II SA/Wr 249/11

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody D. z dnia .... w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2011 r. tut. Sąd odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że nie wykazał on, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do zastosowania ww. instytucji. W odpowiedzi na kolejne wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu nowy wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z nieregularnego dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej (wg oświadczenia - aktualnie oczekuje na zapłatę za wykonany projekt). Poinformował, że posiada mieszkanie o pow. 102 m2 oraz do spłaty kilka kredytów (wg oświadczenia - aktualnie uzyskał ich restrukturyzację). W piśmie z dnia 7 października 2011 r. skarżący oświadczył, że korzysta z pomocy rodziny, jego mieszkanie jest aktualnie w trakcie remontu i dlatego nie może go wynająć. Wskazał, że nie ma zdolności kredytowej, opłaty na mieszkanie wynoszą ok. 700 zł, przy czym dodał, że posiada zaległości w opłatach czynszowych i w ratach kredytu. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Mając na uwadze aktualną sytuację materialną skarżącego wniosek częściowo zasługuje na uwzględnienie. Odmowa uwzględnienia wniosku w całości jest następstwem nie wykazania należycie przez wnioskodawcę spełniania przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca – mimo wezwania- nie udokumentował kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu, w tym dokumentów rachunkowych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej; nie wyjaśnił w jakiej formie i wysokości otrzymuje wsparcie od swojej rodziny; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie udokumentował wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. Wpis od skargi jest jedynym na obecnym etapie postępowania kosztem sądowym i w tej sytuacji odmowa uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie nie pozbawia skarżącego prawa do sądu. Podkreślić należy, iż sytuacja finansowa skarżącego nie jest permanentnie i już na stałe zła. Sam skarżący bowiem w toku postępowania występował zasadniczo tylko o odroczenie terminu zapłaty wpisu sądowego twierdząc, że w danym momencie nie posiada środków, bowiem dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje fluktuacyjnie (i np. aktualnie oczekuje na zapłaty za wykonany projekt). W tej sytuacji zwolnienie skarżącego z opłat do jakich w przyszłości może być zobowiązany były nieuzasadniony i przedwczesny. Jeśli w przyszłości sytuacja materialna skarżącego nie będzie pozwalała mu na uiszczenie wymaganych wówczas kosztów sądowych, skarżący powinien wtedy w nowym wniosku należycie przedstawić i udokumentować swoją sytuację (m.in. odpowiadając szczegółowo na wyżej wymienione pytania z wezwania). Przypomnieć należy, iż przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.