II SA/Wr 2483/01

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2483/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S.NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: S. NSA Andrzej Wawrzyniak S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Krzysztof Jasiński po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 roku sprawy ze skargi M. M. następcy prawnego C. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]roku (Nr [...]); 2. z a s ą d z a od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 złotych (słownie: dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 3. n i e o r z e k a w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) pozbawił C. M. uprawnień kombatanckich. Organ stwierdził bowiem, że uprawnienia te C. M. nabył z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r., co wynika z zaświadczenia ZBoWiD. C. M. odbywał służbę w Wojsku Polskim w okresie od [...] roku do [...] roku i nie brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.). Organ stwierdził też, że w tym postępowaniu nie jest uprawniony do badania, czy istniały inne podstawy zachowania uprawnień kombatanckich. C. M. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. We wniosku zarzucił, że pełnił służbę w Wojsku Polskim w formacji WOP i w tym okresie brał udział w walkach z niemieckim podziemiem. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]- wydaną na podstawie art.138 § l pkt. l, w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 25 ust.2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 142, poz.950 ze zmn.) - utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]r. Organ odwoławczy stwierdził, że C. M. nabył w ZBoWiD uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej". W okresie uznanym za działalność kombatancką pełnił służbę w Wojsku Polskim. Służbę odbywał po dniu [...] r. W okresie pełnienia służby nie brał udziału w walkach z oddziałami, o których mowa w art. l ust.2 pkt. 6 cyt. ustawy. Fakty te ustalono na podstawie akt b. ZBOWiD, a także informacji podanych przez stronę w toku postępowania weryfikacyjnego i zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z tym organ uznał, że C. M. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy. Na mocy przywołanego przepisu pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. Organ ponadto stwierdził, że działając zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt. 2 cyt. ustawy, nie jest obowiązany do dokonywania innych ustaleń, a w szczególności nie posiada upoważnień do dokonywania ustaleń, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z innych tytułów. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący ponownie zarzucił, że odbywał służbę w Wojsku Polskim i w okresie tej służby brał udział w walkach z podziemiem niemieckim. Zarzucił też, że walki te trwały od [...] roku do [...]roku, co wynika z książeczki wojskowej. W toku postępowania sądowego skarżący C. M. zmarł. W miejsce skarżącego wstąpiła wdowa M. M. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. W szczególności bowiem organ nie ustalił rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Stanowi to naruszenie art. 7 i 107 § 3 Kpa. Przede wszystkim błędnie wskazał organ w uzasadnieniu decyzji, że w oparciu o twierdzenia skarżącego można było przyjąć, że w okresie służby wojskowej nie brał on udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.). Skarżący bowiem konsekwentnie wskazywał, w tym również w dokumentach sporządzonych w toku postępowania przed ZBoWiD, że w okresie odbywania służby wojskowej brał udział w walkach w powiecie z. "z niemieckim podziemiem". Taki zarzut skarżący również zamieścił we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Sprzecznie zatem z tymi dowodami i oświadczeniami skarżącego organ przyjął, że skarżący nie powoływał się na udział w walkach. Biorąc przy tym pod uwagę fakt, że według skarżącego walki te miały się toczyć na terenach przyległych do zachodniej granicy Polski i przeciwnikiem miały być ugrupowania "niemieckiego podziemia" - można przypuszczać, że zarzut skarżącego dotyczył walk z oddziałami Wehrwolfu, a więc z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.). W tej sytuacji rzeczą organu było zbadanie tego zarzutu. Z akt sprawy wynika, że skarżący jednoznacznie określał jednostkę WOP, w której odbywał służbę wojskową. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych winien był sprawdzić, z jakimi oddziałami jednostka ta walczyła w okresie służby skarżącego. Przeprowadzenie takiego postępowania wyjaśniającego mogło dać odpowiedź na pytanie, czy zarzuty strony są zasadne, a tym samym, czy skarżący powinien zachować uprawnienie kombatanckie na podstawie ostatnio wskazanego przepisu. Błędne jest także stanowisko organu, co do braku obowiązku rozważania w tej sprawie, czy istnieją inne podstawy do zachowania uprawnień. W orzecznictwie bowiem utrwalił się pogląd, że w toku postępowania weryfikacyjnego organ administracyjny jest zobowiązany zbadać zarzut strony zmierzający do wykazania, że posiada ona uprawnienia kombatanckie z innych tytułów (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2001 roku V SA 3875/00, uchwała Siedmiu Sędziów NSA z dnia 21 lutego 2000 roku OPS 15/99 - ONSA z 2000 roku Nr 3 poz. 91,wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1996 r. III ARN 30/96 OSNP z 1997 roku Nr 6 poz. 83, uchwała NSA z dnia 3 grudnia 2001 roku OPS 11/01 - ONSA z 2002 r. Nr 3 poz. 100, uchwała NSA z dnia 3 marca 2003 r. OPS 13/01 - ONSA Nr 4 poz. 132, uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. SK 4/02 - OTK-A Nr 4 poz. 31). Organ administracyjny nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego. W związku z tym, że organ nie wykonał tego obowiązku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organ naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmn.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji. Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany - zgodnie z art. 200 cyt. ustawy - zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie poniesione przez skarżącego koszty były ograniczone jedynie do wpisu od skargi. Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.) kombatanci tracą uprawnienia dopiero po uprawomocnieniu się wyroku sądu administracyjnego, zatem zaskarżona decyzja do tego momentu w ogóle nie podlega wykonaniu. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.