II SA/Wr 25/19
WyrokWSA we Wrocławiu2019-06-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Sędzia WSA Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy prawne do wydania decyzji nakazującej usunięcie wad robót budowlanych lub doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem, jeśli roboty te zostały wykonane zgodnie z przepisami i nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a problemem jest jedynie hałas przenikający do sąsiedniego lokalu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw prawnych do ingerencji w przypadku, gdy roboty budowlane zostały wykonane legalnie, nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a problemem jest jedynie hałas przenikający do sąsiedniego lokalu, który nie jest wynikiem wadliwego wykonania tych robót. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ organ nie ma możliwości zastosowania środków naprawczych przewidzianych w art. 50-51 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu mieszkalnym, które miały powodować hałas w sąsiednim lokalu. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że roboty te zostały wykonane legalnie, nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a ściana między lokalami spełniała normy akustyczne. Skarżąca zarzucała organom brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w tym pominięcie kwestii pomiaru hałasu i weryfikacji twierdzeń kierownika budowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi B.Sz. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) października 2018 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu nr (...) w budynku przy ulicy S. (...) we W. oddala skargę w całości.
Decyzją z dnia [..]r. [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [..], powołując przepis art. 105 § 1 w związku z art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332) umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [..] w budynku przy ul. [..] we [..].
W uzasadnieniu organ podał m.in., że postępowanie w sprawie prowadzone było w związku ze skargami skierowanymi przez właściciela lokalu nr [..] w budynku przy ul. [..] we [..] dotyczącymi hałasu pochodzącego z łazienek lokali nr [..] i nr [..]. W skardze doręczonej organowi w dniu 8 lutego 2017 r. wskazano, że od grudnia 2016 roku następuje emisja dźwięków z łazienki sąsiada (szum i hałas z instalacji wodno-kanalizacyjnej), a w załączonym do skargi piśmie deweloper podał, że prawdopodobną przyczyną hałasu jest umieszczenie przez właścicieli lokalu nr [..] przewodów instalacji wodnej w ścianie.
Powiatowy organ nadzoru budowlanego po otrzymaniu skarg podjął czynności wyjaśniające, w tym czynności kontrolne w lokalach nr [..] i nr [..] w budynku przy ul. [..] we [..], w wyniku których stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania, zawiadamiając o tym wnioskodawczynię pismami z dnia 25 kwietnia 2017 r., z dnia 22 czerwca 2017 r., z dnia 9 października 2017 r. i z dnia 22 stycznia 2018 r.
Organ orzekający wyjaśnił następnie w uzasadnieniu, że wobec zawartych w piśmie z dnia 6 lutego 2018 r. wskazań [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznającego, że skarga z dnia 30 stycznia 2018 r. zawiera cechy wniosku o wszczęcie postępowania wniesionego przez stronę, organ pismem z dnia [..]r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [..], wskazanego wcześniej budynku (odrębne postępowanie zostało wszczęte w sprawie robót budowlanych w lokalu nr [..]). Organ podał też, że jednocześnie zawiadomił strony o włączeniu do materiału sprawy dokumentów uzyskanych w toku przeprowadzonych wcześniej czynności wyjaśniających, a ponadto wezwał właścicieli lokali nr [..] do udzielenia informacji dotyczących zakresu wykonanych przez nich w przedmiotowym mieszkaniu robót budowalnych po zakończeniu budowy oraz przesłuchał świadków na okoliczność robót wykonanych w tym mieszkaniu.
Po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego organ pismem z dnia 24 maja 2018 roku zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego i zamiarze wydania decyzji administracyjnej, informując jednocześnie, zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 kpa, o przysługujących im uprawnieniach do przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, a także do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Żadna ze stron nie skorzystała z tych uprawnień.
W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [..], wyjaśniając przesłanki podjętego w sprawie rozstrzygnięcia wskazał, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [..] we [..] został wybudowany przez spółkę [..] Sp. z o.o. S.k. i uzyskał pozwolenie na użytkowanie decyzją [..] z dnia [..] roku (przed zakończeniem wszystkich robót). W dacie obowiązkowej kontroli ([..]) lokale mieszkalne były wykonane w standardzie deweloperskim tj. do wykończenia przez przyszłych użytkowników w zakresie okładzin wierzchnich ścian i podłóg oraz montażu armatury sanitarnej. Zgodnie z oświadczeniem kierownika budowy przedmiotowego budynku roboty wykończeniowe w lokalach zostały zakończone w grudniu 2016 roku.
Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że ściana oddzielająca lokale nr [..] i [..] w klatce nr [..] została zaprojektowana z bloczków silikatowych o szerokości (grubość ściany) 24 cm. Złożone do wniosku o pozwolenie na użytkowanie oświadczenie kierownika budowy oraz jego zeznania w toku niniejszego postępowania potwierdzają, że ściana została wykonana zgodnie z projektem. Kierownik budowy zeznał też, że podczas budowy budynku instalacje wodne i kanalizacyjne nie były chowane w ścianach międzylokalowych, natomiast były chowane w ścianach działowych i wewnętrznych w obrębie jednego lokalu. W ścianie międzylokalowej mogła być schowana skrzynka bezpiecznikowa instalacji elektrycznej, bo były w tym budynku dwa sposoby montażu skrzynek bezpiecznikowych, jeden natynkowy a drugi podtynkowy. Instalacja kanalizacyjna była prowadzona w posadzkach lub na wierzchu posadzki. Instalacje były mocowane do przegród budowlanych systemowymi elementami tj. metalowymi obejmami z elastycznymi przekładkami i kolkami. Lokale były przekazywane przez dewelopera właścicielom z zamontowaną stolarką okienną, drzwiami wejściowymi, otynkowanymi ścianami, podłogami z jastrychu cementowego, z rozprowadzonymi instalacjami: wodną, kanalizacyjną, elektryczną i grzewczą. Wykonane były podejścia wodno-kanalizacyjne pod montaż urządzeń zgodnie z projektem lub ze zmianami lokatorskimi. Deweloper nie montował urządzeń sanitarnych. Urządzenia sanitarne i okładziny ścienne czy podłogowe montowali właściciele lokali po ich zakupie i odbiorze lokalu od dewelopera.
Po odbiorze od dewelopera kluczy do mieszkania nr [..] ([..] roku) właściciele tego mieszkania wykonali w nim następujące roboty budowlane: poprowadzone przez dewelopera po wierzchu ściany przewody instalacji wodnej do wanny i muszli ustępowej umieścili w bruzdach, o głębokości ok. 5cm (zeznania świadka) w ścianie usytuowanej między lokalami nr [..] i [..]. Wykonali okładziny ścienne i podłogowe (w łazience z płytek ceramicznych), gładzie na sufitach, murek aranżacyjny w aneksie kuchennym, zamontowali parapety okienne, wewnętrzną stolarkę drzwiową i urządzenia sanitarne (w łazience pralkę, muszlę ustępową, wannę i umywalkę), lampy sufitowe. Całość w/w robót zakończono w [..] roku.
Następnie w [..]roku, po interwencji sąsiadki, właściciele lokalu nr [..] usunęli rury instalacji wodnej z bruzd w ścianie i poprowadzili rury na wierzchu ściany, a bruzdy wypełnili zaprawą ceresit CX20. Żadnych rur nie pozostawili w bruzdach w ścinanie. Rury poprowadzili w otulinie z pianki polietylenowej i przymocowali do ściany za pomocą obejm z elastycznymi przekładkami. W styczniu 2018 roku wymienili baterie do wanny i umywalki na nowe. Przewody instalacji wodnej do wanny poprowadzone po wierzchu ściany były widoczne podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu. W marcu 2018 roku wykonali odkrywkę obudowanej instalacji wodnej celem sporządzenia dokumentacji fotograficznej usytuowania i sposobu montażu instalacji wodnej wanny i muszli ustępowej i przedłożenia tej dokumentacji w organie nadzoru budowlanego.
Ponadto organ orzekający wyjaśnił w uzasadnieniu, że należy rozróżnić roboty budowlane wykonane w ramach budowy budynku przy ul. [..] we [..] od robót wykonanych po zakończeniu procesu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw prawnych do rozstrzygania w sprawie robót polegających na budowie w/w budynku wielorodzinnego, z uwagi na zakończony już proces budowlany. Przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z projektem i uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Decyzją o pozwoleniu na budowę inwestor uzyskał uprawnienie do wykonania robót budowlanych w przedstawionym w projekcie budowlanym kształcie. Wszelkie roszenia co do poprawności tych robót, na obecnym etapie inwestycji, należy rozstrzygać na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.
Stwierdzić zatem należy, że roboty budowlane wykonane przez właścicieli lokalu nr [..] do [..] roku zostały wykonane w ramach procesu budowlanego obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [..] we [..]. Roboty te wykonano legalnie, na podstawie pozwolenia na budowę w/w budynku (zamontowano projektowane urządzenia i drzwi oraz wykonano projektowane wykończenie ścian i podłóg). Urządzenia sanitarne w w/w mieszkaniu zostały zamontowane w miejscach przewidzianych w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
Odnosząc się natomiast do robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [..] po grudniu 2016 roku (po zakończeniu budowy obiektu) tj. robót wykonanych w marcu 2017 roku dotyczących zmiany usytuowania rur instalacji wodnej powiatowy organ nadzoru budowlanego stwierdził, że roboty również zostały wykonane legalnie, bowiem nie wymagały ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (art. 29 ust. 1, pkt 27, art. 29 ust. 2 pkt 1a, art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Ponadto opisywane powyżej roboty budowlane zostały wykonane poprawnie technicznie i zgodnie z przepisami.
Organ stwierdził ponadto, że ściana między lokalami nr [..] i [..] z bloczków silikatowych o grubości 24cm spełnia wymagania normowe w zakresie izolacyjności akustycznej ścian między mieszkaniami. Zgodnie z deklaracją producenta bloczków silikatowych (z zeznań kierownika budowy wynika, że zastosowano bloczki producenta Xella) ściana o grubości 24cm posiada wskaźnik izolacyjności akustycznej ściany RA1 wynoszący 57dB przy wymaganej normą PN-B-02151-3 "Ochrona przed hałasem- Izolacyjność akustyczna przegród" wartości wskaźnika wynoszącej min. 50dB (dla ściany między mieszkaniami w budynku wielorodzinnym). Przez właścicieli lokalu nr [..], ale jednak jeszcze w trakcie budowy budynku przy ul. [..] we [..] (bo w okresie od kwietnia do sierpnia 2016 roku) w w/w ścianie miedzylokalowej została wykonana bruzda dla poprowadzenia w niej instalacji wodnej do wanny i muszli ustępowej w lokalu nr [..]. Nawet wówczas biorąc pod uwagę miejscowe przewężenie tej ściany poprzez bruzdę wykonaną pod rury instalacji wodnej ściana ta spełniała wymagania normowe w zakresie izolacyjności akustycznej ścian między mieszkaniami. Zgodnie bowiem z deklaracją producenta bloczków silikatowych nawet ściana o grubości 18 cm posiada wskaźnik izolacyjności akustycznej ściany RA1 powyżej 50dB bowiem 52-55dB (w zależności od rodzaju bloczka). Mając na uwadze deklarację producenta bloczków silikatowych stwierdzić należy, że poprzez wykonanie bruzd nie naruszono przepisów w zakresie odporności ogniowej tej ściany.
Organ zwrócił też uwagę, że w marcu 2017 roku zmieniono usytuowanie rur instalacji wodnej prowadząc je po wierzchu ściany, a bruzdę wypełniając zaprawą cementową. Przewody instalacji wodnej przymocowano do w/w ściany obejmami z zastosowaniem elastycznych przekładek. Wypełniając uprzednio wykonaną bruzdę zaprawą cementową nie pogorszono izolacji akustycznej ściany (uzupełniono ubytek ściany do projektowanej grubości), wykorzystując zastosowaną przez dewelopera otulinę rur i stosując elastyczne przekładki przy mocowaniu rur do ściany - spełniono wymogi przepisów § 326 ust. 4 pkt 3 i § 327 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczących ochrony przed hałasem i drganiami.
Roboty budowlane wykonane w lokalu nr [..] w przedmiotowym budynku nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Zostały wykonane zgodnie z przepisami i w sposób nie stwarzający zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi czy mienia zatem organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. W tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym postanowiono umorzyć prowadzone postępowanie na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, odpowiednio w całości lub w części. Jedynym zasadnym w sprawie rozstrzygnięciem jest więc umorzenie postępowania.
W zakończeniu uzasadnienia organ orzekający odnosząc się natomiast do podnoszonej przez właściciela lokalu nr [..] kwestii przekroczenia poziomu hałasu w tym lokalu, pochodzącego z łazienek lokali sąsiednich nr [..] i [..], przedłożonych w tym zakresie opinii oraz pomiarów dokonanych przez Powiatową Stację Sanitarno- Epidemiologiczną we [..] - wskazał, że organ nadzoru budowlanego nie posiada kompetencji do przeprowadzania badań pomiaru hałasu czy też interpretacji pomiarów dokonanych przez inne służby. Organem uprawnionym do badania poziomu hałasu jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny.
Z przedłożonych przez właściciela lokalu nr [..] opinii w zakresie hałasu występującego w tym lokalu wynika, że hałas pochodzący z łazienek sąsiednich lokali przekracza wartości normowe. Organ, który przeprowadzał badania jednak tego nie potwierdza i stoi na stanowisku, że podczas badań nie została zmierzona wartość tła akustycznego, zatem nie ma możliwości interpretacji maksymalnego poziomu dźwięku A, zgodnie z wymaganiami normy [..] (pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [..] roku i z dnia [..] roku). Ponadto z pism właściciela lokalu nr [..] wynika, że hałas w lokalu nr [..] pochodzący z lokali sąsiednich trwa od grudnia 2016 roku, a w grudniu w lokalu nr [..] nie wykonywano żadnych robót budowlanych. Dodatkowo autorzy opinii w zakresie hałasu sporządzonej w lipcu 2017 roku wskazują, że jedynym skutecznym sposobem obniżenia poziomu hałasu występującego w lokalu nr [..] jest odseparowanie przewodów instalacyjnych od przegród/konstrukcji budynku, np. poprzez poprowadzenie przewodów w miękkich otulinach oraz mocowanie przewodów poprzez przekładki elastyczne bez sztywnych połączeń ze stropem lub ścianami budynku - co w przypadku robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [..] zostało spełnione.
Dodatkowo organ podał, że zbadał poprawność robót budowlanych wykonanych przez właścicieli lokalu nr [..] w tym lokalu, po zakończeniu budowy budynku przy ul. [..] we [..] i nie stwierdził nieprawidłowości (niezgodności z przepisami, w tym również dotyczącymi ochrony przed hałasem i drganiami). W ocenie organu nie zachodzą wątpliwości co do jakości robót czy też stanu technicznego budynku. Skoro zatem hałas pochodzący z lokali sąsiednich nie jest wynikiem robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [..] to kwestia ustalenia przyczyn hałasu generowanego do lokalu nr [..] znajduje się poza kompetencjami organu nadzoru budowlanego.
Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez B. S. , która w odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [..] i ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z kompetencjami.
Po rozpatrzeniu odwołania [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..] r. [..], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W obszernym uzasadnieniu organ odwoławczy szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania, w tym czynności wyjaśniające podjęte w sprawie, a następnie przywołał przepis art. 105 § 1 kpa i wyjaśnił istotę bezprzedmiotowości postępowania.
Jednocześnie wskazał – powołując się na stanowisko judykatury administracyjnej, że postępowanie prowadzone w warunkach ustawy – Prawo budowlane, co do zasady staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego uprawnione do prowadzenia postępowania instancyjnego w danej sprawie, nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów wynikających z przepisów prawa.
Następnie organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu opis ustaleń dokonanych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, dotyczących czasokresów i przedmiotu robót budowlanych wykonanych przez właścicieli lokalu mieszkalnego nr [..] przy ul. [..] we [..] po udostępnieniu im mieszkania przez dewelopera.
W konkluzji organ stwierdził, że jego zdaniem przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [..] postępowanie dowodowe wykazało brak podstaw do wydania nakazów w trybie art. 51 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane.
W dalszej części uzasadnienia [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego motywując podjęte w sprawie orzeczenie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż te zostały już wykonane a ponadto, nie zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jako że ten wydaje się tylko wówczas, gdy występuje niedająca się usunąć niezgodność z przepisami, co w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca.
Brak jest również przesłanek do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1, gdyż roboty zostały wykonane i zakończone, a także nie zachodzą przesłanki do nałożenia obowiązku wykonania określonych robót w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2) lub do doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1), gdyż zebrany materiał dowodowy wskazuje na prawidłowość wykonanych robót budowlanych, zgodnie z warunkami technicznymi ich wykonania i odbioru.
W ocenie organu odwoławczego skoro żadne przedstawione powyżej rozstrzygniecie nie może zostać zastosowane, to zasadnie umorzono postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [..] w budynku przy ul. [..] we [..].
W zakończeniu uzasadnienia organ orzekający odniósł się do argumentów odwołania i wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego nie posiada kompetencji do przeprowadzania badań pomiaru hałasu czy też interpretacji pomiarów dokonanych przez inne służby. Organem uprawnionym do badania poziomu hałasu jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny.
W aktach sprawy znajduje się pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [..] z dnia [..]. (znak [..]), w którym poinformowano, że pomiary równoważnego poziomu dźwięku A, wykonane w dniu 16 marca 2017r. w mieszkaniu przy ul. [..] przez pracowników [...] - nie wykazały przekroczenia wartości normatywnej dla pory dziennej. Z przeprowadzonych badań sporządzono sprawozdanie z badań Nr [..] z dnia [..]r., w którym również znajduje się stwierdzenie, że: "w dniu wykonywania pomiarów równoważny poziom dźwięku A, dochodzący do badanego pokoju w mieszkaniu przy ul. [..] we [..] nie przekraczał wartości normatywnej dla pory dziennej".
W kolejnym piśmie z dnia [..]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [..] wskazał, że podczas badań w dniu [..]r. nie została zmierzona wartość tła akustycznego, zatem nie ma możliwości interpretacji maksymalnego poziomu dźwięku A, zgodnie z wymaganiami normy [..].
Organ podał też, że właścicielka lokalu nr [..] przy ul. [..] we [..] przedłożyła w PINB opinię w zakresie hałasu instalacyjnego w tym lokalu sporządzoną przez dr inż. R. B. , w której wskazano, że jedynym skutecznym sposobem obniżenia hałasu występującego w lokalu nr [..] jest odseparowanie przewodów instalacyjnych od przegród/konstrukcji budynku, np. poprzez poprowadzenie przewodów w miękkich otulinach oraz mocowanie przewodów poprzez przekładki elastyczne bez sztywnych połączeń ze stropem lub ścianami budynku.
W świetle zebranych materiałów powyższe zostało spełnione dla robót przeprowadzonych w lokalu nr [..] przy ul.[..] we [..].
Ponadto organy nadzoru budowlanego zbadały poprawność robót budowlanych wykonanych przez właścicieli lokalu nr [..] w tym lokalu, po zakończeniu budowy budynku przy ul. [..] we [..] i nie stwierdziły nieprawidłowości (niezgodności z przepisami, w tym również dotyczącymi ochrony przed hałasem i drganiami). Nie zachodzą również wątpliwości co do jakości robót czy też stanu technicznego budynku.
Konkludując, po ponownym rozpatrzeniu okoliczności sprawy, materiału dowodowego i analizie stanu faktycznego, nie można zdaniem organu wydać innego rozstrzygnięcia niż umorzenie rzeczonego postępowania administracyjnego w trybie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Prawidłowość decyzji wydanej w sprawie w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała B. S. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W petitum skargi, działająca imieniem B. S. pełnomocnik zarzuciła zaskarżonej w całości decyzji naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w szczególności poprzez całkowite pominięcie i brak reakcji na pisma Państwowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (PSSE) z dnia [..] r. oraz z dnia [..] r. z których to pism wynika, że w mieszkaniu skarżącej co najmniej wysoce prawdopodobne jest, że dochodzi do przekroczenia norm hałasu w porze dziennej i nocnej (skoro źródło hałasu jest takie same przez całą dobę, a w czasie pomiarów hałasu słyszalne były takie czynności jak użycie włącznika oświetlenia w łazience w lokalu nr [..]), a w celu jednoznacznego tego potwierdzenia konieczne było tylko dokonanie pomiarów tła akustycznego (skoro PSSE twierdził, że rzekomo tego tła akustycznego nie zmierzono);
- brak wyczerpującego zbadania kwestii pomiaru hałasu w mieszkaniu Skarżącej, sprawa ta została wyjaśniona połowicznie, cząstkowo i zaprzestano podejmować jakiekolwiek działania po stwierdzeniu PSSE, iż wykonanie dalszych badań jest niemożliwe wobec rzekomego braku podstaw prawnych do wejścia do lokalu nr [..] - co zobowiązywało organ I instancji do kontynuowania pomiarów we własnym zakresie (na podstawie art. 81a ust. 1 ustawy Prawo budowlane), lub nakazania ich kontynuacji przez PSSE (na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej);
- braku podjęcia jakichkolwiek działań (organ I instancji w tym zakresie nie wykonał żadnej czynności) w celu weryfikacji twierdzeń kierownika budowy A. J. , co do sposobu wykonania robót budowlanych przez [..] sp. z o.o. s.k., w szczególności w zakresie szerokości ścian międzylokalowych, stropów, oraz spełniania przez te elementy wymogów w zakresie izolacji akustycznej - skoro twierdzenia kierownika budowy w tym zakresie są co najmniej mało wiarygodne (gdyby bowiem w rzeczywistości w budynku zostały wykonane prace w sposób opisany przez kierownika budowy, wówczas po prostu niemożliwe byłoby rozchodzenie się hałasów w takim stopniu, jak to się dzieje faktycznie);
b) art. 8 i 107 § 3 kpa poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów odwołania i ograniczenie się tylko do ogólnego omówienia odwołania, co dodatkowo nastąpiło w sposób lakoniczny (w kilku zdaniach), a w ogóle nie został omówiony zarzut dotyczący braku odniesienia się przez organ I instancji do zgłaszanych dowodów oraz problemów (zarzut trzeci), zarzut dotyczący pominięcia akustyki mieszkania (zarzut pierwszy) czy zarzut dotyczący braku reakcji PINB na pismo z dnia [..]r. oraz braku wskazania normy pomiarów hałasu (zarzut drugi).
Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych prawem.
W uzasadnieniu skargi przedstawiona została obszerna argumentacja stanowiąca rozwinięcie zarzutów powyżej opisanych. Zdaniem pełnomocnika skarżącej działania organów orzekających w sprawie okazały się rażąco nieprawidłowe, bowiem cząstkowe i niedokładne. Organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i poprzestały na częściowych ustaleniach, a przede wszystkim nie dokończyły kwestii związanych z pomiarem hałasu panującym w mieszkaniu skarżącej.
Pełnomocnik zwróciła uwagę, że organ przykładowo ograniczył się do przesłuchania świadków, z których każdy jest zainteresowany wynikiem sprawy, zatem twierdzenia takich świadków wymagają zweryfikowania, co powinno nastąpić, bowiem w sprawie konieczne jest wyjaśnienie, dlaczego tak duży hałas przenika do mieszkania skarżącej. Zweryfikowania wymaga np. to, czy wypełnienie bruzdy w lokalu nr [..] jest prawidłowe. Natomiast w zakresie budynku konieczne jest – zdaniem pełnomocnik – ustalenie, czy przykładowo ściany międzylokalowe oraz stropy mają szerokość i właściwości deklarowane przez kierownika budowy.
Pełnomocnik skarżącej podkreśliła też powinność sporządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji przez organ orzekający i przedstawiła szczegółową argumentację w tym zakresie z wykorzystaniem stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, wskazując jednocześnie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 kpa.
W doręczonej Sądowi w dniu 8 stycznia 2019 r. odpowiedzi na skargę [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do merytorycznego wyjaśnienia powodów wydania zaskarżonego orzeczenia, zawartego w jego uzasadnieniu, podtrzymując stanowisko przyjęte w sprawie.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień [..] r. pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że podtrzymuje twierdzenia i wnioski zawarte w skardze, a na pytanie Sądu wyjaśniła, że ustalenie w zakresie doprowadzenia lokalu nr [..] do stanu zgodnego z przepisami prawa powinno być przeprowadzone w oparciu o sporządzoną odrębnie ekspertyzę.
Skarżąca oświadczyła, że nie jest dla niej zrozumiałe, dlaczego organ nadzoru budowlanego występował o pomiar hałasu w mieszkaniu do inspekcji sanitarnej, skoro umorzył postępowanie i twierdzi, że nie jest właściwy do orzekania w sprawie nadmiernego hałasu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne, określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami procedury administracyjnej, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala – odpowiednio – w całości lub w części (art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wskazanego wcześniej kryterium legalności, Sąd uznał, że decyzja ta odpowiada prawu, bowiem nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej właściwy w sprawie tzn. działający zgodnie z przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i procesowymi kompetencją jest zobligowany do załatwienia sprawy w sposób w tym przepisie określony tzn. decyzją rozstrzygającą sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji. Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty następuje poprzez konkretyzację uprawnienia lub obowiązku podmiotu, legitymowanego wg kryteriów ustalonych w art. 28 i art. 29 kpa, którego sytuacja prawna zostaje skutkiem tego ukształtowania w inny sposób. Każda ingerencja w sferę prawną podmiotu przez organ działający w warunkach wcześniej wskazanych może odbywać się wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego odpowiedniej rangi, do stosowania których uprawniony jest organ prowadzący postępowanie i posiadający kompetencję orzeczniczą (decyzyjną). Ustawodawca dopuścił jednak inny tzn. niemerytoryczny sposób załatwiania sprawy administracyjnej określając jego warunki m.in. w przepisie art. 105 § 1 kpa. Przepis ten nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w całości albo w części, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono w całości albo w części bezprzedmiotowe.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i niekwestionowanymi poglądami nauki bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a poprzez to oznacza niemożność skonkretyzowania prawa lub obowiązku określonego podmiotu, która obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983 r.; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1996r., sygn. art. SA/Ka 2493/95 niepubl.). Oznacza ona brak legalnej możliwości ingerowania właściwego organu w sferę prawną jednostki.
W doktrynie i judykaturze rozróżnia się aspekt podmiotowy bezprzedmiotowości, dotyczący sfery podmiotowej danej sprawy administracyjnej (np. strony, organu) i aspekt przedmiotowy, dotyczący szeroko rozumianego przedmiotu sprawy. Jednym z przypadków bezprzedmiotowości postępowania o charakterze przedmiotowym będzie sytuacja polegająca na tym, że właściwy organ w okolicznościach faktycznych istniejących w konkretnym przypadku nie ma podstaw prawnych do działania w formach władczych w sposób merytoryczny.
Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej podporządkowane są ustrojowej zasadzie praworządności zawartej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, która w sposób bezwzględny wymaga od nich działania na podstawie przepisów prawa.
Jednym z aspektów zasady praworządności jest stosowanie prawa materialnego i procesowego, które obejmuje m.in. subsumpcję faktu uznanego za udowodniony pod stosowną normę prawną.
Wymaga to uprzedniego stwierdzenia, że dany fakt ustalony przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zawiera się w zakresie uregulowanym stosowaną normą prawną. Inaczej mówiąc sytuacja ustalona przez organ jako zaistniała czyli rzeczywista - odpowiadająca sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej - uzasadnia wykorzystanie dyspozycji zawartej w tej samej normie (por. J. Wróblewski: Stosowanie prawa przez organy administracji, OMT 1972, Nr 12).
W tych okolicznościach istotne jest, że stwierdzona przez organy właściwe instancyjnie bezprzedmiotowość odnosi się do postępowania prowadzonego w sprawie - jak wynika z zawiadomienia skierowanego do stron w trybie art. 61 § 4 kpa przez organ pierwszej instancji w dniu [..] r. – robót budowlanych wykonanych w lokalu nr[..] w budynku przy ul. [..] we [..].
Czynności wyjaśniające podjęte w toku postępowania przez powiatowy organ nadzoru budowlanego, których prawidłowości Sąd nie kwestionuje nie doprowadziły do takich ustaleń faktycznych, które umożliwiłyby organowi administracji publicznej, właściwemu w sprawie, zastosowanie – w sposób legalny – dyspozycji uwzględnionej w normie prawa materialnego, istniejącej w obowiązującym porządku prawnym.
Z materiału zebranego w sprawie wynika w sposób jednoznaczny, że przedmiotowe roboty budowlane nie spowodowały stanu niezgodności z prawem.
Organy orzekające w postępowaniu instancyjnym w uzasadnieniach podjętych w sprawie decyzji szczegółowo i wyczerpująco uzasadniły przyjęcie dla przedmiotowych robót realizowanych po grudniu 2016 r. tj. w marcu 2017 r. kwalifikacji, pozostawiającej je poza reglamentacją ustawową oraz wyjaśniły powody dokonywania oceny legalności tych robót z uwzględnieniem przepisów zawartych w art. 50-51 powoływanej ustawy, regulujących tzw. tryb naprawczy i przesłanki niemożności wydania nakazu w wariancie określonym w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy – Prawo budowlane.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej bezwzględnie akceptuje, uznając za zbędne ponowne przedstawienie powołanych przez organy okoliczności faktycznych i prawnych w tym miejscu uzasadnienia.
Należy tylko zwrócić uwagę, że roboty budowlane wykonane przez właścicieli lokalu nr [..] w przedmiotowym budynku do sierpnia 2016 r. były realizowane w ramach procesu budowlanego, obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [..] we [..], której legalność wynika z uzyskanego przez inwestora pozwolenia na budowę.
Natomiast w marcu 2017 r. w tym lokalu zmieniono usytuowanie rur instalacji wodnej w ten sposób, że poprowadzono je na zewnątrz ściany, a bruzdę wypełniono zaprawą cementową.
Przewody instalacji wodnej przymocowano do ściany obejmami z zastosowaniem elastycznych przekładek.
Wypełnienie uprzednio wykonanej bruzdy zaprawą cementową nie pogorszyło izolacji akustycznej ściany, bowiem ubytek ściany uzupełniono do grubości przyjętej w projekcie. Wykorzystano przy tym zastosowaną przez dewelopera otulinę rur, a mocując rury do ściany z użyciem elastycznych przekładek spełniono wymogi przepisów § 326 ust. 4 pkt 3 i § 327 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie ochrony przed hałasem i drganiami. Roboty te – jak szczegółowo zanalizowano tę kwestię w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wymagały pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, a wobec wykonania ich prawidłowo pod względem technicznym organy uznały, że nieuprawnione byłoby wydawanie nakazów w trybie – art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane.
Zdaniem Sądu – podzielającego ocenę przyjętą przez organy właściwe instancyjnie w tej sprawie – w okolicznościach ustalonych w toku postępowania i wobec oznaczenia przedmiotu sprawy, brak było podstaw do interwencji organu nadzoru budowlanego. Konsekwencją braku możliwości merytorycznego orzekania w sprawie przez organ nadzoru budowlanego była bowiem konieczność zakończenia postępowania w inny sposób tzn. poprzez orzeczenie niemerytoryczne, czyli umarzające postępowanie.
Dodatkowo należy wyjaśnić – jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione ani nie dysponują możliwościami technicznymi do przeprowadzania badań pomiaru hałasu czy interpretacji pomiarów dokonanych przez inny organ. W aktualnych warunkach prawnych takim organem jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny.
Ze znajdujących się w materiale sprawy pism tego organu wynika, że w dniu [..] r. tj. w dniu wykonywania pomiarów równoważny poziomu dźwięku A dochodzący do badanego pokoju w mieszkaniu nr [..] przy ul. [..] we [..] nie przekraczał wartości normatywnej dla pory dziennej, oraz że podczas badań dokonywanych w dniu 16 marca 2017 r. nie została zmierzona wartość tła akustycznego, co uniemożliwia zinterpretowanie maksymalnego poziomu dźwięku A stosownie do wymagań obowiązującej w tym zakresie normy.
Natomiast odnosząc się do przedłożonej przez B. S. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego opinii dotyczącej hałasu instalacyjnego w lokalu nr [..] przy ul. [..] we [..] należy wskazać, że określony w opinii jako skuteczny sposób obniżenia poziomu hałasu w tym lokalu został zastosowany przez właścicieli lokalu nr [..] przy ul. [..] przy wykonywaniu robót wcześniej opisanych.
Zostało to stwierdzone poprzez dokonanie w marcu 2018 r. odkrywki i utrwalone w sporządzonej dokumentacji fotograficznej.
Istotne jest również, że w obowiązujących warunkach prawnych organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie w trybie art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane nie może w sposób legalny nakazać podmiotowi, który zrealizował roboty budowlane, będące przedmiotem takiego postępowania wykonania innych robót niż takie, których celem jest doprowadzenie już wykonanych robót do stanu zgodności z prawem.
Taka potrzeba w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała.
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając że zaskarżona decyzja jako nie naruszająca prawa nie wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego – stosownie do przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Niezależnie od powyższego należy – zdaniem Sądu – wyjaśnić, że podjęta w postępowaniu instancyjnym prowadzonym w tej sprawie decyzja umarzająca postępowanie nie pozbawia właściwego organu nadzoru budowlanego skorzystania z określonych w ustawie – Prawo budowlane instrumentów prawnych, czy trybów innych niż uregulowane w art. 50-51 tej ustawy w przypadku powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do jakości materiałów budowlanych wykorzystanych przy realizowaniu budynku przy ul. [..] we [..] lub wykonanych robót budowlanych albo stanu technicznego tego obiektu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło