawy lub możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji przesądza o tym, iż niedopuszczalne jest wydanie decyzji kasatoryjnej. Tymczasem z treści uzasadnienia kontrolowanej decyzji w ogóle nie wynika, czy organ odwoławczy brał pod uwagę możliwość zastosowania art. 136 kpa celem uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Z uzasadnienia wynika jedynie, że organ odwoławczy stwierdza, że przedłożony projekt budowlany nie jest kompletny. Organ wskazał jakie okoliczności faktyczne winny być wyjaśnione przez organ I instancji, jednak zdaje się, że w ogóle nie wziął pod rozwagę możliwości przeprowadzenia postępowania uzupełniającego. Zdaniem Sądu przedstawione braki dowodowe nie wymagały jednak wydania decyzji kasacyjnej. Jeszcze raz można podkreślić, że inwestor zrealizował zalecenia wyrażone w uprzednim wyroku wydanym przez tutejszy sąd co do zakresu przeprowadzenia postępowania dowodowego w ponownie prowadzonym postępowaniu. W informacji o obszarze oddziaływania obiektu na str. 5-6 znajdują się wyniki obliczeń odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego każdego z anten wzdłuż głównej wiązki promieniowa, na podstaw których stwierdzono, że wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania każdej z anten w odległości do 150 m od środka elektrycznego na wysokości 2 m pod wektorem nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Wyniki obliczeń posłużyły do uzupełnienia opisu inwestycji w zakresie ochrony środowiska oraz obszaru oddziaływania obiektu w projekcie budowlanym. W ocenie sądu uzupełnienie projektu budowlanego przez inwestora we wskazanym zakresie nie daje podstaw do uznania, iż przeprowadzenie postępowania uzupełniającego przez organ odwoławczy – w razie uznania przez ten organ takiej potrzeby - naruszałoby zasadę dwuinstancyjności. Zdaniem sądu, organ odwoławczy, dokonując odmiennej od organu pierwszej instancji oceny zgromadzonego w sprawie materiału (dokumentacji niezbędnej do wydania pozwolenia na budowę) i stwierdzając konieczność jego uzupełniania w zakreślonym w uzasadnieniu decyzji odwoławczej zakresie, nie wskazał, że bez szkody dla zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania mógł skorzystać z uprawnienia uzupełnienia materiału dowodowego w trybie przewidzianym przez art. 136 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jednak w ogóle odniesienia się do możliwości przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w trybie przywołanego przepisu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia w żaden sposób, dlaczego wojewoda uznał, że "rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Fakt, że dokonał odmiennej od organu I instancji oceny zgodności projektu budowlanego z zapisami ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowalnego, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla wyłączenia możliwości zastosowania przepisu art. 136 k.p.a. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź też odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, sprawdza przedłożony projekt budowlany pod względem spełnienia czterech przesłanek wyraźnie wskazanych przez ustawodawcę w tym przepisie. Jeżeli wymogi te nie zostaną zachowane, organ nakłada na podstawie art. 35 ust. 3 powołanej ustawy obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając jednocześnie termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Uzupełnieniu w tym trybie mogły podlegać zasygnalizowane w zaskarżonej decyzji nieprawidłowości sporządzonego projektu budowlanego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że ustawodawca w cytowanym unormowaniu nie posługuje się wyrażeniem "organ pierwszej instancji" a wyrażeniem "właściwy organ", stąd nie można uznać, aby tym organem mógł być wyłącznie organ administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji. Wobec uznania zarzutów wyartykułowanych w sprzeciwie za uzasadnione w ocenie sądu organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 p.p.s.a. poprzez nierozważenie możliwości przeprowadzenia postępowania uzupełniającego i tym samym zbyt pochopne wydanie decyzji kasatoryjnej. W konsekwencji w ocenie sądu organ II instancji naruszył nadto art. 136 kpa w związku z art. 15 kpa z uwagi na to, że zdaje się nawet nie brać pod uwagę możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, do czego w świetle zasady dwuinstancyjności był zobligowany. Z opisanych przyczyn sąd uznał, za zasadny sprzeciw, bowiem organ odwoławczy nie wykazał przekonująco przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy powinien uwzględnić uwagi sądu zawarte w uzasadnieniu i orzec stosownie do dokonanej w sprawie oceny. Na marginesie dotychczasowych rozważań można dodać, że ustawodawca, co wynika z treści art. 138 § 2 k.p.a., upoważnił organ drugiej instancji do wydania decyzji uchylającej zakwestionowane odwołaniem rozstrzygnięcie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji ale winien takie orzeczenie należycie i wszechstronnie uzasadnić. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od sprzeciwu oraz kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło