II SA/Wr 2441/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-08
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Jerzy Strzebińczyk, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w trybie wznowienia, może pominąć analizę przesłanek wznowienia i od razu przejść do merytorycznego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w trybie wznowienia, ma obowiązek przede wszystkim zbadać, czy istnieją przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 K.p.a. Dopiero po stwierdzeniu braku podstaw do wznowienia, organ powinien odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji, nie rozpatrując sprawy merytorycznie. W przypadku stwierdzenia podstaw do wznowienia, organ powinien uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. Pominiecie analizy przesłanek wznowienia i przejście do merytorycznego rozpoznania sprawy stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Opery D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. stwierdzającą u Pana W. G. choroby zawodowe: zespół nadkłykcia bocznego kości ramieniowej lewej i zawodowe uszkodzenie słuchu. Opera D. wniosła o wznowienie postępowania, kwestionując dane dotyczące środowiska pracy i brak pomiarów hałasu. Po wznowieniu postępowania, Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, rozpatrując sprawę merytorycznie. Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzucała organom nieuwzględnienie czasu pracy, rodzaju pracy, wypadku z 1987 r., badań środowiska pracy w innych miejscach zatrudnienia oraz nieprawdziwość oświadczeń o czasie pracy i przekroczeniach norm hałasu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie organu I instancji o wznowieniu postępowania. Określił, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Piotr Raczak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Opery D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] oraz postanowienie organu I instancji o wznowieniu postępowania z dnia [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonane.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. działając na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) i art. 104 K.p.a. oraz w oparciu o orzeczenie lekarskie i przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne orzekł o stwierdzeniu u Pana W. G. chorób zawodowych - zespołu nadkłykcia bocznego kości ramieniowej lewej (poz. 12) i zawodowego uszkodzenia słuchu (poz. 15). Odnośnie rozpoznania zespołu nadkłykcia bocznego kości ramieniowej lewej, oprócz badania lekarskiego, wzięto pod uwagę fakt, iż "dostarczona przez pracodawcę charakterystyka stanowiska pracy z określeniem obciążenia lewej ręki i przedramienia z wielogodzinnym i wieloletnim powtarzaniem czynności pozwala uznać tło zawodowe schorzenia wynikające ze sposobu pracy". Co do drugiej stwierdzonej jednostki chorobowej - zawodowego uszkodzenia słuchu ustalono, iż "4-krotne badania laryngologiczne i audiometryczne wykazują obustronne ubytki słuchu odpowiadające klinicznym cechom przewlekłego urazu akustycznego. Z nadesłanej charakterystyki stanowiska pracy wynika, że w zawodzie skrzypka przepracował 34 lata, z tego od 1990r. w Operze D. we W., narażony na hałas przekraczający dopuszczalne normy".
Po otrzymaniu decyzji organu I instancji Opera D. nie złożyła odwołania lecz w dniu [...] wniosła o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia chorób zawodowych u Pana G., twierdząc iż rozpoznanie chorób u zainteresowanego nastąpiło na podstawie nieprawdziwych danych o środowisku pracy oraz nie przeprowadzono badań pomiaru hałasu w środowisku pracy, a jedynie w miejscu gdzie orkiestra gra incydentalnie. Jako podstawę wznowienia powołała art. 145 § 1 pkt 1,4,5 K.p.a. Zdaniem Opery dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne były fałszywe, strona nie brała udziału w sprawie w charakterze strony z winy pracowników swojej instytucji oraz wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi.
Dnia [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a.. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie chorób zawodowych u Pana G.
Po ponownym przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. dnia [...]wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzję, w której odmówił uchylenia decyzji z dnia [...], gdyż stwierdził brak podstaw do jej uchylenia. Organ ten nie ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji do przesłanek wznowienia lecz rozpatrzył sprawę merytorycznie wskazując, iż wykonywana przez Pana G. praca związana była z obciążeniem lewej kończyny górnej a pomiary hałasu wykonane w środowisku pracy zainteresowanego tj. Hali Ludowej wykazały przekroczenia najwyższego dopuszczalnego poziomu dźwięku. Dodał, iż ze względu na różnorodność miejsc gdzie odbywały się próby i spektakle operowe nie jest możliwe odtworzenie panujących tam warunków pracy, dlatego rozstrzygnięcie decyzji z dnia [...]. wydaje się być zasadne. Informacje uzyskane w wyniku wznowionego postępowania wyjaśniającego zdaniem organu nie wniosły istotnych elementów w sprawie i nie mogą ważyć na treści dotychczas wydanej decyzji.
Od powyższej decyzji dnia [...] odwołała się Opera D. we W. podnosząc zarzuty dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że organ administracyjny niezasadnie przyjął, iż pracę Pan G. świadczył w warunkach szkodliwych dla zdrowia z narażeniem na hałas. Zdaniem odwołującej, organ przy stwierdzeniu chorób zawodowych u Pana G. nie uwzględnił rodzaju pracy oraz rzeczywistego czasu pracy. Podważając przeprowadzone badania przez firmę A S.C dotyczące pomiarów natężenia dźwięku w Hali Ludowej we W., strona przedstawiła inną opinię Instytutu Telekomunikacji i Akustyki Politechniki W. według której pomiary nie wykazały przekroczeń NDN.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Powiatowej Inspekcji Pracy oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, iż do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki, po pierwsze choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, po drugie choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.
Zawodowe przewlekłe choroby narządu ruchu wywołane są sposobem wykonywania pracy, nadmiernym przeciążeniem lub uciskiem na pnie nerwów. Do uszkodzenia układu ruchu dochodzi w trakcie długotrwale wykonywanych czynności zawodowych, zwłaszcza charakteryzujących się powtarzalnością, wymuszoną pozycją, uciskiem lub rozciąganiem struktur anatomicznych. Zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej lewej pochodzenia zawodowego powstaje podczas wykonywania długoletniej pracy w wymuszonej pozycji w trakcie której dochodzi do przeciążenia układu kostno-stawowego.
W oparciu o wykonane specjalistyczne badania: ortopedyczne, neurologiczne, radiologiczne (radiogramy układu kostno - stawowego) i badania przewodnictwa nerwowego w kończynie górnej lewej oraz charakterystykę stanowiska pracy skrzypka (z której wynika, iż charakter wykonywanej pracy wiąże się z wymuszoną pozycją ciała i nadmiernym przeciążeniem lewej kończyny górnej) Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., rozpoznał przewlekłą chorobę zawodową narządu ruchu pod postacią zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej lewej pochodzenia zawodowego u Pana G.
Co do drugiej jednostki chorobowej - zawodowego uszkodzenia słuchu Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., powołany do rozpatrywania spraw spornych i wątpliwych, po wnikliwej analizie całej dokumentacji dot. narażenia zawodowego na hałas w środowisku pracy oraz biorąc pod uwagę specjalistyczne badania związane z narządem słuchu (audiometria tonalna i impedancyjna oraz potencjały wywołane z pnia mózgu ABR) rozpoznał uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu pochodzenia zawodowego u Pana G.
Od powyższej decyzji pełnomocnik Opery D. we W. złożył skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania bądź o jej zmianę.
Zdaniem skarżącej wydane decyzje w sprawie rażąco naruszają § l ust. l i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez przyjęcie, że choroby stwierdzone u Pana G. zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy Opery D. we W. Przy rozpoznawaniu sprawy nie uwzględniono czasu pracy w orkiestrze Pana G. jak również rodzaju pracy, stopnia i czasu wykonywania czynności zawodowych. Również zostały pominięte wyniki badań okresowych jakim był poddawany Pan W. G. stwierdzających przydatność i brak przeciwwskazań do pracy w Operze.
Organ zarówno I jak II instancji w czasie badania sprawy i prowadzenia postępowania pominął całkowicie następujące istotne okoliczności występujące w sprawie, a mianowicie fakt wypadku jakiemu uległ Pan G. w roku 1987, ustalenia jego związku przyczynowego i następstw w stosunku do aktualnego stanu zdrowia oraz organy odstąpiły od badania warunków środowiska pracy w siedmiu instytucjach, w których był zatrudniony i pracował Pan G. w okresie od 1967 r. do czasu podjęcia pracy w Operze tj. do roku 1990 oraz zbadania specyfiki i intensywności świadczonej tam pracy i występujących narażeń dla zdrowia w tamtych miejscach pracy. Organy również nie zbadały, czy Pan G. nie był narażony na uszkodzenie narządów swojego organizmu określonych w orzeczeniach z innych przyczyn, nie związanych w ogóle z zatrudnieniem oraz nie wykluczyły takiej genezy powstania chorób.
Skarżąca zarzuca organom przyjęcie notatki służbowej Kierownika Sekcji Oceny Środowiska Pracy Działu Higieny Pracy WSSE we W. z dnia [...], jako wiarygodnej w zakresie czasu świadczonej pracy przez Pana W. G. na rzecz Opery D. we W. Rzeczywisty czas pracy został udowodniony przez instytucję z przedłożeniem dokumentów obiektywnie rejestrujących i wskazujących jaki był faktyczny czas pracy Pana G.
Dowody dotyczące czasu pracy zostały wzbogacone, bez jakiegokolwiek obiektywnych przesłanek, o subiektywne, a jednocześnie nieprawdziwe oświadczenia zainteresowanego, z powołaniem się na zapis § 40 Regulaminu Pracy, obowiązującego w Operze od dnia [...]. Stanowiły one jedyną i wyłączną podstawę do ustalenia nieprawdziwego stanu faktycznego, tj. aspektu czasu świadczenia pracy w Operze we W. w ilości średnio 8 godzin na dobę, który nie miał miejsca.
Podane okoliczności przez zainteresowanego, że był zobowiązany do pracy w domu są nieprawdziwe. Są one całkowicie subiektywne i mają na celu uzyskanie stałych, korzystnych, miesięcznych świadczeń pieniężnych ze środków publicznych- z ubezpieczenia społecznego i ewentualnych odszkodowań od pracodawcy z tytułu chorób zawodowych. W konsekwencji przyjęcia jednostronnego, nieprawdziwego oświadczenia zainteresowanego za wiarygodny dowód, doszło do błędnego ustalenia , że występowały przekroczenia dopuszczalnych norm natężenia hałasu w środowisku pracy Opery we W. w okresie od 1990 r. do 2000r. i później. Ekspozycja poziomu hałasu w instytucji nie przekraczała dopuszczalnych norm. Dodatkowo przedstawienie [...] w miesiącu czerwcu 2001 r. na zlecenie Opery przez firmę A s.c., wskazuje na przekroczenie norm hałasu. Badanie to jako błędne nie może być uwzględnione jako dowód w sprawie, bowiem zostało sprawdzone pod względem merytorycznym w okresie późniejszym przez dwóch niezależnych ekspertów. Opinia Instytutu Telekomunikacji i Akustyki Politechniki W. z października 2001 r. wyklucza możliwość brania pod uwagę wyników firmy A s.c. jako podstawy narażenia na hałas pracowników w czasie próby, ponieważ pomiary zostały wykonane niezgodnie z normą dotyczącą badań i pomiarów czynników szkodliwych dla środowiska pracy. Strona wskazała, że Pan G. nie brał udziału w czasie 4 prób do tego przedstawienia ani w czasie 3 spektakli, które odbywały się w Hali Ludowej we W. Przebywał on wówczas na zwolnieniu lekarskim. Ponadto było to przedstawienie sporadyczne, które miało miejsce jeden raz w roku kalendarzowym -2001. Te fakty są skrzętnie pomijane w decyzjach. Opera D. we W. wnosiła o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie poprzez zbadanie całej dokumentacji zdrowotnej Pana G. dotyczącej jego stanu zdrowia w zakresie orzeczonych schorzeń z uwzględnieniem dokumentacji związanej z jego wypadkiem, poprzez przeprowadzenie badań środowiska pracy pozostałych 7 miejsc pracy i czasu wykonywania na rzecz tych instytucji pracy, poprzez zbadanie warunków życia i narażeń jakim podlegał Pan G. w czasie dotychczasowego życia osobistego.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy.
Po myśli art.3§1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy).
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji uchybiają prawu, stąd zawarty w skardze wniosek o ich uchylenie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd wziął przy tym pod uwagę przepis art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż przedmiotem sporu pomiędzy organem administracyjnym a Operą D. jest fakt stwierdzenia w oparciu o przedstawione okoliczności faktyczne sprawy czy u p. G. występują dwie choroby zawodowe i czy nabycie tych chorób jest wynikiem warunków związanych z wykonywanym przez niego zawodem. Wszystkie zarzuty formułowane w trakcie postępowania administracyjnego przez Operę D. dotyczą merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organy administracyjne odpowiadając na te zarzuty ponownie rozpatrzyły merytorycznie sprawę pomijając jednak fakt, iż oceniając pierwotną decyzję z dnia [...] o stwierdzeniu chorób zawodowych działają w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego tj. w trybie wznowienia.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000 r. Dz. U. 98 poz. 1071 ze zm.- dalej w skrócie K.p.a.) " W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione".
Zgodnie zaś z brzmieniem art. 151 § 1. K.p.a. Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest po pierwsze ustalenie czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 K.p.a., po drugie, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
Zatem prowadząc postępowanie rozpoznawcze, w razie gdy organ nie ustali wystąpienia podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 K.p.a. wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, bez rozstrzygnięcia i rozpatrywania sprawy administracyjnej i z taką sytuacją mamy do czynienia w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Dopiero w sytuacji gdy organ ustali, iż istnieją podstawy do wznowienia postępowania obowiązkiem jego jest uchylenie decyzji dotychczasowej i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Jeżeli organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania,
nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej.
Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone "w sprawie wznowienia postępowania", występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 9 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Wr 534/92, granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (ONSA 1993, z. 4, poz. 92). Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151§ 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania zatem dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (por. uchwała NSA w Warszawie w składzie 7 sędziów z dnia 2 grudnia 2002r., OPS 11/02 Prok.i Pr. 2003/2/46).
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego, który decyzją na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] o nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji pomimo, iż orzekał na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. całkowicie pominął rozważenie czy istnieją przesłanki do wznowienia postępowania, od razu przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ rozpatrując sprawę w trybie wznowienia winien przede wszystkim przeanalizować występowanie przesłanek do wznowienia postępowania. Dopiero po przeprowadzeniu oceny przesłanek wznowienia i nie stwierdzeniu ich występowania organ powinien odmówić uchylenia decyzji ostatecznej, bez rozpatrywania merytorycznie sprawy. W przypadku ustalenia istnienia przesłanek z art. 145 § 1 K.p.a. jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach możliwe jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., dopiero jednak po uchyleniu pierwotnej decyzji.
W związku z faktem naruszenia przepisów dotyczących wznowienia postępowania przez organ I instancji a następnie utrzymanie wadliwej decyzji w mocy przez organ II instancji należało wyeliminować obie decyzje z obrotu prawnego.
Uchylenie postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] znajduje oparcie w art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W myśl art. 149 § 1 i § 2 wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie o wszczęciu postępowania jest tylko aktem procesowym nie rozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie. Postanowienie o wznowieniu postępowania nie może zwierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie Opera D. składając wniosek z dnia [...] o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia chorób zawodowych u Pana G. powołała przesłanki wznowienia zawarte w art. 145 § 1 pkt 1,4,5 tj. że dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe, na skutek ukrywania dokumentów przez pracowników instytucji pozbawili oni dyrekcję Opery prawa brania udziału w sprawie w charakterze strony oraz że aktualnie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
W postanowieniu z dnia [...]. organ I instancji powołał tylko podstawę z art. 145 § 1 pkt 1 i 5, natomiast nie zajął stanowiska odnośnie wskazywanego przez stronę pkt 4 w/w przepisu.
Zdaniem składu orzekającego, jako że postanowienie o wszczęciu postępowania o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia uwzględniać winno wszystkie przesłanki wskazane przez stronę. W niniejszej sprawie doszło zatem do uchybienia rzutującego na ocenę w postępowaniu dotyczącym wznowienia przesłanek wskazanych przez stronę - co uzasadnia uchylenie również przedmiotowego postanowienia.
Mając na uwadze poczynione wyżej uwagi - na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit c) powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w pkt. I wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonania decyzji (pkt II wyroku) zapadło zgodnie z art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło