II SA/Wr 2495/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant: Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. C. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uznania za zdolnego do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy, II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz M. C. kwotę 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm), zwanego dalej rozporządzeniem Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. uznała M. C. za zdolnego do służby wojskowej przyznając mu kat. "A". Komisja rozpoznała u poborowego zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze kwalifikując go do ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej. W złożonym odwołaniu M. C. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy zaznaczając, że jest w trakcie leczenia psychiatrycznego i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art.29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16.) oraz §6 pkt 1 i §32 ust. 1-3 rozporządzenia Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazano, iż stwierdzone schorzenia oraz obecny stopień ich nasilenia ustalony w wyniku specjalistycznych badań lekarskich (psychiatrycznych, i psychologicznych), tj. osobowość nieprawidłowa nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne oraz zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne kwalifikują do ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. C. powtórzył zarzuty odwołania. Dodał, że nie był wzywany ani badany przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską we W., nie otrzymał również zwrotu dokumentacji swojego leczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że ustalenie stanu zdrowia skarżącego oparto na specjalistycznych badaniach lekarskich. Zgodnie z powołanym rozporządzeniem komisja lekarska rozpatrująca odwołanie orzeka na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo - lekarskich, w razie potrzeby komisja może przeprowadzić ponowne badanie, skierować na obserwację szpitalną, jak również dodatkowe postępowanie dowodowe. Z uwagi na brak danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań przeprowadzonych przez uprawnionych lekarzy specjalistów nie stwierdzono potrzeby ponownego badania skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 1 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) zwanego w dalszej części tego uzasadnienia rozporządzeniem. Według §2 tego rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w §1 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników specjalistycznych a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Natomiast w §19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jest mowa, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 §3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 §1 kpa). Organ administracji państwowej ocenia przy tym na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie jak i orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z następujących względów: W §69 pkt 1 cytowane rozporządzenie wymienia osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne, poddającą się korekcji, która została objęta kategorią A. Z orzeczenia komisji lekarskiej I instancji wynika, że u skarżącego stwierdzono zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze. Z orzeczenia komisji lekarskiej II instancji wynika natomiast, że stwierdzono u niego osobowość nieprawidłową nieznacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne wg §69 pkt 1, a nadto zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne wg §67 pkt 1. Rozpoznania obu komisji lekarskich istotnie się zatem różnią, przy czym orzeczenie II instancji nie wyjaśnia nie tylko na czym polega osobowość nieprawidłowa skarżącego i dlaczego tylko nieznacznie upośledza ono zdolności adaptacyjne, ale i powodu rozbieżności obu diagnoz. W swoim orzecznictwie natomiast Sąd Administracyjny konsekwentnie wskazuje, że tam gdzie prawodawca używa pojęć nieostrych tam powinny być one wyjaśnione w motywach decyzji z powołaniem się na okoliczności sprawy: w takim przypadku - badania lekarskie poborowego. Jest to nieodzowne zwłaszcza jeśli się uwzględni, że w §69 pkt 2 cytowanego załącznika wymieniona została osobowość nieprawidłowa znacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne poddająca się korekcji klasyfikowana do kat. D. Podobne uwagi odnieść należy do rozpoznania ujętego w §67 pkt 1 gdzie wymieniono nerwice nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne. W pkt 2 tego paragrafu natomiast wymieniono nerwice znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne. Pojawia się zatem ponownie doniosła okoliczność różnicy w ujęciu "nieznacznie upośledzające" i "znacznie upośledzając" o jakich mowa w pkt 2 tego paragrafu, gdyż obydwie te grupy nerwic powodują podporządkowanie różnym kategoriom zdrowia - §67 pkt 1 - kategoria "A", §67 pkt 2 - kategoria "D". Tym bardziej, że w odwołaniu od orzeczenia I instancji skarżący podniósł, że leczy się psychiatrycznie. Podobnie w skardze. Reasumując, w uzasadnieniach orzeczeń obu komisji brak szczegółowego wyjaśnienia tych pojęć i oceny stanu zdrowia skarżącego w konkretnych kategoriach. Tym samym uzasadnienia obu orzeczeń naruszają przepisy art. 107 §3 kpa i §19 cytowanego rozporządzenia, a jednocześnie art. 11 kpa, w którym zawarta została zasada przekonywania strony przez co nie wyjaśniono jej w pełni przesłanek podjętego orzeczenia, a Sądowi odjęto możliwość prawidłowej kontroli zaskarżonego orzeczenia. Biorąc to pod uwagę Sąd uznał, że naruszenie wspomnianych przepisów prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i zaskarżone orzeczenie uchylił na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Orzeczenie o kosztach Sąd natomiast oparł na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 §2 cytowanych Przepisów wprowadzających (...), nie orzekając w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 cytowanego Prawa).