II SA/Wr 249/11

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody D. z dnia ... w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia ... zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z nieregularnego dochodu (4.700 zł) uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej (pracownia architektoniczna). Poinformował, że posiada mieszkanie o pow. 102 m2 oraz do spłaty kilka kredytów, w tym "kredyt hipoteczny" (łączna rata ok. 3.000 zł). W piśmie z dnia 27 maja 2011 r. skarżący oświadczył, że podstawowym problemem jest dla niego krótki termin na zapłatę wpisu sądowego (i wnosi o jego przedłużenie), gdyż wyższe dochody z działalności uzyskuje co kilka miesięcy. Dodał, że czasami korzysta z pomocy rodziny, a jego mieszkanie jest aktualnie w trakcie remontu, którego nie może skończyć z uwagi na brak środków. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mógłby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca – mimo wezwania- nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu, w tym dokumentów rachunkowych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej; nie wyjaśnił w jakiej formie i wysokości otrzymuje wsparcie od swojej rodziny; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określił i nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków oraz np. wysokości ponoszonych rat kredytowych; nie wyjaśnił dlaczego określił wysokość swoich rat kredytowych prawie w wysokości uzyskiwanych przez siebie dochodów i dlaczego nie podejmuje próbuje zmniejszenia wysokości tych rat (np. poprzez wydłużenie okresu kredytowania czy konsolidacji kredytów itp.); nie wyjaśnił także dlaczego we wniosku złożonym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 249/11 wskazywał, że comiesięcznie płacone przez niego raty kredytowe wynoszą łącznie ok. 4.000 zł, a aktualnie wskazuje, że jest to kwota ok. 3.000 zł. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek również nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Dodać należy, że nie istnieje możliwość wydłużenia terminu na uiszczenie opłat sądowych. W tym miejscu wskazać należy, że skoro skarżący uzyskuje dochód nieregularnie (większe kwoty co kilka miesięcy), to z uwagi na powyższe, tym bardziej zobowiązany on był (i jest) do staranności w planowaniu wydatków i gromadzenia oszczędności w okresie, gdy pozyskuje środki finansowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.