II SA/Wr 2444/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. asesor WSA Grażyna Jeżewska Protokolant sekretarz sądowy Dorota Idczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi W. B., G. B., R. B., G. M. B. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w O. z dnia [...], nr [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja podlega wykonaniu w części dotyczącej wstrzymania robót związanych z ekspozycją maszyn i urządzeń budowlanych oraz rusztowań bezpośrednio pod linią WN-15kV, zaś w pozostałym zakresie nie podlega wykonaniu, 3) zasadza od Okręgowego Inspektora Pracy w O. na rzecz W. B., G. B., R. B., G. B. po 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w O. wydał nakaz nr [...], w którym nałożył na W. B. [...] s.c. z siedzibą w S. dwanaście obowiązków do wykonania, w tym zorganizowania w terminie do 30 czerwca 2001r. pomieszczeń higieniczno – sanitarnych w budynku, w którym odbywa się praca serwisu (pkt 1 nakazu) oraz wstrzymanie robót związanych z ekspozycją maszyn i urządzeń budowlanych oraz rusztowań bezpośrednio pod linią WN – 15 kV (pkt 7 nakazu). Ostatniemu z rozstrzygnięć organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższego nakazu odwołanie złożył współwłaściciel Spółki-W. B., kwestionując konieczność budowy – zgodnie z pkt 1 nakazu – pomieszczeń higieniczno – sanitarnych w budynku, w którym odbywa się praca serwisu, skoro pracownicy serwisu korzystają z takich pomieszczeń, znajdujących się w sąsiedztwie hali serwisu, w budynku administracyjno – biurowym. Nadto – zdaniem strony – nakaz w pkt 7 został wydany bez podstawy prawnej, gdyż pod linią WN- 15 kV nie są prowadzone roboty, a maszyny i urządzenia z ekspozycji nie są materiałami w rozumieniu przywołanych przez Inspektora Pracy przepisów. Przedstawionej wyżej argumentacji nie podzielił Okręgowy Inspektor Pracy w O., który decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu odwołania w sprawie decyzji Nr 1 i nr 7 (przedmioty rozstrzygnięć opisane powyżej) utrzymał je w mocy w całości. Rozstrzygnięcie oparto na treści art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej k.p.a. (tekst jednolity Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 z późn. zm.) oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jednolity Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 276 z późn. zm.). Okręgowy Inspektor Pracy w O. podniósł, iż usytuowanie pomieszczeń socjalnych w odległości 140 m a w przypadku ubikacji – w odległości 80 m od hali serwisowej nie jest zgodne z treścią przepisu § 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 129, poz. 844). Nadto podkreślił, że znajdujące się pod linią energetyczną maszyny budowlane są "materiałami" w świetle przepisów prawa, w tym przepisu § 77 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Opisaną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w O. zaskarżyli W. B., G. B., R. B., G. M. B. [...] s.c. z siedzibą w S., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wnieśli również o uchylenie decyzji z dnia [...] w części dotyczącej punktu 1 i 7. W skardze podniesiono, iż przepisy b.h.p. dopuszczają – oprócz budowania od podstaw pomieszczeń higieniczno – sanitarnych w budynku, w którym odbywa się praca – także możliwość wykonania obudowy przejścia pomiędzy takim budynkiem a pomieszczeniami higieniczno – sanitarnymi. Takie rozwiązanie wydaje się właściwsze, zwłaszcza że przejście wynosiłoby jedynie 10 m. Co się tyczy drugiego nakazu, skarżący zakwestionowali zastosowaną podstawę prawną, która ich zdaniem nie dotyczy stanu faktycznego sprawy. Podkreślili, iż nie magazynują maszyn pod linią energoelektryczną a jedynie przejeżdżają pod nią w związku z ekspozycją. Na koniec zarzucili, iż doszło do naruszenia treści art. 8, 9 i 10 k.p.a. poprzez fakt braku udziału wszystkich stron w postępowaniu kontrolnym oraz braku doręczenia decyzji wszystkim współwłaścicielom Spółki. Odpowiadając na skargę, Okręgowy Inspektor Pracy w O. wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu prawdziwe odległości pomiędzy budynkiem serwisu a pomieszczeniami higieniczno – sanitarnymi udokumentowane są fotografiami oraz szkicem sytuacyjnym. Nadto nie bez znaczenia jest również fakt , iż pomieszczenia te przedzielone są jezdnią. Fotografie również pokazują, że maszyny i urządzenia, w tym wielkogabarytowe, są eksponowane pod linią WN-15 kV. Brak konieczności uczestniczenia wszystkich wspólników w postępowaniu organ tłumaczy treścią art. 865 i art. 866 k.c. oraz faktem, iż jedynie W. B. podpisał protokół kontroli oraz odwołanie od nakazu Inspektora Pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, jednakże z innych powodów niż podniesione przez skarżących. Badając zgodność zaskarżonych decyzji z prawem Sąd, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co umożliwia wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). I tak, w przedmiotowej sprawie, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, iż kwestionowane decyzje nie zawierają prawidłowo oznaczonego adresata praw i obowiązków. Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dalej, z treści art. 29 k.p.a. wynika, iż stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Skoro postępowanie administracyjne dotyczyło spółki cywilnej, której przepisy nie przyznają statusu osoby prawnej i która oczywiście nie jest jednostką organizacyjną o jakiej mowa w cytowanym wyżej przepisie ani też organizacją społeczną, to należy uznać, iż podmiotem praw i obowiązków postępowania są osoby fizyczne – wszyscy wspólnicy spółki cywilnej, która jako spółka osobowa jest organizacją wspólników, związanych współwłasnością w celu gospodarczym i współwłasnością łączną w odniesieniu do zgromadzonego majątku spółki (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 marca 1998 r. III CZP 2/98, opubl. Prokuratura i Prawo Nr 6/1998). Z akt sprawy wynika, iż w czasie wydania zaskarżonych aktów wspólników spółki [...] s.c. z siedzibą w S. było czterech i to do nich właśnie winna być adresowana każda decyzja, a wcześniej z ich udziałem powinno toczyć się postępowanie (patrz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia1996r. III CZP 111/95, opubl. OSNC Nr 5/1996, poz. 63). Powyższego stanowiska Sądu nie mogą zmienić wyjaśnienia Okręgowego Inspektora Pracy w O., iż postępował zgodnie z treścią art. art. 865 i 866 k.c. Są to przepisy dotyczące uprawnienia do prowadzenia spraw spółki i do jej reprezentowania , zatem są nieprzydatne przy prawidłowym oznaczeniu stron postępowania a więc podmiotów praw lub obowiązków płynących z treści decyzji. W przedmiotowej sprawie - jak wyjaśniano już wyżej – są nimi osoby fizyczne, które powinny być oznaczone danymi personalnymi. Ponieważ zaskarżone decyzje zostały skierowane tylko do jednego ze wspólników a mianowicie W. B., Sąd stanął na stanowisku, iż pominięcie w oznaczeniu strony pozostałych trzech wspólników należy potraktować jako niepełne jej określenie a więc wadliwość, która skutkuje uchyleniem badanych aktów z uwagi na uchybienie przepisom art. art. 28, 29 i 107 § 1 k.p.a., a także art. art. 8,9 i 10 § 1 k.p.a. Naruszenie zasad czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą, uchylenie decyzji bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Wniosek taki wypływa z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakazuje sądowi administracyjnemu uchylenie decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Niezależnie od wyżej opisanych uchybień, których wystąpienie determinuje sposób rozstrzygnięcia, Sąd zauważył także inne błędy, jakich dopuścił się organ odwoławczy. Otóż nieuprawnione jest stanowisko, iż nakaz Inspektora Pracy składa się z jednej, kilku bądź większej liczby decyzji, bo w swej treści zawiera jeden, kilka, bądź więcej obowiązków, jakie nakłada się na adresata. W konsekwencji błędem było określenie przedmiotu rozpoznania jako odwołanie od decyzji nr 1 i decyzji nr 7 . Strona odwołała się od decyzji z dnia [...], przy czym prawidłowo kwestionowała jej pkt 1 i pkt 7, które są elementami jednego aktu, zawierającego dwanaście nakazów (obowiązków). Powyższy błąd należy rozważać w kategoriach naruszenia treści art. 138 k.p.a. Z uwagi na popełnione przez organ pierwszej i drugiej instancji uchybienia proceduralne które skutkowały koniecznością wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego, Sąd nie odnosi się do zarzutów skargi. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w sentencji. Rozstrzygnięć w punkcie drugim i trzecim wyroku dokonano na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym oraz na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz.368 z późn. zm.)w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).