II SA/Wr 2465/03

WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-03

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska, Bogumiła Skrzypczak, Aleksandra Rygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość zasiłku stałego wyrównawczego, uwzględniając dochody skarżącego z publikacji w gazecie, pomimo sprzecznych dowodów w tej kwestii?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ organy nie wyjaśniły w sposób należyty rozbieżności między oświadczeniem skarżącego o uzyskiwaniu dochodów z publikacji a kartą pracownika wskazującą na brak takich dochodów w spornym okresie. Niewyjaśnienie tej sprzeczności mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszając zasady postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji przyznającą skarżącemu zasiłek stały wyrównawczy. Skarżący kwestionował wysokość przyznanego zasiłku, podnosząc, że organy błędnie uwzględniły jego dochody z publikacji w gazecie, podczas gdy karta pracownika wskazywała na brak takich dochodów w spornym okresie. Skarżący zarzucił również, że jego oświadczenie o dochodach zostało sformułowane w pośpiechu i nie odzwierciedla rzeczywistości.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji. Nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, del. do WSA Jolanta Sikorska, Sędziowie NSA del. do WSA Bogumiła Skrzypczak, Aleksandra Rygielska, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...]r. /Nr [...]/, przyznającej zasiłek stały wyrównawczy w okresie od [...]r. do [...]r., w kwocie [...]zł. miesięcznie, na podstawie – art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, - art. 27 ust. 4 i ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1998r., Nr 64, poz. 414, z poźn. zm./, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia stwierdzono, że zaskarżona decyzja wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...]r. /[...]/ Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło bowiem decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]r. /[...]/ przyznającą J. S. zasiłek stały wyrównawczy na okres od [...]r. do [...]r., w kwocie [...]zł miesięcznie. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniająco- dowodowego, decyzją z dnia [...]r., organ pierwszej instancji przyznał J. S. zasiłek stały wyrównawczy w okresie od [...]r. do [...] r. w wysokości [...]zł miesięcznie. Od powyższej decyzji odwołał się J. S. wskazując, że dochód jego rodziny stanowi jedynie zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł. oraz zasiek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł. co przy trzyosobowej rodzinie daje na osobę kwotę [...]zł. Natomiast ustawowe kryterium dochodowe na osobę w jego rodzinie wynosi 267,67 zł. a więc różnica pomiędzy tą kwotą a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie wynosi [...]zł i tyle powinien, jego zadaniem, wynosić przyznany zasiłek. Jak wynika z akt sprawy J. S. spełnia przesłanki uzyskania zasiłku stałego wyrównawczego, o którym mowa w art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Sporną pozostaje kwestia wysokości tego zasiłku. Zgodnie z art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały wyrównawczy ustala się jako różnicę między ustawowym kryterium dochodowym na osobę w rodzinie /ustalonym zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy/, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie. Miesięczne dochody rodziny wnioskodawcy, ustalone zgodnie z art. 2a ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, wynoszą [...]zł., co daje na osobę [...]zł. Na dochód ten składają się: zasiłek rodzinny w wysokości [...]zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł, a także kwota [...] zł uzyskana przez Odwołującego się za prace publikowane w gazecie A. W podpisanym własnoręcznie piśmie z dnia [...]r, J. S. oświadczył, że w okresie od [...] do [...]r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, z tytułu zakwalifikowania jego prac do druku w gazecie. Potwierdza to znajdująca się w aktach karta pracownika za okres od [...] do [...]r., wydana przez A sp. z o.o. Dlatego do dochodu rodziny wnioskodawcy, oprócz składników, które wskazała strona, należało doliczyć kwotę [...] zł., jako uzyskaną w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zasiłek. W tej sytuacji należny stronie zasiłek mógł wynieść [...]zł. /[...]zł. - [...]zł./ i taką kwotę zasiłku organ pierwszej instancji przyznał stronie. Kolegium zauważa, że w wypadku zmiany sytuacji dochodowej wnioskodawcy, wysokość przyznanego świadczenia pieniężnego może ulec zmianie. Tak też stało się w sprawie. Kiedy nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej strony /wnioskodawca nie uzyskał dochodu z prac wykonywanych na rzecz A/ organ pierwszej instancji zmienił decyzję przyznającą zasiek stały wyrównawczy i ustalił jego wysokość na kwotę [...]zł. W skardze do sądu administracyjnego J. S. zakwestionował uwzględnienie przez Kolegium, za organem pierwszej instancji, jego dochodów z [...]r. Zdaniem skarżącego, skoro wywiad środowiskowy – dotyczący także dochodów rodziny – został przeprowadzony w [...] r., i na jego podstawie organ pierwszej instancji podjął w dniu [...]r. decyzję przyznającą zasiłek siały wyrównawczy, to miesiącem właściwym do ustalenia jego dochodów powinien być [...]r. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, do dochodu jego rodziny, od którego zależy wysokość zasiłku stałego wyrównawczego, nie powinna zostać wliczona kwota [...] zł , którą rzekomo otrzymywał miesięcznie od [...] do [...]r. z gazety "A". Do dochodu rodziny, jego zdaniem, nie powinien być wliczany także zasiłek pielęgnacyjny. Skarżący podniósł także, że jego oświadczenie z dnia [...]r. potwierdzające fakt uzyskiwania dochodu z gazety, zostało sformułowanie w pośpiechu i dlatego niefortunnie można z niego odczytać, że taki dochód uzyskiwał w tych miesiącach. Zdaniem J. S., także wydana przez "A" karta pracownicza, na którą powołują się organy, nie potwierdza okoliczności aby otrzymywał wynagrodzenie od [...] do [...]r. Ostatni dochód uzyskał z "A" w dniu [...]r. i to w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie. Stwierdzono, że zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, który ma także zastosowanie w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego, dochód rodziny oznacza sumę miesięcznych dochodów w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o miesięcznie obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki z tytułu ubezpieczeń: zdrowotnego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz o kwotę wysokości alimentów, świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób, jednorazowe pieniężne świadczenia socjalne oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Jak wynika z akt sprawy J. S. wystąpił o zasiłek stały wyrównawczy w [...]r. Dochód rodziny wnioskodawcy ustalony powinien być zatem na [...]r., a nie jak chce skarżący na [...]r. Z postanowień art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej wynika także, że od dochodu nie może być odliczona kwota otrzymywanego przez stronę zasiłku pielęgnacyjnego. Na dochody rodziny wnioskodawcy składały się: zasiłek rodzinny w wysokości [...]zł., zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. a także kwota [...] zł. uzyskana za prace publikowane w gazecie "A". W podpisanym własnoręcznie piśmie z dnia [...]r., J. S. oświadczył, że w okresie [...] - [...]r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł. miesięcznie, z tytułu zakwalifikowania jego prac do druku w gazecie. Potwierdza to znajdująca się w aktach karta pracownika za okres od [...] do [...]r., wydana przez "A" Sp. z o.o. Karta dokumentująca honorarium, jego wysokość w poszczególnych miesiącach, nie mówi jednak faktyczne, kiedy ono zostało wypłacone. W tej sytuacji, mając na względzie oświadczenie strony z dnia [...]r. Kolegium uznało, że honorarium to zostało wypłacone w czerwcu, Potwierdza to także skarżący w skardze, oświadczając, że uzyskał wynagrodzenie z "A" w [...]r. Dlatego do dochodu rodziny wnioskodawcy należało doliczyć kwotę [...]zł., jako uzyskaną w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zasiłek. W tej sytuacji należny stronie zasiłek mógł wynieść [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzja przyznająca skarżącemu uprawnienie do pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego wyrównawczego jest prawidłowa co do zasady, wątpliwości mogą się natomiast wiązać z oceną prawidłowości przyjętej podstawy wyliczenia samej wysokości tego zasiłku. Organy orzekające w sprawie przyjęły, że na dochody rodziny wnioskodawcy składały się: zasiłek rodzinny w wysokości [...]zł., zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł., a także kwota [...] zł. uzyskana za prace publikowane w gazecie "A". Wskazano, że w podpisanym przez siebie oświadczeniu z dnia [...]r. J. S. stwierdził, że w okresie [...] – [...]r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł. miesięcznie z tytułu zakwalifikowania jego prac do druku w gazecie. Taki stan rzeczy ma potwierdzać również znajdujące się w aktach sprawy karta pracownika za okres od [...] do [...]r. wydana przez "A" sp. z o.o. Istotnie w oświadczeniu z dnia [...]r. J. S. stwierdził, że w okresie [...]-[...]r. uzyskiwał dochody w kwocie [...]zł. miesięcznie z tytułu publikacji jego prac w gazecie. Jednakże w postępowaniu odwoławczym, jak i w skardze do Sądu administracyjnego kwestionował treść tego oświadczenia, utrzymując że zostało ono sformułowane w pośpiechu, a w związku z tym treść ta nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Z dołączonej do akt administracyjnych sprawy karty pracownika za okres [...] – [...]r. wystawionej przez "A" sp. z o.o. wynika, że skarżący w okresie [...] – [...]r. nie otrzymał z tej gazety żadnych dochodów, nie odprowadzał też w tych miesiącach żadnych podatków od honorariów. Niewyjaśnienie przez organy rozbieżności między treścią oświadczenia złożonego przez skarżącego w dniu [...]r. /z którego wynika, że w miesiącach: [...] – [...]r. uzyskiwał dochody z tytułu publikacji w gazecie/, a treścią karty pracownika, wystawioną przez redakcję gazety z której wynika, że w podanym okresie nie uzyskiwał żadnych dochodów/ mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dysponując sprzecznymi z sobą dowodami nie może uchylić się od oceny ich wiarygodności /warunku tego nie spełnia ocena dokonana dopiero w odpowiedzi na skargę/, a tym samym od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy /art. 7, 77 § 1 , 80 k.p.a./. Jeżeli spośród dwóch twierdzeń, jedno jest prawdziwe, a drugie nie, należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria, jakimi kierował się organ, uznając daną okoliczność za udowodnioną. W tej sytuacji, skoro przyznanie skarżącemu uprawnienia zasiłkowego nie budzi wątpliwości, organ winien jeszcze raz, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego dokładnie rozważyć stan faktyczny sprawy poprzez ocenę wiarygodności sprzecznych dowodów dotyczących dochodów skarżącego w spornym okresie, a w konsekwencji ustalić, czy żądanie zasiłku we wskazanej przez skarżącego wysokości /[...]zł./ jest uzasadnione. Zdaniem Sądu, organ – wbrew zarzutom skarżącego – prawidłowo przyjął miesiąc [...]r. jako podstawę ustalenia dochodu wnioskodawcy, jak i prawidłowo wliczył doń zasiłek pielęgnacyjny. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/ orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji /art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, gdyż przedmiotem sporu nie jest fakt przyznania skarżącemu prawa do zasiłku, lecz jedynie nieustalenie /nieprzyznanie/ go w żądanej przez skarżącego wysokości, co nie korzysta z przymiotu wykonalności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło