II SA/Wr 248/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo - mieszkalnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący wystąpili o zwolnienie ich z tej opłaty sądowej wskazując w uzasadnieniu, że łączny ich dochód wynosi 2.300 zł, a ich wydatki kształtują się następująco: "wydatki mieszkaniowe"- ok. 600 zł; koszt lekarstw- ok. 600 zł; rata kredytu hipotecznego- 700 zł. We wniosku złożonym w dniu 22 czerwca 2009 r. na urzędowym formularzu skarżący wystąpili o zwolnienie ich z kosztów sądowych powtarzając wcześniejszą argumentację. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek tylko częściowo zasługuje na uwzględnienie. Odmowa uwzględnienia wniosku w całości jest następstwem nie wykazania należycie przez wnioskodawców spełniania przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). Wnioskodawcy- pomimo wezwania- nie wyjaśnili i nie udokumentowali kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową np. nie przedłożyli zaświadczeń o wysokości uzyskiwanego dochodu; nie udokumentowali wysokości ponoszonych wydatków; nie wyjaśnili czy korzystają ze wsparcia finansowego osób trzecich lub pomocy społecznej; nie wskazali czy posiadają rachunki bankowe i nie przedstawili deklaracji podatkowych za 2008 r.. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Zaznaczyć należy, iż dochody skarżących mają charakter stały i wynoszą 2.300 zł, a deklarowana wysokość wydatków nie została udokumentowana. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.