II SA/Wr 246/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-09-20
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Halina Kremis, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) jako zarządca terenu, na którym znajduje się droga niezaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, jest zobowiązana do usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego tej drogi na podstawie przepisów Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Droga, która nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych, jest drogą wewnętrzną. Zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, utrzymanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym droga jest zlokalizowana. GDDKiA, będąca trwałym zarządcą działek, na których znajduje się przedmiotowa droga, jest zatem prawidłowo oznaczonym adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego drogi wewnętrznej, znajdującej się na działkach będących w trwałym zarządzie GDDKiA. GDDKiA wniosła skargę, kwestionując swoją odpowiedzialność za utrzymanie drogi, argumentując, że nie jest to droga krajowa ani inna kategoria drogi publicznej, a jej utrzymanie nie obciąża GDDKiA. Organy administracji obu instancji uznały GDDKiA za właściwego adresata decyzji, uznając drogę za wewnętrzną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant : aplik. prok. Joanna Kłosowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego drogi wewnętrznej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – Oddział we W., Rejon w G., która ma w trwałym zarządzie działki nr [...], [...] i [...], obręb nr [...] – G. w G., na których usytuowana jest droga wewnętrzna, łącząca się drogą wewnętrzną administracyjną przez Gminę Miejską G., biegnącą od osiedla G. do miejscowości S. w terminie do [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, polegających na zlikwidowaniu kolein, nierówności i dziur występujących w podbudowie oraz nawierzchni drogi.
Uzasadniając tą decyzję organ wskazał m.in., iż w [...] przeprowadzono oględziny przedmiotowych działek, w trakcie których ustalono, że część ul. Z. w G. (od wjazdu na teren motokrosu do wjazdu na ogródki działkowe), położonej na działkach [...], [...] i [...], jest w bardzo złym stanie technicznym. Zniszczona, ze znacznymi ubytkami nawierzchnia bitumiczna, duże nierówności i odkształcenia, powodują, że ulica na tym odcinku nie nadaje się do remontu cząstkowego, ale do kompleksowej przebudowy. Ul. Z. jest drogą gminną o nr [...]. Odcinek drogi do S. zlokalizowany na działkach nr [...] i [...], których właścicielem jest Gmina Miejska G., na dzień kontroli został prowizorycznie wyremontowany. Załatano największe dziury. Nawierzchnia drogi w dalszym ciągu jest nierówna i spękana, wymaga remontu cząstkowego. Sprawie tej nadano inny numer i jest rozpatrywana oddzielnie.
Ponadto stwierdzono, iż droga usytuowana na działkach nr [...], [...] i [...] jest w niewłaściwym stanie technicznym. Duże nierówności, koleiny i dziury w nawierzchni asfaltowej, powodują konieczność wykonania niezwłocznego remontu cząstkowego.
Z pisma Prezydenta Miasta Głogowa wynika zaś, że działki nr [...], [...] i [...] zostały przekazane w dniu [...] w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, na dowód czego przedłożono kserokopię umowy darowizny. Z oświadczenia Prezydenta Miasta wynika, że droga nie została wcześniej zaliczona do kategorii dróg gminnych i że w w/w terminie przeszły na obdarowanego wszystkie korzyści i ciężary z gruntu. Wobec czego ma ona status drogi wewnętrznej i jej utrzymanie obciąża właściciela terenu, na którym jest zlokalizowana. W dniu [...] wpłynęło także pismo Kierownika Rejonu w G. GDDKiA Oddział we W., z którego wynika, że odcinek drogi S.-G. nie jest przez nich zarządzany, ponieważ nie umieszczono jej w wykazie dróg krajowych, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, tym samym nie ma statusu kategorii drogi krajowej.
Organ I instancji biorąc pod uwagę w/w stanowiska, po dokonaniu oględzin przedmiotowej drogi i po szczegółowej analizie materiałów i dowodów w sprawie, stwierdził, że odcinek drogi od osiedla G. do miejscowości S., usytuowany na działkach nr [...], [...] i [...] jest w niewłaściwym stanie technicznym i jest drogą wewnętrzną zarządcy działek.
Powołując się na przepis art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086), organ stwierdził, iż skoro obiekt budowlany, którym niewątpliwie jest droga, zgodnie z art. 3 pkt 1b i pkt 3 Prawa budowlanego, jest w nieodpowiednim stanie technicznym, to na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, należało nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Dyrekcja – Oddział we W., zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że strona odwołująca się zobowiązana jest do utrzymania drogi G. – S., oraz naruszenie prawa materialnego - art. 61 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że odwołujący się jest właścicielem przedmiotowej drogi. Wskazując na powyższe, strona wniosła o zmianę kwestionowanej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Strona przede wszystkim nie podzieliła stanowiska organu I instancji, że jeżeli droga nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych to jest drogą wewnętrzną. Wskazując na przesłanki z art. 8 ustawy o drogach publicznych, podniosła, iż odcinek drogi G. – S. nie ma charakteru drogi wewnętrznej, ponieważ nie jest to droga prowadząca do gruntów rolnych i leśnych, czy dojazdowa do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców itp. Zdaniem strony droga ta ze względu na funkcje w sieci drogowej jest drogą gminną służącą miejscowym potrzebom (art. 7 ustawy o drogach publicznych). Nadto zgodnie z art. 18 tej ustawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wykonuje zadania zarządcy dróg krajowych, które stanowią własność Skarbu Państwa. Wskazując na uregulowania zawarte w art. 18 ustawy, brak jest podstawy prawnej do przyjęcia, iż Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad – Oddział we W. może zarządzać inną kategorią drogi niż droga krajowa.
Ponadto strona podniosła, iż przedmiotowy odcinek drogi G. – S. nie spełnia wymogów drogi krajowej (art. 5 ustawy), tym samym nie może być utrzymywany przez GDDKiA, która w świetle ustawy o drogach publicznych zarządza tylko drogami krajowymi. Okoliczność, że przedmiotowe działki są w trwałym zarządzie GDDKiA nie przesądza, iż droga na nich posadowiona ma kategorię drogi krajowej i winna być utrzymywana przez GDDKiA O/W. Przedmiotowy odcinek drogi nie spełnia również warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi krajowe (rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). W końcowej części odwołania strona zarzuciła, iż niedopełnienie ustawowego obowiązku jakim jest podjęcie uchwały przez Radę Gminy o zaliczeniu przedmiotowej drogi do kategorii dróg gminnych ze względu na jej znaczenie lokalne, nie może obciążać GDDKiA O/W.
W dniu [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego we W. wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż w myśl założeń przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane, obiekty budowlane winny być utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz w należytym stanie technicznym. Za właściwe utrzymanie obiektów budowlanych ustawa uznaje ich użytkowanie zgodne z przeznaczeniem i wymaganiami środowiska oraz utrzymywanie w należytym stanie technicznym i estetycznym. Przez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nie posiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. Stosownie zaś do dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Obowiązki w tym zakresie spoczywają na właścicielu (współwłaścicielach, jeżeli obiekt stanowi współwłasność) lub zarządcy obiektu budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji przeprowadził czynności wyjaśniające na podstawie przywołanej regulacji, których efektem było niesporne ustalenie konieczności orzeczenia nakazu zlikwidowania kolein, nierówności i dziur występujących w podbudowie oraz nawierzchni przedmiotowej drogi. Ze zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej wynika zły stan techniczny obiektu - drogi, tak więc zalecenie wykonania wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji robót znajduje uzasadnienie w obowiązującym porządku prawnym.
Podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia jest – w ocenie organu II instancji - ustalenie kategorii drogi objętej przedmiotem niniejszego postępowania. Zagadnienie powyższe warunkuje bowiem ocenę poprawności wskazania adresata decyzji. Jak zauważył organ, droga usytuowana na działkach nr [...], [...] i [...] obręb nr [...] – G. w G. nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg, określonych w ustawie o drogach publicznych. Na podstawie zaś umowy darowizny z dnia [...] w/w działki zostały przekazane w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Zgodnie z § 4 powyższej umowy darowizny "wydanie działek w posiadanie strony obdarowanej następuje z dniem podpisania tej umowy i z tym dniem przechodzą na nią korzyści i ciężary z gruntu". Nadto z pisma Prezydenta Miasta G. wynika, że przedmiotowa droga nie została zaliczona do kategorii dróg gminnych w rozumienia przepisu art. 7 ust. 1 ustawy tj. dróg o znaczeniu lokalnym niezaliczonych do innych kategorii, stanowiących uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych.
Konstatując organ odwoławczy stwierdził, iż o tym czy dana droga jest drogą publiczną, stanowią względy techniczne i prawne. Brak jednego z tych elementów tak jak w badanej sprawie, powoduje zaliczenie drogi do dróg wewnętrznych (art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu "drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowych do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe są drogami wewnętrznymi. W tym też kontekście kwestią pozostającą do zbadania, a jednocześnie podstawowym zarzutem odwołania, jest prawidłowość ustalenia adresata zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086) "budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku – do właściciela tego terenu".
Wobec jednoznacznych przepisów § 4 umowy darowizny zawartej w dniu [...], przekazującej działki o numerach [...], [...] i [...] w obrębie [...] w G. w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, nakaz zawarty w decyzji I instancji został skierowany do prawidłowo oznaczonego adresata. Na stronie odwołującej się, jako na zarządcy obiektu - drogi, ciąży z mocy prawa obowiązek utrzymania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Zaniedbanie tego obowiązku poprzez dopuszczenie do tak znacznych uchybień techniczny, jakie miały miejsce w badanej sprawie, rodzi konsekwencję w postaci konieczności wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostało zatem w oparciu o właściwą podstawę prawną, a treść nakazanego obowiązku mieści się w upoważnieniu ustawowym zawartym w powołanej przez organ I instancji podstawie prawnej. Ponieważ przesłanki zastosowania takiego sposobu rozstrzygnięcia ustalone zostały w sposób niesporny, organ odwoławczy uznał, że kwestionowane rozstrzygnięcie jako prawidłowe pozostaje w obrocie prawnym.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w W., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, art. 61 w zw. z art. 66 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 29 k.p.a. W związku z tym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Nie zgadzając się z argumentacją organów nadzoru budowlanego, strona skarżąca poniosła, iż na mocy art. 18, 18a w zw. z art. 2 i 2a ustawy o drogach zarządza drogami krajowymi, które stanowią własność Skarbu Państwa. Natomiast przedmiotowa droga nie ma statusu drogi krajowej.
Zdaniem skarżącej, każda kategoria dróg publicznych winna spełniać określone parametry techniczne. Dla dróg krajowych parametry techniczne uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430).
Jak wskazała strona skarżąca, przedmiotowa droga odpowiada parametrom technicznym drogi zaliczonej do kategorii dróg gminnych. Również ze względu na funkcje w sieci drogowej winna być zaliczona do drogi o znaczeniu lokalnym, stanowiącym uzupełnienie sieci dróg służących miejscowym potrzebom. Uznanie jej za drogę wewnętrzną, ze względu na okoliczność niezaliczenia do żadnej z kategorii dróg publicznych jest niezgodne z art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W ocenie strony skarżącej droga ta nie stanowi drogi dojazdowej do gruntów rolnych, leśnych czy obiektów użytkowanych przez przedsiębiorę. Jest natomiast drogą lokalną łączącą miejscowości.
Niniejszy spór dotyczy działek o nr. ew. [...], [...], [...] obręb [...] w G., na których znajduje się część przedmiotowej drogi G. – S. Zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 20 ust. 4 to zarządca drogi zobowiązany jest do jej utrzymania bez względu na stan prawny nieruchomości. Natomiast w zaskarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego dokonał podziału obiektu budowlanego jakim jest przedmiotowa droga na drogę położoną na działkach należących do Gminy Miejskiej G. i skarżącego, zobowiązując oba podmioty do jej naprawy. Skarżący zarzucił w tym miejscu, iż przedmiotowa droga w świetle uregulowań ustawy o drogach publicznych, a w szczególności art. 19 i 20 nie może być przekazywana różnym podmiotom do remontu bowiem zarządzanie drogą należy do jednego zarządcy drogi. Natomiast utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego w świetle art. 61 ustawy – Prawo budowlane. Skarżący, jak wskazano w akcie darowizny, przedmiotowe działki posiada w trwałym zarządzie. Stąd też zaskarżona decyzja nieprawidłowo określa stronę postępowania, którą w świetle uregulowania art. 18 ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego we W. odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była wydana przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzja z dnia [...] Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, nakazującą stronie skarżącej usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego drogi wewnętrznej, usytuowanej na działkach nr [...], [...] i [...] obręb nr [...] – G. w G.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej w tej sprawie decyzji jest przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./. Przepis ten stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Istotny jest również w niniejszej sprawie ust. 2 tegoż przepisu, w myśl którego, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Powołany powyżej przepis umieszczony jest w Rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Zgodnie zaś z art. 61 właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Ten ostatni stanowi zaś, iż obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.
Z powyższym uregulowań wynika zatem, iż obowiązki wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ nakłada wyłącznie na właściciela lub też zarządcę obiektu budowlanego. Innego wyboru /uprawnienia/ adresata przedmiotowej decyzji organ nie posiada.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie, jak również głównym zarzutem skargi, jest kwestia adresata podjętej decyzji, a więc czy zobowiązanym do usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego drogi wewnętrznej, usytuowanej na działkach nr [...], [...] i [...] obręb nr [...] – G. w G., winna być Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W.
Aby móc odpowiedzieć na ten zarzut, należało najpierw ustalić, do jakiej kategorii drogi zalicza się przedmiotowa droga.
Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że droga usytuowana na działkach nr [...], [...] i [...] nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych, określonych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 115 ze zm.).
Stosownie do brzmienia art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 w/w ustawy drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:
1) drogi krajowe;
2) drogi wojewódzkie;
3) drogi powiatowe;
4) drogi gminne.
Przy czym ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 należą do tej samej kategorii co te drogi (ust. 2).
Art. 2a ust. 1 stanowi zaś, iż drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, zaś ust. 2 art. 2a, iż drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy.
Odnosząc się do stwierdzenia strony skarżącej, iż przedmiotowa droga odpowiada parametrom technicznym drogi zaliczonej do kategorii dróg gminnych oraz że ze względu na funkcję w sieci drogowej winna być zaliczona do drogi o znaczeniu lokalnym, stanowiącym uzupełnienie sieci dróg służących miejscowym potrzebom, zdaniem Sądu okoliczności te nie mają znaczenia dla zaliczenia spornej drogi do jakiejkolwiek kategorii dróg, jeżeli zaliczenie takie nie nastąpiło w trybie określonym przepisami w/w ustawy o drogach publicznych.
Lektura akt niniejszej sprawy wskazuje zaś, że przedmiotowa droga nie została zaliczona do kategorii dróg gminnych w rozumieniu przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte zostało, iż każda z kategorii dróg publicznych winna spełniać określone parametry techniczne oraz warunki formalne, prawne, tzn. zaliczenie do danej kategorii dróg winno nastąpić w formie przewidzianej prawem - tj. w formie uchwały. W przypadku dróg gminnych, a więc dróg o znaczeniu lokalnym, zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy z 1985 r. o drogach publicznych). Zatem o tym czy dana droga jest drogą publiczną, stanowią względy techniczne i prawne. Brak jednego z tych elementów powoduje zaliczenie drogi do dróg wewnętrznych - art. 8 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy /por. wyrok NSA z dnia 20 października 2000 r. sygn. akt III SA 1432/99, publ. LEX nr 47974.
W konsekwencji powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że samo spełnienie parametrów technicznych, aby zaliczyć drogę do danej kategorii dróg publicznych nie jest wystarczające. Potrzebne jest zatem podjecie określonego aktu prawnego, a tego elementu brak jest w rozpatrywanej sprawie.
Wskazać w związku z tym należy, że zgodnie z art. 8 ust. 1 w/w ustawy - drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż użyte w cyt. wyżej przepisie sformułowanie :
"w szczególności", wskazuje, iż nie jest to wyliczenie kompletne, lecz ma jedynie charakter przykładowy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podziela poglądu strony skarżącej, że skoro przedmiotowa droga nie stanowi drogi dojazdowej do gruntów rolnych, leśnych czy obiektów użytkowanych przez przedsiębiorcę, to nie jest drogą wewnętrzną.
Tym samym zarzut skargi naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie przedmiotowej drogi za drogę wewnętrzną ze względu na okoliczność nie zaliczenia jej do żadnej z kategorii dróg publicznych, nie mógł zostać uwzględniony.
Jeżeli tak, to istotne również znaczenie w niniejszej sprawie ma przepis art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym - budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu.
Niesporne jest w niniejszej sprawie, że na mocy umowy darowizny z dnia 15 września 1999 r. /repertorium "A" numer: [...]/, właścicielem działek nr [...], [...] i [...] stał się Skarb Państwa, przejmując je równocześnie w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W.
Podkreślenia wymaga zapis § 4 tejże umowy, stanowiący: "Wydanie działek w posiadanie strony obdarowanej następuje z dniem podpisania tej umowy i z tym dniem przechodzą na nią korzyści i ciężary z gruntu".
Stąd też niezasadne jest twierdzenie strony skarżącej, iż brak jest podstawy prawnej zarządzania przedmiotową nieruchomością przez skarżącą.
Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do przekonania, iż nakaz usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego drogi wewnętrznej, usytuowanej na działkach nr [...], [...] i [...] obręb nr [...] – G. w G., został skierowany do prawidłowo oznaczonego adresata, tj. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – Oddział we W. Tym samym zarzut skargi naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, art. 61 w zw. z art. 66 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 29 k.p.a., nie mógł zostać uwzględniony.
Odnosząc się zaś do zarzutu, iż w zaskarżonej decyzji organ dokonał podziału obiektu budowlanego, jakim jest przedmiotowa droga, na drogę położoną na działkach należących do Gminy Miejskiej G. i skarżącego, zobowiązując oba podmioty do jej naprawy, należy zauważyć, iż przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ nie wyłącza jego stosowania w stosunku do części obiektu budowlanego, jakim jest w niniejszej sprawie droga, znajdująca się na działkach nr [...], [...] i [...].
Istotne jest przy tym, iż stosownie do art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt.3 Prawa budowlanego, drogi to obiekt budowlany będący budowlą.
Utrzymanie zaś obiektu budowlanego oraz użytkowanie go zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust.2 Prawa budowlanego spoczywa zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu, iż - zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 20 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, to zarządca drogi zobowiązany jest do jej utrzymania bez względu na stan prawny nieruchomości - przedmiotowa droga w świetle uregulowań ustawy o drogach publicznych, a w szczególności art. 19 i 20 nie może być przekazywana różnym podmiotom do remontu, bowiem zarządzanie drogą należy do jednego zarządcy drogi, należy zważyć, iż zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na to, że Sąd nie może kwestionować ustaleń dokonanych aktem notarialnym umowy darowizny z dnia [...]. A jego mocą działki nr [...], [...], [...] zostały oddane w trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. Oddział we W.
Ponadto skarżący podniósł, iż wprawdzie posiada przedmiotowe działki w trwałym zarządzie, jednakże zdaniem strony zaskarżona decyzja nieprawidłowo określa stronę postępowania, którą w świetle uregulowania art. 18 ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Trzeba w tym miejscu zauważyć, iż art. 18 ust. 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, iż centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, do którego należy: 1) wykonywanie zadań zarządcy dróg krajowych i 2) realizacja budżetu państwa w zakresie dróg krajowych. Natomiast art. 18a ust. 1 – że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad realizuje swoje zadania przy pomocy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
Sąd nie kwestionuje, że na mocy art. 18 i 18a ustawy o drogach publicznych skarżący zarządza drogami krajowymi. Jednakże, skoro na mocy opisanej wyżej umowy darowizny Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowych działek, a trwałym zarządcą - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W., to w okolicznościach niniejszej sprawy, przyjąć należało, że trafne jest stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie.
W konsekwencji stwierdzić należało, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu nie wykazała, by decyzja ta, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w W. i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stąd orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło