II SA/Wr 244/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-05-28
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, będąca emerytem z nieletnim synem, posiadająca nieruchomości i dochód w kwocie 1.960 zł miesięcznie, ale ponosząca znaczne wydatki (alimenty, opłaty, leki, rata kredytu) oraz mająca ograniczone możliwości sprzedaży majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jej sytuacja materialna i życiowa, uwzględniająca dochody, wydatki, stan zdrowia oraz ograniczone możliwości spieniężenia majątku, uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Strona skarżąca, A. B., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że jest emerytem, prowadzi gospodarstwo domowe z nieletnim synem, posiada nieruchomości i działkę rolną, a jej miesięczny dochód wynosi 1.960 zł. Ponosi znaczne wydatki, w tym alimenty, opłaty, koszty leków i ratę kredytu. W 2017 r. uzyskała dochód 45.979,86 zł, jest chora i nie może sprzedać nieruchomości rolnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Skarżący A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W jego motywach wskazał, że jest emerytem i prowadzi gospodarstwo domowe z nieletnim synem, jest właścicielem dwóch domów o powierzchni 35 m² i 37 m² i wartości 18.000 zł, mieszkania spółdzielczego oraz działki rolnej o powierzchni 7,45 ha. Jego aktualny dochód to emerytura w kwocie 1.960 zł, natomiast wydatki to alimenty na syna w kwocie 900 zł, opłata za mieszkanie w kwocie 428 zł, opłata za prąd w kwocie 100 zł, koszt zakupu leków w kwocie 100 zł oraz rata spłaty kredytu w kwocie 360 zł.
Z dokumentów przedłożonych do akt sprawy wynika, ponad wcześniej podane dane, że w roku 2017 uzyskał dochód w kwocie 45.979,86 zł, jest osobą chorą oraz, że w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym nie może sprzedać nieruchomości rolnej.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Skarb Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, zasady doświadczenia życiowego jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku A. B. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt sprawy wynika bowiem, że w swojej sytuacji materialnej i życiowej nie jest w stanie skarżący ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Świadczy o tym wynikająca ze złożonych przez skarżącego oświadczeń i dokumentów jego sytuacja materialna, na którą składa się wysokość aktualnego miesięcznego dochodu i opłacanie alimentów na syna oraz brak majątku podlegającego obecnie spieniężeniu, oraz wydatki jednoosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy, związane również z jego wiekiem i stanem zdrowia.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło